KANSER HASTALIĞINDA BESLENME NASIL OLMALIDIR

Kanser Tedavisinde Beslenmenin Önemi ve Temel Faydaları

Hayatın her evresinde olduğu gibi, hastalık süreçlerinde de beslenme alışkanlıkları hayati bir önem taşımaktadır. Kanser hastaları, bu zorlu süreçte hastalığı ve tedavi yöntemlerini anlamaya odaklanırken bazen beslenmeyi ihmal edebilmektedir. Ancak, sağlıklı ve dengeli beslenme stratejileriyle tedavi sürecini desteklemek mümkündür.

Doğru bir beslenme planı uygulandığında şu avantajlar elde edilir:

• Kendinizi daha güçlü, enerjik ve iyi hissetmenizi sağlar.
• Kilonun korunmasıyla birlikte vücuttaki besin öğeleri ve kas kütlesi muhafaza edilir.
• Tedaviden kaynaklanabilecek yan etkilerin minimum seviyede tutulmasına yardımcı olur.
• Enfeksiyon riskini sağlıklı besinler aracılığıyla en aza indirger.
• İyileşme sürecinin çok daha hızlı ve kolay ilerlemesine katkı sağlar.

Kanser Hastaları Nasıl Beslenmeli?

Beslenmede çeşitlilik sağlamak, vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin, mineral, karbonhidrat, yağ ve protein gibi öğeleri dengeli bir şekilde almanın temel kuralıdır. Bağışıklık sistemi üzerinde doğrudan etkisi olan beslenme faktörleri, vücudun savunma mekanizmasını güçlendirir. Özellikle E vitamini, selenyum, A vitamini, D vitamini, çinko, linoleik asit ve omega-3 yağ asitleri bağışıklık işlevlerini düzenleyen kritik unsurlardır.

Protein ve Karbonhidrat Tüketimi

Ameliyat, kemoterapi ve radyoterapi gibi işlemler nedeniyle zarar gören hücrelerin onarılması için protein gereksinimi artmaktadır. Enfeksiyondan korunmak ve kemoterapi sürecinde oluşabilecek kansızlığı önlemek adına özellikle kırmızı et ve yumurta tüketimi büyük önem taşır. Karbonhidrat seçiminde ise bağışıklık sistemine katkı sağlayan tam buğday ekmeği, tam tahıl makarnası, kahverengi pirinç, yulaf ve arpa gibi kompleks karbonhidratlar tercih edilmelidir.

Sebze, Meyve ve Su Tüketimi

Vücudun ihtiyaç duyduğu doğal lif, vitamin ve mineralleri karşılamak için günde 3 porsiyon meyve ve 2 porsiyon sebze tüketilmelidir. Bu gıdaların mevsiminde tüketilmesine ve hormon içermemesine özen gösterilmelidir. Ayrıca, kemoterapinin yan etkilerini minimize etmek ve vücudu arındırmak için tedavi süresince günde en az 2 litre su içilmesi ihmal edilmemelidir.

Yağ Tercihleri ve Kilo Kontrolü

Diyette yüksek miktarda doymuş yağ (margarin, iç yağ vb.) kullanımı bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir. Buna karşın, balıkta bulunan Omega-3 yağ asitlerinin (DHA, EPA ve CLA) meme ve kalın bağırsak kanseri riskini azalttığı ve bağışıklığı uyardığı bilinmektedir. Şişmanlık, kalp ve damar hastalığı riskini artırarak bağışıklık sistemine zarar verdiği için fazla kilo alımından kaçınılmalıdır.

Destekleyici Besinler: Probiyotikler ve Lektinler

Yoğurt ve kefir gibi probiyotik içeren süt ürünlerinin bağışıklık sistemi üzerinde yararlı etkileri bulunmaktadır. Ayrıca; buğday, mısır, domates, yer fıstığı, baklagiller, mantar ve patates gibi besinlerde bulunan lektin isimli proteinler, kansere karşı savaşta önemli bir yer tutar. Lektinler, bağışıklığı uyararak kanserli hücrelerin büyümesi için gereken damarlanmayı önleyebilir.

Kanser Hastalarının Uzak Durması Gereken Besinler

Tedavi sürecinde vücudu yormamak ve iyileşmeyi desteklemek adına bazı gıdaların tüketimi sınırlandırılmalı veya tamamen kesilmelidir. Özellikle besleyici değeri olmayan yüksek şekerli ve yağlı yiyeceklerden uzak durulmalıdır.

Kemoterapi Sürecinde Beslenme Stratejileri

Kemoterapi sürecinde iştah kaybı yaşanıyorsa, acıkmasanız dahi kendinizi yemek yemeye teşvik etmelisiniz. Az miktarda ve sık sık yemek, daha fazla besin almanızı kolaylaştıracaktır. Peynir, kraker, meyve, yoğurt ve muhallebi gibi atıştırmalıkları elinizin altında bulundurmak, iştahınız açıldığında hızlıca ulaşmanızı sağlar.

İştahı Artırmak İçin İpuçları

• Yüksek kaliteli proteinleri (yumurta, et, yoğurt, kurubaklagiller) ve esmer ekmeği tercih edin.
• Yiyeceklerin formunu değiştirin; meyveleri komposto, püre veya hoşaf olarak tüketin.
• Sütlü tatlılara dövülmüş ceviz veya fındık ekleyerek enerji değerini artırın.
• Dondurma, yoğurt ve sütlü tatlılar gibi soğuk yiyecekleri denemeye çalışın.

Kemoterapi Yan Etkilerini Artıran Besinler

Tedavi sırasında yan etkileri tetikleyebileceği için aşağıdaki besinlerden uzak durulması önerilir:

• Yağlı, acı, ekşi ve baharatlı gıdalar.
• Sindirimi zor olan sebzeler (soğan, sarımsak, lahana, karnabahar, bakla vb.).
• Asitli ve ekşi içecekler (portakal suyu, kola, gazoz).
• Çay, kahve ve alkol.
• Kızartmalar ve yapay madde içeren besinler.
• Çiğ sebze ve meyveler.
• Aşırı sıcak veya aşırı soğuk besinler.