Zalimlik zayıfların işidir.
- Şiddet, kendisini zayıf ve yetersiz hisseden bireyin bu duyguları kamufle etmek ve çevresini kontrol altına almak için başvurduğu bir savunma mekanizmasıdır.
- Bireyin gelişim sürecinde doğal potansiyelinin engellenmesiyle oluşan değersizlik inancı, bilinçaltının hayatta kalma güdüsüyle şiddeti bir güç gösterisi olarak benimsemesine yol açar.
- Toplumsal cinsiyet rollerinin erkeği mutlak güç, kadını ise zayıf olarak konumlandırması, çocukların şiddeti bir hak veya kimlik kanıtlama aracı olarak modellemesine neden olur.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Şiddet Eğilimi ve Güç Arayışının Psikolojik Temelleri
Şiddet eğilimli bireyin temel amacı, çevresindekileri kontrol altına alarak gerçekte var olmayan gücünü kanıtlama arzusudur. Şiddet, kendisini zayıf, yetersiz ve güçsüz hisseden bireyin başvurduğu en önemli savunma silahıdır. Bu kişiler, içlerindeki derin zayıflığı kamufle etmek amacıyla bu silahı kendilerinden daha güçsüz gördükleri kişiler üzerinde kullanırlar.
Şiddet Eğilimli Bir Kişilik Nasıl Oluşur?
Her insan dünyaya tertemiz bir özle, her kalıba girebilecek su gibi berrak bir potansiyelle gelir. Bu cevher, bireyin özbenliğini oluşturur. Bilinçaltının inşa sürecinde bu özbenlik, içinde bulunduğu kabın biçimini almaya başlar ve insanın kimlik duygusunu oluşturan benlik (ego) yapısı gelişir. Sağlıklı bir kişilik gelişimi, ancak sağlıklı ve olgun bir ego gelişimiyle mümkündür.
Çocuklar, genetik mizaç potansiyellerini doğdukları ailenin ve toplumun normlarına göre şekillendirerek egolarını inşa ederler. İnsan doğası gereği hem bir yetersizliğe hem de büyük bir gelişme potansiyeline sahiptir. Ancak doğal gelişimin engellenmesi durumunda bireyde yetersizlik duygusu pekişir ve tehlikeli bir değersizlik inancı ortaya çıkar.
Bilinçaltı ve Hayatta Kalma Fonksiyonu
Evrimsel süreçte "zayıfların yok olacağı" bilgisi genetik bir kod olarak tüm canlılara işlenmiştir. Bilinçaltı, kendisini zayıf ve güçsüz olarak algıladığında hayatta kalmak için savunma mekanizmalarını harekete geçirir. Bu süreçte yaşanan temel korkular şunlardır:
- Değersiz görülmek ve sevilmemek
- Toplum tarafından dışlanmak
- Diğerleri tarafından ezilmek
Ezilme olasılığı yaşamsal bir tehlike olarak algılandığında, birey ya gizlenmeyi ya da değersizliğini gizlemeyi seçer. Bu noktada, toplumda güçlülük belirtisi olarak kabul edilen davranışlar benimsenerek zayıflık örtülmeye çalışılır.
Toplumsal Cinsiyet Rolleri ve Şiddetin Modellenmesi
Çocuklar 3 yaşından itibaren anne ve babalarıyla etkileşime girerek karşı cins ve kendi cinslerine dair rol davranışlarını öğrenirler. Özellikle model alma deneyimleri, cinsel kimliğin şekillenmesinde kritik rol oynar. Toplumun kadını zayıf, erkeği ise mutlak güç sembolü olarak konumlandırması, çocukların gelişimini şu şekilde etkiler:
| Cinsiyet | Toplumsal Algı ve Sonuç |
|---|---|
| Kız Çocukları | Kendilerini ezilmeye layık görmeye başlayabilirler. |
| Erkek Çocukları | Gücünü, kendinden zayıf olana kullanma hakkına sahip olduğuna inanabilirler. |
"Erkek Adam Ağlamaz" Mitinin Zararları
Duyguları göstermenin zayıflık sayıldığı bir kültürde, erkek çocuklar doğal insani ihtiyaçlarından mahrum bırakılır. Arkadaşından dayak yediğinde "pısırık" diye azarlanan, ancak şiddet uyguladığında "aslan oğlum" diye takdir edilen çocuk, güçlü erkek imajını korumak için içindeki zayıflığı gizler. Bu süreçte çocuk, şiddet uygulayan babayı model alarak kendi kimliğini bu saldırganlık üzerine inşa eder.
Bireyin erkekliğini aşırı bir şekilde kanıtlama çabası, aslında altta yatan kendine güvensizlik ve yetersizlik duygusuyla doğrudan ilgilidir. Kendi kimliğine dair şüpheleri olan bireyler; fiziksel güce aşırı önem veren, saldırgan, kaba ve pervasız tutumlar sergileyerek bu açığı kapatmaya çalışırlar.
Nihal Araptarlı
Uzman Psikolog, Terapist
