Her yönü ile vajinismus

Her yönü ile vajinismus

Toplumumuzda çok sık karşılaşılan Vajinismus, kadınların cinsel birleşme yaşamasına izin vermeyen ,vajina kaslarının istem dışı kasılmasıyla ve vajina yolunu kapamasıyla tanımlanan bir refleks durumudur. Vajinal kasılmaların daha az olduğu durumlarda ,cinsel birleşme bir dereceye kadar yaşanabilir ancak kadın vajina kaslarının kasılması sebebiyle ağrı ve acı duyabilir.

Bu kasılmalar tamamen kadının kontrolü dışında olur. Vajinanın girişindeki kasların kasılmasının yanısıra, tüm vücutta bir kasılma, endişe, korku ve panik hali olur ve kadın ilişkiyi reddederek bacaklarını sıkıca kapatır ve cinsel ilişkiye izin veremez duruma gelir.

VAJİNİSMUS TANISI

Vajinismus tanısı, iyi bir cinsel öykü alınması ve jinekolojik  muayene sırasında  kasılmanın ve diğer belirtilerin görülmesi ile konabilir. 

Vajinismusu yaşayan bir kadın, tedaviye başlamadan önce mutlaka bir jinekolog tarafından muayene olmalıdır çünkü bazı durumlarda  vajinismus oluşumunda % 10 oranında anatomik veya organik kökenli faktörler de etkili olabilir. Jinekolojik muayene ile vajinismusun derecesi de saptanabilmektedir.

VAJİNİSMUS BELİRTİLERİ

Cinsel ilişkiye  girememekorku ile kendini bilinçsiz şekilde kasma,cinsel ilişki esnasında panik atak geçirme

Cinsel ilişki esnasında bacakları yeterince açamama, kendini geri çekme ve bacakları kapatıp eşi iterek ilişkiyi bitirme

Zor ve acı çekerek ilişkiye girme

İlişkide penisin vajina içine tam olarak değil de yarım olarak girebilmesi

Vajina içine fitil ve tampon yerleştirememe

Jinekolojik muayene olamama, vajinal ultrasona girememe

Vajinaya bakamama,dokunamama

VAJİNİSMUS SEBEPLERİ

1- KADININ İSTEMEDEN, SEVMEDEN EVLENDİRİLMESİ

Kadının evleneceği kişiyi yeteri kadar tanımasına, bir ilgi ve sevgi geliştirmesine fırsat verilmeden  yaptırılan evlilikler kadında bilinçli veya bilinç dışı kaçınmaya ,eşini ve cinselliği  reddetmesine sebep olabilir. 

2- EŞLER ARASINDA UYUMSUZLUK VE İLETİŞİM SORUNLARI

Eşler arasındaki güncel sorunlar, anlaşmazlıklar, çatışmalar, uyuşmazlıklar da cinsel sorunların ortaya çıkmasına neden olur.

3- İLK CİNSEL DENEMEDE ACI DUYMA

 İlk yaşanacak cinsel birliktelikte  erkeğin kadını hazırlamadan, ön sevişme yapmadan, vajinanın cinsel ilişki için hazır hale gelmesini beklemeden ,sert ve kaba davranarak cinsel birleşmeye zorlaması sırasında acı duyması vajinismusu ortaya çıkartabilir.

4- OTORİTER VE BASKICI AİLE-AİLE İLİŞKİLERİ  İLE BİRLİKTE TOPLUMSAL ÇEVRESEL BASKILAR

Toplumumuzda aileler kızlarını küçük yaştan itibaren bekaretin çok önemli olduğuna, onu çok iyi korumaları gerektiğine şartlandırır. Kızlar da büyüyüp evlendiklerinde, kullandıkları " bastırma" mekanizması sonucunda şartlandıkları koruma davranışından vazgeçemez. Genç kızlıktan kadınlığa geçişte direnç gösterebilirler. Vajinismuslu kadın cinsel ilişkiden kaçınmak için bedeniyle bir çeşit savunma içine girerek bir savaş verir, aslında cinsel ilişkiye girmeyi çok istemektedir. Bu ikilem içinde yoğun psikolojik çatışmalar yaşarken neden böyle davrandığın kendisi de bilmeyebilir. Aynı zamanda vajinismus yaşayan kadının aile yapısında  zayıf, güçsüz anne figürü, baskıcı otoriter baba figürü, baba kız ilişkisinde iletişimsizlik, sevgisizlik de sıklıkla görülmektedir. 

