Mesleki Tükenmişlik

Mesleki Tükenmişlik

Mesleki tükenmişlik, özellikle insanlarla yüz yüze çalışmayı gerektiren meslek gruplarında sıkça rastlanan; duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissinde azalma ile karakterize edilen sinsi bir süreçtir.

Bu durum sadece geçici bir yorgunluk hali değil, bireyin enerji kaynaklarının tükenmesiyle başlayan ve profesyonel kimliğine zarar veren psikolojik bir aşınmadır.

Tükenmişlik süreci genellikle bireyin işine karşı aşırı bir şevk ve yüksek beklentilerle başladığı "idealistik" evreyle tetiklenir; ancak gerçeklerin beklentileri karşılamamasıyla birlikte yerini hayal kırıklığına ve nihayetinde tam bir enerji kaybına bırakır.

Tükenmişliğe neden olan faktörler temel olarak bireysel ve örgütsel olmak üzere ikiye ayrılır. Bireysel tarafta; kişinin yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve mükemmeliyetçi kişilik yapısı gibi unsurlar rol oynarken; örgütsel tarafta ise aşırı iş yükü, iş üzerindeki kontrolün eksikliği, yetersiz ücret politikaları, iş yerindeki adaletsizlikler ve değer çatışmaları süreci hızlandırır. Bu faktörler bir araya geldiğinde bireyde fiziksel olarak kronik yorgunluk, uyku bozuklukları ve baş ağrıları; psikolojik olarak ise öfke patlamaları, özgüven kaybı ve işe karşı yabancılaşma görülmeye başlar.

Bu sendromun sonuçları sadece bireyle sınırlı kalmayıp geniş bir etki alanına sahiptir. Tükenmişlik yaşayan çalışanlar, hizmet verdikleri kişilere karşı daha soğuk ve mesafeli bir tutum sergileyerek duyarsızlaşabilirler.

Bu durum, aile hayatında çatışmalara ve sosyal ilişkilerde bozulmalara yol açtığı gibi, kurumlar açısından da iş gücü kaybı, verimlilik düşüşü ve hizmet kalitesinde azalma gibi ciddi maliyetler doğurur.

Dolayısıyla tükenmişlikle mücadele etmek, hem bireysel ruh sağlığını korumak hem de toplumsal ve kurumsal işleyişin devamlılığını sağlamak adına hayati bir zorunluluktur.

HAZIRLAYAN : Uzman Klinik Psikolog Mustafa Cem Oğuz

Stajyer Psikolojik Danışman Sümeyye Söylemez