Aşık narsist

Narsisizm: Modern Çağın Normalize Edilen Kişilik Yapılanması

Hiç narsist bir bireye aşık oldunuz mu? Günümüzün en büyük problemlerinden biri olan ancak toplumda normalize edilen narsisizm, bireylerin hayatını derinden etkileyen bir kişilik yapılanmasıdır. Bu tür bir ilişkiyi deneyimleyenler, genellikle kendilerini inceden inceye inciten ve her defasında canının daha çok yandığını söylemesine rağmen, karşı tarafın bu acıyı artırmaya meyilli olduğu bir döngüde bulurlar. Narsist bireyler, fiziksel şiddetin ötesinde, sistematik bir psikolojik şiddet uygulayan kişilik örgütlenmesine sahiptirler.

Mitolojide Narsisizmin Kökeni: Narkissos'un Öyküsü

Yunan mitolojisine göre dünya üzerinde sayısız tanrı bulunmaktaydı ve bu tanrılar insan silüetinde tasvir edilerek ilişkiler kurabiliyorlardı. Narsisizmin mitolojik öyküsü, Narkissos adında oldukça yakışıklı bir avcıya dayanır. Narkissos, kendisine aşık olan bir genç kızla ilgilenmeyip onun ölümüne sebep olduğu için tanrılar tarafından cezalandırılır.

Bir gün su içmek için nehir kenarına giden Narkissos, sudaki yansımasını gördüğünde kendi güzelliği karşısında büyülenir. Daha önce fark etmediği bu ihtişam karşısında kendine aşık olur ve yerinden kalkamaz. Tıpkı ölümüne sebep olduğu kız gibi, Narkissos da sadece kendini seyrederek günden güne erir ve ömrünü orada tüketir. Öldükten sonra vücudu nergis çiçeklerine dönüşür.

Narsist Kişilik Yapılanması ve Cinsiyet Faktörü

Mitolojik öyküden de anlaşılacağı üzere narsisizm, bir erkek figürü üzerinden tanımlanmış ve isimlendirilmiştir. Güncel araştırmalar, narsist popülasyonun büyük çoğunluğunun erkeklerden oluştuğunu göstermektedir. İlişkiler bu çerçevede değerlendirildiğinde, genellikle narsistik eğilime sahip erkekler ve onlara bağımlı olan kadınlardan oluşan bir tablo karşımıza çıkmaktadır.

Narsistik kişilik yapılanmasında benlik iki farklı şekilde organize olmuştur:

1. Dış Dünyaya Sergilenen Benlik: Kişinin kendisini çok önemli hissetmesi, başarılarını abartması, üstün biri olarak görülme beklentisi ve sınırsız güç, zekâ veya güzellik arzusudur. Eleştirilere karşı öfke, utanç veya küçük düşme tepkileri verirler.
2. Öz Benlik: Bu bireyler kendilerini sevmeyi başaramadıkları için başkalarını nasıl seveceklerini de bilemezler. Empati yetenekleri gelişmemiştir; bu nedenle başkalarının duygu ve düşüncelerini anlamaları beklenmemelidir.

Narsist Bir Eşle Yaşamanın Psikolojik Etkileri

Narsist bir eşe sahip olan bireylerin zamanla ciddi özgüven problemleri yaşadığı gözlemlenmiştir. Bunun temel nedeni, narsist eşin kendi yetersizlik duygusunu bastırmak amacıyla partnerini sürekli eleştirmesi ve aşağılamaya çalışmasıdır. Bu durum hem bireyin özsaygısını zedeler hem de ilişkiyi bir rekabet alanına dönüştürerek zarar verir.

Narsist Eşle Başa Çıkma Stratejileri

İlişkinizi bir güç dansına kapılmış iki yorgun ruhun birleşimi gibi hissediyorsanız, şu adımları izlemek sağlığınız için kritiktir:

• Kendinizi İyi Tanıyın: Çocukluk döneminde bakım verenlerle kurulan bağ, yetişkinlikteki partner seçimimizi etkiler. Çocukluk döneminizin şimdiki yaşantınıza nasıl yansıdığını analiz etmek, sağlıklı sınırlar çizmenize yardımcı olur.
• Gerçekleri Kabul Edin: Sağlıklı ilişkilerde kusursuzluk beklentisi yoktur. Partnerinizin güçlü ve zayıf yönlerini olduğu gibi kabul etmeli, ancak kendi ihtiyaçlarınızdan ödün vermemelisiniz.
• Sınırlarınızı Belirleyin: İlişkide ne iç içe geçmiş ne de tamamen kopuk bir çizgi olmalıdır. Her iki taraf için de sağlıklı ve net sınırlar oluşturulmalıdır.
• İlişkiye Dengeli Yatırım Yapın: Yetişkin ilişkilerinde taraflar birbirine eşit davranmalıdır. Bir tarafın sürekli verici, diğerinin alıcı olması dengeyi bozar. Taleplerinizi sözel yolla net bir şekilde ifade etmekten çekinmeyin.

Aşık olurken kendi benliğinizi korumayı ihmal etmeyin.

Psikolog Şeyda UNCU