5-CİNSEL KONULARDA YANLIŞ VE YETERSIZ BILGILENDİRİLME

Toplumumuzda cinsellik halen tabudur ve cinsel eğitim verilmez. Bu nedenle genç kızlar bu konuda doğruyu bilmemekte, kulaktan kulağa yanlış ve yetersiz bilgiler alarak ilk ilişkiyi çok korkutucu, ürkütücü hatta yaşamlarının çok önemli bir dönüm noktası olarak algılarlar. Örneğin cinsel ilişki sırasında veya kızlık zarının yırtılması sırasında çok fazla acı çekeceklerine, aşın kanama olacağına, vajinanın parçalanacağına, patlayacağına, hastanelik olacaklarına, hatta öleceklerine, penisin vajina içine girip tekrar çıkmayacağına ( kilitlenip kalacağına ) v.b. gibi abartılı ve yanlış bilgilere inanırlar. Bu inançlar yüzünden cinsel ilişkiyi deneme sırasında aşın abartılı korkular yaşarlar, bunun sonucunda da vajinismus ortaya çıkar. Ülkemizde en sık görülen vajinismus nedeni budur.

6- CİNSEL BÖLGELERDE FİZİKSEL TRAVMA YAŞAMA

Yaşanmıs genital bölge enfeksiyonları ,düşme –çarpma sonucu vajinada travma meydana gelmesi, kötü deneyimlenmiş jinekolojik muayene v.b

7- CİNSEL TRAVMA YAŞAMA

Cinsel taciz ve tecavüze uğrayan, ya da ensest yaşamış kadınlarda vajinismus gelişebilir.Bunların yanı sıra; fiziksel şiddete maruz kalma, pornografik yayınlar  izleyip veya porgografik görüntülere şahit olup tiksinme yaşama ,bazı kadınların  meslekleri gereği cinsel travma yaşamış insanların durumlarına şahit olmaları durumu da vajinismusu geliştirebilmektedir.

8- BAŞARISIZLIK KORKUSU

Kadının, ilişkide başarısız olacağım, düşünceleri ile yaşadığı endişe, korku ve kaygı nedeniyle vajinismus ortaya çıkabilir.Bu kaygı performans kaygısı olarak adlandırılır.

9- CİNSEL ÖZDEŞİM BOZUKLUĞU

Kadının kendi cinsi ile değil de karşı cinsle özdeşim kurup, karşı cinse karşı bir istek ve arzu duymayışı nedeniyle bilinç altı cinsellikten kaçma nedeniyle vajinismus ortaya çıkar.

10- HAMILELIK KORKUSU

Doğum yapmaktan korkan kadın ilişki sırasında hamile kalma korkusu nedeni ile istem dışı kasılabilir.

11-  KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ

Mükemmeliyetçi ,aşırı titiz ve belli ritüelleri olan,denetim ve kendini kontrol mekanizmaları yüksek,cinsel ilişkiyi kocayı memnun etmek olarak gören,tavırlarında çocuksu özelliklere sahip kadınlarda vajnismus görülebilir. 

12-EŞLERİN ROLÜ

Vajinismuslu kadınların eşlerininde bu sorunda önemli rolleri vardır.Araştırmalara göre eşlerin  pasif, bağımlı, aşırı düşünceli , hassas , eşleri ile bilinçdışı bir anlaşma içinde , cinsel birleşmeden kaçınan, libidoları zayıf, cinsel bilgileri ve deneyimleri az olduğu takdirde, kadınların vajinismus yaşadıkları ve çözümü erteledikleri görülmüştür.

