Çocuklarda Başarı için Aşırı Baskı

Akademik Başarı Kaygısı ve Trajik Sonuçları

Son dönemde yaşanan ve toplumun her kesimini derinden sarsan olaylar, akademik başarı kaygısının ne denli tehlikeli boyutlara ulaşabileceğini gözler önüne sermiştir. Mertcan’ın ödevini yapmadığı gerekçesiyle öz babası tarafından şiddete maruz kalarak hayatını kaybetmesi ve Ceren öğretmenin kopya tutanağı tuttuğu öğrencisi tarafından öldürülmesi, konunun ciddiyetini ortaya koymaktadır. Bu trajik vakalar, okul başarısı odağındaki baskı ortamının bireylerin yaşam hakkını tehdit edecek bir noktaya nasıl geldiğini sorgulatmaktadır.

Otoriter Ebeveyn Tutumları ve Başarı Odaklı Değer Algısı

Her anne ve baba, çocuklarının en iyi okullarda eğitim almasını ve en yüksek puanları toplayarak başarılı bir geleceğe sahip olmasını arzular. Bu hedef doğrultusunda yapılan maddi ve manevi fedakârlıkların sürekli bir minnet aracı olarak çocuğa hatırlatılması, çocuk üzerinde ağır bir yük oluşturmaktadır. Otoriter anne-baba tutumu olarak adlandırılan bu yaklaşım, çocuğun ruh sağlığını bozmakla kalmayıp motivasyonunu da ciddi oranda düşürmektedir.

Ebeveynlerin, çocuklarının yaş ve kapasitelerinin üzerinde beklentilere girmesi, çocukta tehlikeli bir algı gelişimine neden olur. Bu süreçte çocuk, "ancak başarılı olursam değerliyim" düşüncesini içselleştirmeye başlar. Beklenen akademik başarı sağlanamadığında ise çocuğun benlik algısı zedelenmekte ve kendine olan güveni hızla tükenmektedir.

Cezalandırma ve Kıyaslamanın Psikolojik Tahribatı

Ebeveynlerin çocuklarını sık sık cezalandırması, çocukta kalıcı bir yanlış yapma korkusu uyandırmaktadır. Bu korku iklimi, çocukta saldırgan tavırların gelişmesine ve ebeveynlerine karşı düşmanlık beslemesine yol açabilir. Bu tür bir baskı altında yetişen bireyler, hayatlarını kendi istekleri doğrultusunda değil, başkalarının beklentilerine göre şekillendiren ve sosyal onay ihtiyacına bağımlı kişiler haline gelmektedir.

Sağlıklı Bir Gelişim Süreci İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çocukların hem akademik hem de ruhsal gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmeleri için ebeveynlerin yaklaşımlarını modernize etmeleri gerekmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken temel unsurlar şunlardır:

• Çocuklara karşı aşırı baskı kurmaktan kaçınılmalıdır.
• Motivasyon artırıcı ve destekleyici bir dil kullanılmalıdır.
• Çocuk; kardeşleri, ebeveynlerinin geçmiş başarıları veya diğer öğrencilerle asla kıyaslanmamalıdır.
• Kişilik haklarını zedeleyici veya rencide edici ifadelerden uzak durulmalıdır.
• Okul yönetimi ve öğretmenlerle sürekli iletişim halinde olunmalıdır.
• Ev içerisinde huzurlu ve rahat bir çalışma ortamı tesis edilmelidir.
• En önemlisi, çocuğa her koşulda sevgi ve saygı gösterilmelidir.