Benim de panik atağım var

Panik Atak ve Panik Bozukluk Nedir?

Panik atak, ani bir şekilde başlayan ve zaman içerisinde tekrar eden yoğun huzursuzluk, sıkıntı ve korku nöbetleri olarak tanımlanmaktadır. Bu atakları yaşayan ya da yaşayacağı hususunda tedirginlik duyan kişilerin hayat kaliteleri belirgin bir şekilde değişir. Atak sırasında birey; kontrolünü kaybedeceği, öleceği ya da bayılacağı gibi ciddi endişeler taşır. Bu düşünceler, vücutta hızlı ve karmaşık reaksiyonların tetiklenmesine neden olur.

Panik atağı olan kişiler, ataklar arasındaki dönemde de her an yeni bir kriz gelebileceği korkusuyla genel bir endişe hali geliştirirler. Literatürde bu duruma beklenti anksiyetesi adı verilir. Bu süreçte kişi; evden çıkamama, yalnız kalamama, aşırı evham ve kendi bedensel sinyallerine karşı aşırı duyarlılık gibi davranışlar sergilemeye başlar.

İstatistiksel verilere göre panik ataklar, kadınlarda erkeklere oranla iki kat daha fazla görülmektedir. Toplum genelinde her 100 kişiden yaklaşık 3-4'ü ya panik bozukluk geçmişine sahiptir ya da halen bu hastalıkla mücadele etmektedir.

Panik Bozukluğun Oluşmasında Etkili Olan Faktörler

Panik bozukluğun ortaya çıkmasında pek çok farklı etken rol oynayabilmektedir. Oluşum sebepleri kişinin öznel yaşantısına göre değişebilse de temel faktörler şu şekilde özetlenebilir:

• Uzun süreli stres koşullarına maruz kalmak.
• Geçmişte yaşanan savaş, kaza veya taciz gibi travmatik olaylar ve korkular.
• Heyecanlı, pasif ve içe dönük kişilik yapısı.
• Beyindeki nörokimyasal maddelerin (kimyasal ileticiler) işleyişinde meydana gelen bozulmalar.
• Genetik yatkınlık: Ailesinde veya yakın akrabalarında panik bozukluk olan kişilerin, olumsuz koşullarda bu hastalığı geliştirme olasılığı daha yüksektir.

Panik Atak Belirtileri: DSM-IV Kriterleri

Dünya genelinde psikiyatristlerin ortak dili olan DSM-IV kriterlerine göre, aşağıdaki belirtilerden en az dördünün aniden başlaması ve 10 dakika içinde zirve noktasına ulaşması durumunda panik atak söz konusu olabilir:

1. Çarpıntı, kalp atımlarını duyumsama veya kalp hızında artış.
2. Terleme.
3. Vücutta titreme veya sarsılma.
4. Nefes darlığı ve boğuluyor gibi olma hissi.
5. Soluğun kesilmesi.
6. Göğüs ağrısı veya göğüste sıkıntı hissi.
7. Bulantı ya da karın ağrısı.
8. Baş dönmesi, sersemlik, düşecekmiş veya bayılacakmış gibi olma.
9. Gerçekdışılık duyguları veya benliğinden ayrılmış olma hissi.
10. Kontrolü kaybetme veya çıldırma korkusu.
11. Ölüm korkusu.
12. Paresteziler (uyuşma veya karıncalanma duyumları).
13. Üşüme, ürperme veya ateş basmaları.

Panik Bozukluğun Sosyal ve Psikolojik Etkileri

Panik bozukluğu olan bireyler, fiziksel bir hastalıkları olmadığına dair tıbbi açıklamalara rağmen ikna olmakta güçlük çekebilirler. Bu durum, sürekli acil servis veya kardiyoloji başvurularına yol açarak ciddi ekonomik ve zaman kayıplarına neden olur. Ayrıca şiddetli ölüm korkusu, zamanla kişide depresyon (çökkün ruh hali) gelişmesine sebebiyet verebilir.

Sosyal yaşamda ise şu kısıtlamalar sıkça görülür:

• Sosyal ortamlardan kaçınma.
• Yalnız kalamama ve sokağa çıkamama.
• Kalabalık yerlere girememe.
• Agorafobi eşlik ediyorsa, aylarca evden çıkamama sonucu iş veya okul hayatının aksaması.

Panik Bozukluk Tedavi Yöntemleri

Panik bozukluk, profesyonel destekle tedavisi mümkün olan bir psikolojik rahatsızlıktır. Tedavinin başarısı için kişinin öncelikle bu durumun psikolojik kaynaklı olduğunu kabul etmesi kritik önem taşır.

Uzman Görüşünün Önemi

Bazı bireyler yaşadıkları ciddi fiziksel belirtileri yanlış yorumlayarak doğru tedaviye ulaşamazken; bazıları ise günlük olağan endişelerini "panik atak" olarak adlandırıp kendilerini bir hastalık şartlanmasına sokmaktadır.

Önemli Not: Panik atak belirtileri; kalp veya beyin gibi hayati organ sistemlerindeki bozukluklarla benzerlik gösterebilir. Bu nedenle kesin tanı, ancak tüm tıbbi araştırmalar yapılıp fiziksel bir problem bulunamadığında konulmalıdır. Sağlıklı bilgi ve doğru teşhis için mutlaka bir uzmanla iletişim kurulmalıdır.