13- OLUMSUZ DİNSEL ŞARTLANMALAR

 Vajinismus geliştiren bazı kadınların büyüdüğü ailelerde ebeveynler normalden fazla dini inançlara sahiptirler.Cinsellikten uzaklığı saygınlaştırırlar.Cinselliği normal bir davranış olarak algılayamaz ve reddederler.Utanma, günahkarlık ve suçluluk duyguları ile sorun ortaya çıkabilir.Yanlış bilgilendirilme ve baskı sonucu kadında penisi fobisi gelişir. Bu da kendisini korumaya yönelten bir davranışa dönüşür. Genellikle gelişmekte olan genç kızların duydukları ilk gece ile ilgili ağrı, acı ve kanamayla ilgili konuşmalar onlarda bu konuda abartılı bir korkunun gelişmesine neden olur.

14- ORGANİK NEDENLER

 Vajinismus problemi % 90 psikolojik nedenlere bağlı olmasına rağmen, % 10 organik (yapısal) sebepler sonucunda gelişmektedir. Vajinismusun organik nedenleri arasında kızlık zarı, vajina, genital organlar ile ilgili jinekolojik problemler bulunmaktadır.

VAJİNİSMUS YAŞAYAN KADINLAR

Vajinismus yaşayan kadınların ortak belli bir takım kişilik özellikleri bulunmaktadır.Vajinismus yaşayan kadınlar genellikle; öfkelerini bastıran,onaya ihtiyaç duyan,kötümser düşünen ve kaygılı,temkinli,kurallara bağlı,genele nazaran daha ailelerine bağlı ve çocuksu,çatışma ve sorun yaşamak istemeyen,cinsellik konusunda tabularıolabilen kadınlardır. Vajinismus vakalarında "iyi kız sendromu" olarak adlandırılan; okul hayatında  başarılı,ebeveynleri ile hiçbir ciddi çatışması olmayan,edilgen,itaatkar,boyun eğen,yumuşak başlı olma özelliklerine oldukça sık rastlanmaktadır.

Vajinismus problemi, kadınların  cinsel yaşamını olumsuz etkilemekle birlikte, aynı zamanda sosyal hayatı ve iş hayatını da etkileyen bir probleme dönüşebilir. Kişinin kendine özgüveni azalır, sosyal ilişkileri zayıflar ve zamanla diğer problemleri de büyüyerek çözülemez bir hal alır. Vajinismus problemi çoğu zaman hem kadını hem erkek partneri depresyon sürecine kadar götürebilmektedir. Vajinismus yüzünden umutsuzluk yaşayan çiftlerduygusal enerjilerinikaybedebilir, kendi kabuklarına çekilebilirler.Zaman içinde sınırlı cinsel paylaşımlarında da isteksizlik sebebi ile azalma yaşanır.

Vajinismus yaşayan kadınlar kendilerinde hayal kırıklığı yaratan bu durum sebebi ile kendilerini eşlerine karşı suçlu hissedebilir,duruma karşı yaşadıkları umutsuzluk ve öfke sebebi ile bu olumsuz duyguları dolaylıolarak eşlerine ve çevrelerine yansıtabilirler.Eşler her ne kadar anlayışlı ve sabırlı  da davransa, evlilik ilişkilerinde yaşanan güncel ufak tefek sıkıntılar dahi bastırılmış olumsuz duygular sebebi ile büyük tarışmalara neden olabilir.

VAJİNİMUSTA  EŞLERİN DURUMU

Vajinismus vakalarında, Vajinismus sorunu yaşayan kadınların eşlerinin,  reddedilme ve tatminkâr olmayan bir cinsellik ve yakınlaşma  sürecine uyum gösterebilmek adına zaman geçtikçe artan bir pasif karakter görüntüsü sergiledikleri gözlemlenen bir durumdur.

Vajinismus sorunu yaşayan kadınların eşleri ; istenmedikleri, sevilmedikleri ve hatta reddedildikleri duygularına kapılabilmektedirler. Bu olumsuz duygular zaman içinde  erkekte sertleşme yetersizliğinin ve istem dışı boşalmanın ortaya çıkmasına ve cinsel isteksizliğe yol açabilmektedir. Vajinismus sorunu yaşayan kadının eşi umutsuzluk içerisinde  eşini anlamaya çalışır ancak ne yapması gerektiği konusunda fikri yoktur. 

