Mesane Sarkması ( İdrar Torbası) Nedir ?

Mesane Sarkması (Sistosel) Nedir?

Mesane sarkması, tıbbi adıyla sistosel, idrar torbasının vajina içine veya dışına doğru sarkması durumudur. Son yıllarda bu rahatsızlığa bağlı olarak idrar kaçırma şikayetiyle başvuran hasta sayısında belirgin bir artış gözlemlenmektedir. Temel olarak vajina ön duvarının idrar torbasına verdiği desteği kaybetmesi sonucu gelişen bu durum, genital organları karın içinde sabitleyen bağların işlevini yitirmesiyle ortaya çıkar.

Sistosel, mesanenin vajina içerisine doğru fıtıklaşması olarak tanımlanır. Özellikle öksürme, hapşırma veya ağır bir nesne kaldırma gibi karın içi basıncını artıran durumlarda, idrar torbası vajina içinde bir şişlik olarak hissedilebilir. Bu fiziksel değişim, hastaların günlük yaşamında ciddi konfor kayıplarına ve kontrolsüz idrar kaçırma sorunlarına yol açabilmektedir.

Rektosel ve Vajinal Genişleme

Mesane sarkmasına sıklıkla rektosel adı verilen rektum (kalın bağırsağın son kısmı) sarkması da eşlik edebilir. Rektosel, vajina arka duvarındaki desteğin azalmasıyla rektumun vajinaya doğru bombeleşmesidir. Bu durum genellikle kronik kabızlık sorunlarına neden olurken, ileri evrelerde hastalar dışkılama yapabilmek için vajina duvarına elle destek vermek zorunda kalabilirler. Ayrıca zor doğumlara bağlı oluşan yırtıklar vajinada genişlemeye yol açarak cinsel yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Mesane Sarkması Neden Olur ve Kimlerde Görülür?

Mesane sarkması nadiren gençlerde ve doğum yapmamış kadınlarda görülse de, en temel risk faktörü normal doğumdur. Özellikle çok sayıda ve zorlu hamilelik süreci geçiren kadınlarda, genital organları yerinde tutan bağların uzaması veya yırtılması sonucunda sarkma meydana gelir.

Sistosel gelişimine zemin hazırlayan başlıca faktörler şunlardır:

Mesane Sarkması Belirtileri Nelerdir?

Hafif dereceli sarkmalar başlangıçta herhangi bir belirti vermeyebilir. Ancak sarkma ilerledikçe karnın alt bölgesinde ağırlık hissi, sırt ağrısı ve cinsel ilişki sırasında rahatsızlık gibi şikayetler baş gösterir. İleri evrelerde rahim dışarıdan görülebilir hale gelir ve vajinada büyük bir kitle hissi oluşur.

Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• İdrara sık çıkma ve devamlı idrar yapma isteği.
• Gülme, öksürme veya hapşırma sırasında idrar kaçırma.
• Cinsel ilişki esnasında idrar kaçırma veya ağrı duyulması.
• İdrar yaparken güçlük çekme ve idrarın tam boşalmadığı hissi.
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları (sistit).
• Vajinadan dışarı sarkan, elle hissedilebilen kitle.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Mesane sarkması tanısı, genellikle hastanın vajinada dolgunluk hissi veya idrar kaçırma şikayetiyle başvurması sonucu konur. Uzman bir hekim tarafından yapılan ürojinekolojik muayene, kesin tanı için en etkili yöntemdir. Muayeneye ek olarak fiziksel inceleme, tam idrar tahlili, idrar kültürü ve böbrek fonksiyon testleri gibi rutin laboratuvar tetkikleriyle durumun kapsamı belirlenir.

Mesane Sarkması Tedavi Yöntemleri

Tedavi planı; hastanın yaşına, sarkmanın derecesine, genel sağlık durumuna ve gelecekte gebelik planlayıp planlamadığına göre kişiye özel olarak belirlenir.

1. Doku Onarımı: Gebelik düşünmeyen hastalarda, hastanın kendi dokuları kullanılarak idrar torbası yukarı kaldırılır. Bu yöntemin başarı oranı %50-60 civarındadır.
2. Meş (Tıbbi File) Uygulaması: Sarkmanın ileri derecede olduğu veya nüks ettiği durumlarda, mesane altına meş adı verilen tıbbi bezler yerleştirilir. Bu yöntemde başarı oranı %90'a kadar çıkmaktadır.
3. Vajinoplasti: Sarkma düzeltilirken vajina genişlemesi olan hastalarda vajina daraltma operasyonu yapılarak cinsel fonksiyon bozuklukları giderilir.
4. Robotik Cerrahi: İleri derece rahim ve mesane sarkmalarında, günümüzde robotik cerrahi ile kapalı yöntemler tercih edilmektedir. Bu modern yöntemle rahim korunarak sarkma etkili bir şekilde düzeltilir ve komplikasyon riski minimize edilir.

İdrar kaçırma şikayetinin eşlik ettiği durumlarda, yaklaşık 20-30 dakika süren özel operasyon teknikleri uygulanır ve bu işlemlerin başarı oranı %90’ın üzerindedir.