Literature Review of Disrupted Neurobiological Mechanisms in Adolescents with Internet Addiction :fMRI Studies

İnternet Bağımlılığının Nörobiyolojik Temelleri: Giriş ve Amaç

İnternet bağımlılığı (İB) veya problemli internet kullanımı (PİK), internet kullanımıyla ilgili aşırı veya yetersiz kontrol edilen dürtüler ve davranışlarla karakterize edilen, bireyde işlevsel bozulma veya sıkıntıya yol açan bir durumdur. Dünya genelinde milyonlarca insanı, özellikle de adolesan (ergenlik) dönemindeki bireyleri etkileyen bu durum, yaşam tarzının tüm yönleri üzerinde ciddi etkiler bırakmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, internet bağımlılığının altında yatan nörobiyolojik mekanizmaları anlamak için yapısal ve fonksiyonel anormallikleri inceleyen fMRI (fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme) çalışmalarını değerlendirmektir.

Yöntem

Bu inceleme kapsamında, internet bağımlılığı olan adolesanların belirli beyin bölgelerindeki değişimleri ve beyin bağlantısallıklarını konu alan güncel nörogörüntüleme literatürü taranmıştır. Çalışmada, İB ile ilişkili yapısal ve fonksiyonel farklılıklar sistematik olarak ele alınmıştır.

Bulgular: fMRI Verileri ve Beyin Bağlantısallığı

İncelenen literatür, internet bağımlılığı olan bireylerin beyin yapılarında ve fonksiyonel ağlarında belirgin değişimler olduğunu göstermektedir. Elde edilen temel bulgular aşağıda kategorize edilmiştir:

Fonksiyonel Bağlantısallık (FC) Değişimleri

• Artan Bağlantısallık: Sol dorsal kaudal putamen ile bilateral kaudal singulat motor alan arasında artış gözlemlenmiştir.
• Azalan Bağlantısallık: Kaudat başı ve bilateral subkallozal anterior singulat korteks (ACC) arasında anlamlı düzeyde azalmış fonksiyonel bağlantısallık (FC) tespit edilmiştir.
• Striatal Değişimler: Sol inferior ventral striatum (VSi) ile bilateral posterior singulat korteks (PCC) arasında FC azalması saptanmıştır.
• Talamik ve Prefrontal Etkileşimler: Sol dorsal kaudat (DC) ile sol ventral lateral talamus arasında azalmış FC görülürken; sağ DC'nin sol inferior frontal girus (IFG) ile olan pozitif ilişkisinde düşüş belirlenmiştir.

Beyin Ağları ve Yapısal Farklılıklar

İnternet bağımlılığı olan adolesanlarda hem hemisferler arası hem de ağ içi bağlantılarda önemli sapmalar mevcuttur:

Ek olarak, sol angular girus ile sağ orta orbitofrontal korteks ve sol fusiform girus ile sağ angular girus arasındaki inter-hemisferik bağlantıların güçlendiği; buna karşın sağ kaudat ile sağ supra-marjinal girus arasındaki intra-hemisferik bağlantının zayıfladığı görülmüştür.

Sonuç ve Tartışma

Araştırmalar, internet bağımlılığının serebral hemisferler arasındaki fonksiyonel etkileşimlerde ve bunların anatomik temellerinde önemli değişikliklere yol açtığını kanıtlamaktadır. Özellikle dinlenme durumundaki fonksiyonel ve yapısal defisitler ile DLPFC'deki VMHC eksiklikleri, bağımlılıktaki aşerme (craving) mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir.

İnternet bağımlılığı olan adolesanların beyinlerinde, büyük ölçekli beyin ağları içindeki ve arasındaki dengesiz etkileşimler, sistem düzeyindeki nöral temelleri oluşturmaktadır. Sonuçlar, İB'nin duygusal işleme ve bilişsel kontrol süreçlerini içeren kortikostriatal fonksiyonel devrelerin bozulmasıyla karakterize olduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak, internet bağımlılığının; dürtü kontrol bozuklukları ve diğer bağımlılık türleriyle benzer nörobiyolojik anormallikleri, psikolojik ve nöral mekanizmaları paylaştığı düşünülmektedir. Kortikostriatal devrelerin bağlantı gücü ile davranışsal ölçümler arasındaki ilişki, bu devrelerin internet bağımlılığı için potansiyel bir yeni tedavi hedefi olabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: internet bağımlılığı, nöroanatomi, fMRI, adolesan nörobiyolojisi