Kişi hastalığı kaptığındaki kişide D vitamini eksikliği varsa, hastalığı çok daha ağır atlatıyor, hastaneye kaldırılma ve ölüm ihtimali artıyor.

- D vitamini eksikliği özellikle genç yaştaki kişilerde hastalığın beklenenin tersi şekilde ağır geçmesine neden olduğunu gösteren çalışma var,

- Kan değerlerinin 30 ng/ml'nin üzerinde olması hastalığın hafif geçirilme ihtimalini arttırıyor,

-Aktif olarak hastalığı geçirmekte olan kişilere D vitamini takviyesi vermenin hastalığın seyrini hafifletebileceği gösterilmiş.

-Toplum bazında D vitamini takviyesi yapmanın olası bir hastalık durumunda semptomları azaltacağı için koruyucu etkisi olduğu kabul ediliyor. Yani uzun lafın kısası D vitamini seviyenizin düşük olması koronavirüse yakalandığınızda hastalığı çok daha ağır geçirme ve ölüm ihtimalinizi arttırıyor.

Bu nedenle eğer kan testi yaptırabiliyorsanız, kandaki D vitamini seviyenize baktırdıktan sonra, kan D vitamini seviyenize göre kan değerlerinizi yukarı çekmek için doğru ve gerekirse yüksek dozda takviye alabilirsiniz.

Kan testi yaptıramıyorsanız da toksisite ihtimalini de engellemek adına yetişkinlerde günde 2000 IU gibi güvenli bir dozda D vitamini takviyesi almanızı tavsiye edebilirim. Not: EFSA, D vitamini için yetişkinlerde günlük 4000 IU'i en yüksek güvenli doz olarak kabul ediyor.

Hangi marka D vitamini kullanalım?

Marka vermem etik olarak doğru değil. Bilindik bir markanın Vitamin D3 takviyesini alabilirsiniz.

Niye Vitamin D3?
D vitamini ana olarak D2 ve D3 formlarında bulunur. D3'ün vücutta kullanımı çok daha iyi gerçekleşir. Bu nedenle; D3.

Niye ampül şeklinde takviye tavsiye edilmiyor?

Kişinin kan seviyesini bilmeden yüksek doz takviye tavsiye etmek doğru değil. Kişinin başlangıç aşamasında kandaki D vitamini değerleri yüksekse üzerine bir de yüksek doz takviyeyle toksisiteye neden olunabilir. Bu ihtimali elemek için ampul önermiyorum.

Peki nasıl o zaman takviye tavsiye ediyorsunuz? Tavsiye ettiğim doz, EFSA yani Avrupa Birliği Gıda Güvenliği Birliği tarafından "güvenli" yani ters bir etkiye neden olmadığı kabul edilen bir doz. Unutmamak gerekir ki bir şeyi zehir yapan dozudur, kendi değil. Her şey yüksek dozda zehir potansiyeline sahiptir.

Kandaki D vitamini değerimizi biliyoruz diyelim, yine de ampul şeklinde takviye almayalım mı?

Ampullerle, daha düşük dozda günlük kullanım şeklinde D vitamini takviyesi alanlar karşılaştırıldığında günlük düşük dozlu kullanımın vücutta daha efektif olarak emildiğini biliyoruz. Bu nedenle ben günlük kullanımdan yanayım.

D vitamini K vitaminiyle mi kullanılmalı? Tek başına kullanılırsa zararlı mı?
Hayır, D vitamini tek başına kullanılabilir. Güvenli doz demek adı üstünde tek başına kullanıldığında güvenli yani sağlık anlamında negatif bir etkiye neden olmayacak bir doz demektir. D vitaminini K vitamini olmadan kullanmanın zararlı olduğunu söyleyen bir güruh var fakat bu bilgi "güvenli" dozlar için geçerli değil. Normal ve "güvenli" dozlarda D vitaminini K vitamini olmadan kullanmanın gösterilmiş herhangi bir zararı yok. Daha önce de dediğim gibi, bir şeyi zehir yapan dozudur. Unutmamak gerekiyor. Ancak ve ancak D vitamini çok yüksek miktarlarda (ampul vb. şekilde) takviye yoluyla alınırsa D vitaminiyle K vitamini kullanmak yararlı olabilir.

Güvenli doz nedir?

EFSA

- 0-2 yaş arası için 25 mcg - 1000 IU

- 2-10 yaş arası için 25 mcg - 1000 IU

- 11-17 yaş arası için 50 mcg - 2000 IU

-18 yaş ve üzeri için 100 mcg - 4000 IU

D vitaminini güvenli limit olarak kabul ediyor.

Niye sadece D vitaminine değindiniz, C vitamini ve çinkonun da COVID'de yararlı olduğunu biliyoruz?
Günümüzde C vitamini eksikliği oldukça düşük sıklıkla görülüyor. Günlük olarak bir parça portakal gibi bir meyve yemek günlük C vitamini ihtiyacınızı karşılamaya yetiyor.

Çinko da yine ciddi derecede eksikliği az görülen bir mikrobesin çinko.
Fakat D vitamini eksikliğinin toplum boyutunda çok yaygın olduğunu biliyoruz, bunun dışında da COVID-19'lu hastalar üzerinde yapılan çalışmalarda, hastalığa kapılan insanların büyük bir kısmının D vitamini eksikliğine sahip olduğu gösterilmiş durumda.
Yani D vitamini için diğer mikrobesinlerden farklı bir durum söz konusu. Evet bağışıklık sistemimiz üzerinde birçok başka mikrobesinin de etkisi var, ama D vitamini bu konuda tek başına en çok ayrışan ve etkisi en çok görülen mikrobesin olarak görünüyor çalışmalara göre bu nedenle dikkati buraya çekmenin mantıklı olduğunu düşünüyorum.

D vitaminini ne zamana kadar almalıyım?

Kuzey yarım küre iyi açıyla güneş alana kadar D vitamini takviyesine devam edilmeli, bu da yaklaşık nisan ayına tekabül ediyor.


İzmir Diyetisyen uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!