 Bazen erkek, kendisinin elinden geleni yaptığını, ancak karısının sorunun üstesinden gelmek için çaba göstermediğini düşünebilir Her defasında reddedildiği için de kendini işine vererek, kendince ev ve zihin karmaşasından uzaklaşmayı tercih eder.

Eşinden cinsellik talebinde bulunmak ,erkeğe kendini suçlu hissettirebilir ve bu durumzaman içinde öfkeye dönebilir.Suçluluk ve öfke duyguları çiftlerin birbirlerinden uzaklaşmasına sebep olur.Çocuk sahibi olma planları ertelenir ve erkek zaman içinde evlilik geleceğinin ne olacağına dair  umutsuzluk ve korkuya kapılabilir.

 Erkek partnerler ,eşleri ile aralarında olan bu durumu eşlerini üzmemek için  kimseye söyleyemez ,hem kendileri hem eşleri adına bastıırlmış bir içerleme ve üzgünlük duygusu ile yaşarlar.
 Erkeklerin, vajinismusun bir kadının seksten uzak durmak için kasıtlı olarak neden olduğu bir şey olmadığını anlamaları önemlidir.Vajinismus probleminin ,gün geçtikçe eşler arasındaki duygusal bağı da etkisi altına almaması için vajinismus tedavisine zaman geçirilmeden başlanması oldukça önemlidir.

VAJİNİSMUS TEDAVİSİ

Vajinismus tedavisinde  izlenecek yol haritasının  seçilebilmesi açısından öncelikle çiftin çok iyi bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Değerlendirme, kapsamlı bir yaklaşım gerektirir. Vajinismusu yaşayan çiftin kişilik analizleri, evlilik ilişkileri ve iletişim düzeyleri,cinsellikle ilgili bilgi düzeyi ve düşünceleri,duygusal çatışmaları ve uyumları da bu değerlendirmede önem taşır. 

Vajinismusun  tedavisinde,  kişinin yaşına, kültür düzeyine,sosyal yapısına,evlilik süresine ve eşi ile olan ilişkisine,inançlarına ve korku-kaygı düzeyine bağlı olarak  farklı tedavi yöntemleri uygulanabilmektedir. Tedavi yönteminin seçilmesindeki ve tedavi sürecinin devam etmesindeki en önemli etkenlerden bir tanesinde, cinsel  terapist  ile vajnismusu yaşayan danışan arasında bir uyum sürecinin başlamış olmasıdır. 

Tedavide esas amaçlarından biri de doğru cinsel bilgilendirme , yanlış inançları değiştirme ve bir takım egzersiz programları ile kaygıyı düşürmektir. Vajinismus yaşayan kadınlar kaygılarını kontrol edememektedirler.  

VAJİNİSMUSUN TEDAVİSİ ÇİFTE VE İLİŞKİYE ÖZGÜDÜR.

Vajinismusu yaşayan bazı kadınlarda sadece doğru cinsel bilgilendirme ve telkin  yeterli olabilirken, bazılarında bilgilendirme ile birlikte  davranışsal terapi uygulaması yapılmaktadır. Daha bilinç altı süreçlerin etkin olduğu bazı kadınlarda ise çocukluk dönemi ve anne-baba ilişkilerini içeren psikoterapi uygulamaları da tedaviye dahil edilmektedir. Dolayısıyla tedavi süreci her çift için  aynı olmayabilir.

Vajinismus tedavisinin başarı ile sonuçlanmasına yardımcı olan en önemli konu; çiftin terapist ile uyumlu şekilde yol almasıdır. Seanslara düzenli gelinmesi, tedavi sürecindeki kurallara uyulması, ev ödevlerinin düzenli olarak yapılması ve ertelemeye yer verilmemesi hem problemin kesin olarak çözülmesine hem de tedavi sürecinin  kısalmasına yardımcı olur.

VAJİNİSMUS TEDAVİ BAŞARISI

Vajinismus,  kadın cinsel rahatsızlıkları arasında en başarılı tedavi oranı gösteren rahatsızlıktır. Vajinismusda tedavi başarı oranı %99 dur. 

