Pandemi Dönemi Çocuk Ruh Sağlığı

Pandemi Sürecinde Çocuk Psikolojisi ve Bilişsel Algı

Evde kalma zorunluluğu, yetişkinlerde olduğu gibi çocuklar üzerinde de çeşitli olumsuz etkiler yaratmaktadır. Özellikle işlem öncesi dönemdeki çocuklar, bilişsel gelişim düzeyleri ve henüz gelişmemiş olan soyut düşünme yetenekleri nedeniyle salgın ve virüs gibi karmaşık konuları anlamlandırmakta güçlük çekebilirler. Bu belirsizlik, çocukların gerçekçi olmayan düşünceler geliştirerek yüksek düzeyde kaygı ve korku yaşamasına zemin hazırlayabilir.

Çocuklara; kaygı, korku ve koronavirüs ile ilgili olumsuz düşüncelerin aslında beynimizin bizi koruma mekanizması olduğunu anlatmak oldukça önemlidir. Bu süreçte beynin, önlem almamızı sağlamak amacıyla düşünce ve duygular ürettiği, çocukların anlayabileceği bir dille ifade edilmelidir.

Ebeveynlerin Ruh Sağlığının Çocuklar Üzerindeki Etkisi

Çocukların bu zorlu dönemi en az psikolojik hasarla atlatabilmesi, doğrudan anne ve babanın ruh sağlığı ile ilişkilidir. Ailelerin sergilediği aşırı kaygılı, titiz ve aşırı korumacı yaklaşımlar, çocukların ruh sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Ebeveynlerdeki abartılı panik hissi, çocukların süreci daha travmatik algılamasına yol açabilmektedir.

3-6 Yaş Grubu ve Okul Öncesi Eğitimin Önemi

3-6 yaş grubu okul öncesi çocukların; bilişsel, sosyal, duygusal ve psikomotor gelişim becerilerinden uzak kalması ciddi riskler barındırır. Yaşıtlarıyla ilişki kuramamak ve aile içi/dışı rutinlerin bozulması, çocuklarda birtakım psikolojik sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu süreci sağlıklı yönetmek isteyen ebeveynler için kritik çözüm önerileri aşağıda maddelenmiştir:

Ebeveynler İçin Stratejik Tavsiyeler

• Günlük Rutinleri Koruyun: Uyku, yemek, teknoloji kullanımı ve oyun saatlerini mümkün olduğunca sabit tutmaya özen gösterin.
• Oyunun Gücünden Faydalanın: Çocuğun kendini en rahat ifade ettiği alan oyundur. Her gün en az yarım saat çocuğun seçtiği bir oyunu birlikte oynamak, onun duygusal ihtiyaçlarını karşılar ve özgüvenini artırır.
• Yaratıcılığı Destekleyin: Her anı bir etkinlikle doldurmak yerine, çocuğun hayal gücünü kısıtlamadan yaratıcı düşünme becerisi geliştirmesine alan tanıyın.
• Okuma Alışkanlığı Edinin: Kelime dağarcığını ve hayal gücünü geliştiren masal ve hikayeleri, uyku öncesi veya gün içinde mutlaka rutininize dahil edin.
• Okul Düzenini Simüle Edin: Çocuğun uyku ve beslenme düzenini, kurum içerisindeki disipline sadık kalarak sürdürmeye çalışın.

Eğitimde Süreklilik ve Okulun Rolü

Çocukların okul kavramından uzaklaşmasına izin verilmemelidir. Eğer ev ortamında gerekli gelişimsel destek ve rutinler sağlanamıyorsa, çocuğun ruh sağlığını korumak adına kaygı ve korkuları bir kenara bırakmak gerekir.

Unutulmamalıdır ki çocuklarımız en değerli varlıklarımızdır. Onların fiziksel sağlıklarını düşündüğümüz kadar, bilişsel gelişimlerini ve ruh sağlıklarını da desteklemek zorundayız. Ev ortamında bu olanaklar sağlanamıyorsa, çocukların ait oldukları yer olan okullarına gönderilmesi gelişimleri açısından kritik önem taşımaktadır.