İNTERNET BAĞIMLILIĞINI ÖNEMSEYİN

İnternet Bağımlılığı Nedir?

İnternet bağımlılığı, genel bir tanımla bireyin interneti aşırı kullanma isteğinin önüne geçememesi ve çevrimdışı geçirdiği zamanın anlamını yitirmesi durumudur. Bu bağımlılık türü; internetten yoksun kalındığında aşırı sinirlilik ve saldırganlık belirtileriyle kendini gösterirken, kişinin iş, sosyal ve ailevi yaşantısının giderek bozulmasına yol açar.

Young’un İnternet Bağımlılığı İçin Önerdiği Tanı Ölçütleri

Bir bireye internet bağımlılığı tanısı konulabilmesi için uzmanlar belirli kriterleri göz önünde bulundurur. Young tarafından önerilen ve literatürde kabul gören sekiz temel tanı ölçütü şunlardır:

1. Zihinsel Meşguliyet: Sürekli interneti düşünme, geçmiş aktiviteleri anımsama veya bir sonraki oturumu planlama hali.
2. Tolerans Gelişimi: İstenilen keyfi alabilmek için internette geçirilen sürenin giderek artırılması.
3. Kontrol Kaybı: İnternet kullanımını azaltma veya tamamen bırakma girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması.
4. Yoksunluk Belirtileri: Kullanım azaltıldığında veya kesildiğinde huzursuzluk, çökkünlük ya da kızgınlık hissedilmesi.
5. Süre Aşımı: Başlangıçta planlanandan çok daha uzun süre çevrimiçi kalınması.
6. İşlevsellik Kaybı: Aşırı kullanım nedeniyle aile, okul, iş ve arkadaş çevresiyle sorunlar yaşanması; kariyer fırsatlarının tehlikeye atılması.
7. Yalan Söyleme: İnternette geçirilen gerçek süre hakkında aileye, arkadaşlara veya terapiste yanıltıcı bilgi verilmesi.
8. Kaçış Mekanizması: İnternetin; çaresizlik, suçluluk veya kaygı gibi olumsuz duygulardan kaçmak için bir araç olarak kullanılması.

İnternet Bağımlılığı ile Mücadelede Neler Yapılabilir?

İnternet bağımlılığından kurtulmak için atılması gereken ilk adım, kişinin bu durumu kabul ederek bir uzmandan yardım almayı istemesidir. Tedavi sürecinde profesyonel destekle birlikte uygulanabilecek stratejiler şunlardır:

• Yeni Kullanım Şeması: Terapist, kişinin mevcut kullanım alışkanlıklarını analiz ederek danışanla birlikte sağlıklı bir kullanım planı oluşturur.
• Somut Durdurucular: İnternet kullanımını sonlandırmak için belirli bir saatte yapılması gereken bir iş veya giderek bir yer gibi somut hatırlatıcılar kullanılır.
• Yapılandırılmış Program: Haftalık internet süresi (örneğin 40 saatten 20 saate) kademeli olarak düşürülür ve bu süreler takvime yayılır.
• İşlev Değişikliği: Kişinin en çok haz aldığı internet aktivitelerinden uzak durması sağlanarak, daha az ilgi duyduğu alanlara yönelmesi teşvik edilir.
• Farkındalık Kartları: Danışandan, bağımlılığın yol açtığı sorunları ve bırakmanın sağlayacağı yararları içeren bir liste hazırlaması istenir.

İhmal Edilen Etkinliklerin Yeniden Kazanılması

Bağımlılık sürecinde ertelenen aktivitelerin geri kazanılması için aşağıdaki yöntem uygulanır:

Bu egzersizler, danışanın internet uğruna neleri feda ettiğini görmesini sağlar ve eski sosyal aktivitelerine dönmesi için motivasyon kaynağı oluşturur. Ayrıca, kişinin yaşam koşullarına uygun bir destek grubu, benzer sorunlar yaşayanlarla etkileşim kurmasını sağlayarak sanal dünyaya olan bağımlılığı azaltır.

Sonuç olarak, tüm bu yöntemlerin bir uzman desteği altında ve ailenin işbirlikçi tutumuyla uygulanması, iyileşme sürecinde hızlı ve olumlu sonuçlar alınmasını sağlayacaktır.

Uzm. Psk. Ezgi Didem AYALTI