KALP DAMARLARINDA TIKANIKLIK

Koroner Arter Hastalığı ve Kalp Damar Tıkanıklığı Nedir?

Koroner arter hastalığı, kalbi besleyen damarlarda meydana gelen darlık veya tıkanıklıklar sonucunda kalp kasının beslenmesinin bozulmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Kalbin sağlıklı çalışabilmesi için ihtiyaç duyduğu kan akışının kesintiye uğraması, ciddi sağlık risklerini beraberinde getirir. Bu durum, dünya genelinde en sık rastlanan kalp damar hastalıkları arasında yer almaktadır.

Damar Tıkanıklığının Temel Nedeni: Ateroskleroz

Tüm damar tıkanıklıklarının temelinde ateroskleroz adı verilen biyolojik süreç yatar. Halk arasında damar kireçlenmesi olarak da bilinen bu süreç, kandaki kolesterol ve kötü kolesterol gibi yağların damar duvarında birikmesiyle başlar. Biriken bu yağların oksitlenmesi sonucunda damar içinde plak oluşumu gözlenir.

Zamanla damarın içine doğru büyüyen bu plaklar, damarda daralmaya yol açarak normal kan akışını engeller. Bazı durumlarda bu plakların kırılması sonucunda damar içinde pıhtı oluşabilir. Oluşan bu pıhtı, damarı tamamen tıkayarak kalp krizine sebebiyet verir. Dolayısıyla ateroskleroz, tüm kalp damar hastalıklarının birincil nedenidir.

Koroner Arterlerin Yapısı ve Görevi

Kalbi besleyen damarlar, organı bir taç gibi çevreledikleri için Latince "taç" anlamına gelen "korona" kelimesinden esinlenilerek koroner arter (atardamar) olarak adlandırılmıştır. Bu damarlar, vücudun ana atardamarı olan aorttan sağ ve sol olmak üzere iki ana kol halinde ayrılırlar.

Ana Koroner Damarlar ve Dalları

• Sol Ana Damar: Kalbin büyük bir bölümüne kan sağlar.
• Sağ Ana Damar: Kalbin sağ tarafını ve alt kısımlarını besler.

Bu ana damarlar, daha sonra küçük dallara ayrılarak kalp dokusuna (miyokard) temiz kan taşır. Kalbin yüzeyinde seyreden bu damarlar, doğrudan kalp kasının içine kan akımı sağlayarak hayati fonksiyonların devamlılığını sağlar. Bu damarlarda gelişen darlıklar, acil müdahale gerektiren kritik sorunlara yol açabilir.

İskemik Kalp Hastalığı ve İskemi Kavramı

Kalp damarlarındaki darlıklara tıbbi literatürde Koroner Arter Hastalığı (KAH) adı verilir. Kan akımının azalması veya tamamen durması sonucunda kalp kası fonksiyonlarını yerine getiremez hale gelir. Hücre düzeyinde beslenme bozukluğunun yaşandığı bu duruma iskemi denir. Bu nedenle hastalık, tıbbi raporlarda İskemik Kalp Hastalığı terimiyle de ifade edilebilir; her iki terim de aynı klinik tabloyu tanımlar.

Belirtiler ve Kalp Krizi Riski

Koroner arter hastalığı olan bireylerde süreç genellikle göğüs ağrısı şikayeti ile başlar. Hastalığın ilerlemesi, hastayı kalp krizine kadar götürebilecek bir dizi risk faktörünü içerir. En sık karşılaşılan semptomlar şunlardır:

• Göğüs ağrısı (Angina Pektoris)
• Göğüste daralma ve sıkışma hissi
• Göğüs bölgesinde yanma

Miyokard Enfarktüsü (Kalp Krizi) ve Sonuçları

Koroner arterde tam tıkanma meydana geldiğinde ve kan akımı hızla yeniden sağlanamadığında, ilgili damarın beslediği kalp kası dokusu ölür. Dokunun beslenememe nedeniyle ölmesine enfarktüs denir. Bu durumun tıbbi adı Miyokard Enfarktüsü, yani halk arasındaki tabiriyle kalp krizidir.

Kalp krizi hayati tehlike oluşturan bir durumdur. Kalp kasının bir kısmının ölmesiyle birlikte kalbin kasılma fonksiyonları azalır. Kasılma fonksiyonundaki bu azalma, doğrudan beklenen yaşam süresinin kısalması anlamına gelir. Bu nedenle erken teşhis ve hızlı müdahale hayati önem taşır.

Tedavi Yöntemleri ve Yaşam Süresi

Günümüzde tıp teknolojisindeki gelişmeler sayesinde, hastalık enfarktüs aşamasına gelmeden başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir. Tedavi yöntemleri ile hastanın yaşam kalitesinin artırılması ve yaşam süresinin uzatılması hedeflenir. Başlıca tedavi yöntemleri şunlardır:

Bu tedavi seçenekleri sayesinde kalp kası hasar görmeden müdahale edilerek sağlıklı bir yaşam sürdürülmesi amaçlanmaktadır.