Klinik tedavi  öncelikle, hassaslığı giderme ve sistematik duyarsızlaştırma  alıştırmalarıyla davranışsal talimatların bir birleşimini kullanmayı içerir. Başarıya ulaşamayanlar , genelde tedaviyi bırakıp tamamlamayan çiftlerdir. Sonuçta vajinismus bir kaçınma rahatsızlığıdır ve tedaviye devam edebilmek başarıya ulaşmanın ilk şartıdır. 
Tedaviyi tamamlayan çiftler için sonuç hemen hemen her zaman tam çözümlü, olumlu ve başarılıdır.

VAJİNİSMUS SORULARINIZ

1.VAJİNİSMUS KESİN OLARAK ÇÖZÜLÜR MÜ?
  
Vajinismus %100 tedavi başarısı sağlanan bir rahatsızlıktır. Ancak tedavinin sonuçlanması için çiftin tedavi sorumluluğunu alması ve seanslarına düzenli katılması gereklidir.Vajinismus psikolojik bir sorundur.Çiftlerin sabrı,inancı ve motivasyonu tedavi başarılı sonuçlanması ile birebir ilişkilidir.

2. VAJİNİSMUS TEDAVİSİ NE KADAR SÜRER ?

Vajinismus Tedavisinde, tedavi süreci çiftten çifte değişmekle birlikte, 6-12 seans aralığında tedavi başarı ile sonuçlanmaktadır.
Çiftlerin sabrı,inancı ve motivasyonu ve seanslarına ertelemeden düzenli katılmaları ve verilen programa uymaları  tedavi başarılı sonuçlanması ile birebir ilişkilidir.

3. VAJİNİSMUS KENDİ KENDİNE GEÇER Mİ?

Vajinismus, zamana bırakarak veya kulaktan dolma,kitaptan okuma bilgiler ile kendi kendine geçmemektedir. 
Bazı çiftler yardım almaktan kaçınarak sorunu zamana yayarak ilişkilerini ve evliliklerinide yıpratmaktadırlar.
Vajinismusu yaşamak her iki partner için de zorlayıcı bir durumdur.İlişkinin sağlığı ve doğru-yapılandırılmış bir tedavi için yardımalmak gereklidir.

4. VAJİNİSMUS HAMİLELİKTEN SONRA GEÇER Mİ?

Bazı kadınlar, bekareti bozulmadan veya tam cinsel birleşme olmadan da hamile kalabilir. Ancak Vajinismuslu bir kadın normal doğum yapsa bile sorunu çözülmez.Vajinismus yaşayan kadınları normal doğuma zorlamak yanlıştır.Vajinal muayeneye bile izin veremeyen vajinismus yaşayan kadınların  ağrılar içinde normal doğuma zorlanması, hem doğumun sağlıklı bir şekilde yapılamamasına hem de vajinismus sorununun ve psikolojik çöküntünün  daha da alevlenmesine neden olmaktadır.

5.VAJİNİSMUS TEK BİR SEANSTA TEDAVİ OLABİLİR Mİ?

Sağlıklı ve yapılandırılmış bir Vajinismus tedavisinde; cinsel bilgilendirme, cinsel yanlış inançları saptama, olumsuz cinsel düşünceleri değiştirme ve sistematik duyarsızlaştırma teknikleri kullanılmaktadır. Dolayısı ile tek bir seans ile vajinismusu sonlandırmak mümkün değildir. Ancak her kadının vajinismus sebebi farklılık gösterebilmektedir. Tedaviye daha motive ve umutlu gelen, eşleri ile ilişkileri daha sağlıklı ve destek olan ve motive eden  bir partnere sahip olan kadınlar, vajinismus seanslarında daha kısa sürede başarılı sonuç alabilmektedirler. Bu sebeple vajinismus tedavisinin, zamana bırakılmayark eşler arasındaki ilişkiyi yıpratacak noktalara gelinmemesi de önemlidir.

Bu makale 18 Mart 2019 tarihinde güncellendi. 0 kez okundu.

Yazar
Uzm. Psk. Şölen İnce

Uzm. Psk. Şölen İnce
Uzm. Psk. Şölen İnce
İzmir - Psikoloji
Facebook Twitter Instagram Youtube