Kendimizi Sabote Etmek
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kendini Sabote Etmek Nedir?
Kendini sabote etmek, davranışlarımızın yaşamımızda problemlere yol açması ve uzun vadeli hedeflerimizle ters düşmesi olarak tanımlanır. Halk arasında sıklıkla kullanılan “Kişinin kendine ettiğini kimse etmez” deyimi, aslında bu psikolojik durumu en yalın haliyle özetlemektedir. Eğer iyiliğinize olmayan davranışları sıklıkla sergiliyor ve kendinize “Bunu kendime neden yapıyorum?” sorusunu soruyorsanız, kendinizi sabote etme döngüsü içerisinde olabilirsiniz.
Birçoğumuz farkında olmadan sergilediğimiz bu tutumlar nedeniyle potansiyelimizi kısıtlarız. Sevdiğimiz birine neden o kırıcı cümleyi kurduğumuzu, işlerimizi neden sürekli ertelediğimizi veya kendimizi harika hissettiren bir şeyden neden vazgeçtiğimizi sorguluyorsak, bu durum ciddi bir öz-sabotaj başarısına işaret eder. Bu farkındalık, değişim sürecinin en kritik aşamasını oluşturur.
Kendimizi Neden Sabote Ederiz?
Kendini sabote etme davranışının temelinde yatan en önemli faktör özdeğer eksikliğidir. Birey; başarılı, mutlu, güzel veya kabul edilebilir olmayı hak etmediğine dair derin bir inanç beslediğinde, kendi gelişimini baltalamaya başlar. Özdeğer, çocukluk döneminde ebeveynlerden alınan sevgi, onay ve kabul ile şekillenen bir kavramdır.
Çocukluk döneminde yeterli sevgi ve onay görmeyen bireylerde şu durumlar gözlemlenebilir:
- Erişkinlik döneminde düşük özdeğer algısı gelişir.
- Kişi kendisini başarılara ve mutluluğa layık görmez.
- Kendi niteliklerinin yetersiz olduğuna dair sarsılmaz bir inanç geliştirir.
- Güvenli alanın dışına çıkma konusunda kendisine izin vermez.
- Yeteneklerine ve becerilerine güvenmekte zorluk yaşar.
Kendini Sabote Etmekten Kurtulma Yolları
Bu yıkıcı hayat yaklaşımından kurtulmak için öncelikle davranışların kökenine inmek gerekir. Gerekirse bu süreçte profesyonel destek almak, köklü bir değişim için oldukça önemlidir. Kendimize atfettiğimiz olumsuz kimlikten kurtulmak ve süreci yönetmek için şu adımlar izlenmelidir:
| Aşama | Uygulama Yöntemi |
|---|---|
| İç Sesi Tanıma | Sürekli eleştiren ve aşağı çeken iç sesi fark etmek. |
| Farkındalık | Düşünce sürecinin hangi aşamasında sabotajın devreye girdiğini belirlemek. |
| Meydan Okuma | Derinlere kök salmış tanıdık ama zararlı tutumlara karşı durmak. |
| Özgünlük | Kişisel değerler, idealler ve inançlar üzerine yeni bir bakış açısı geliştirmek. |
Farkındalık ve Değişim Süreci
Farkındalık, değişimi başlatmanın ve sonuca ulaştırmanın ilk adımıdır. İç sesimizin bizi ne zaman ve nasıl manipüle ettiğini anlamak, başkasında gördüğümüzde saygı duymayacağımız davranışlarımızı tanımamızı sağlar. Bu değişim süreci, eski alışkanlıklara meydan okuduğu için başlangıçta kaygı yaratabilir; ancak sağlıklı ve başarılı bir hayatın anahtarı bu değişimi gerçekleştirmektir.
Geçmişin İzlerinden Kurtulmak ve Yeni Bir Kimlik
Erken yaşam deneyimlerine dayanarak içselleştirilen yıkıcı tutumlardan kurtulmak, özgürleşmenin temelidir. Ebeveynlerin olumsuz özellikleri veya çocuklukta geliştirilen ancak artık zarar veren savunma teknikleri terk edilmelidir. Geçmişin olumsuz örtülerinden sıyrıldığımızda, gerçekte kim olduğumuzu keşfetmek ve olmak istediğimiz kişiliği oluşturmak mümkün hale gelir.
Unutulmamalıdır ki hepimiz hayatı güzel yaşamayı, sevmeyi, sevilmeyi ve başarılı olmayı hak ediyoruz. Özdeğerinizin farkına varın; bu izni kendinize vermek tamamen sizin elinizdedir.
Dr.phil. Meltem KAVCAR SIRMALI
2 Temmuz 2019
