Hastalıklar ve beslenme
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Ürik Asit Yüksekliği (Hiperürisemi) Nedir?
Ürik asit yüksekliği, tıbbi adıyla hiperürisemi, kanda bulunan ürik asit miktarının normal seviyelerin üzerine çıkması durumudur. Bu durum, özellikle 40 yaş üstü bireylerde %10-15 oranında görülmektedir. Kandaki ürik asit düzeyi, vücuttaki yapım aşamasındaki fazlalık veya atılım sürecindeki azalma nedeniyle artış gösterebilir.
Ürik asit seviyelerinin yükselmesine neden olan temel faktörler şunlardır:
- Şeker hastalığı (Diyabet)
- Tiroid bezinin fazla çalışması
- İdrar söktürücü ilaç kullanımı
- Alkol tüketimi
Hiperürisemi Belirtileri ve Riskleri
Ürik asit yüksekliği yaşayan hastaların %75’inde herhangi bir şikayet görülmez. Ancak geri kalan %25’lik kesimde ciddi sağlık problemleri ortaya çıkabilmektedir. Bu problemler arasında eklem iltihabı (artrit), böbrek taşları, böbrek hastalıkları ve kemiklerde ürik asit depolanmaları yer almaktadır.
Hiperürisemi tedavisinde ve yönetiminde diyet kritik bir rol oynar. Doğru bir beslenme programı ile ürik asit düzeyini %25 oranında düşürmek mümkündür.
Ürik Asitten Zengin ve Uzak Durulması Gereken Besinler
Bazı besinler yüksek oranda ürik asit içerdiği için hiperürisemi durumunda bu gıdalardan kesinlikle uzak durulmalıdır. Özellikle et suları, ürik asidin suda eriyerek bol miktarda suya geçmesi nedeniyle en riskli gıdalar arasındadır.
| Kesinlikle Uzak Durulması Gerekenler | Sınırlı Tüketilmesi Gerekenler (Haftada maks. 1) |
|---|---|
| Sakatatlar (Ciğer, yürek, böbrek, işkembe vb.) | Büyük balıklar |
| Küçük balıklar (Hamsi, sardalya vb.) | Kırmızı et |
| Deniz ürünleri (Midye, karides, havyar, istiridye) | Kümes hayvanları |
| Baklagiller (Nohut, mercimek, fasulye) | |
| Maya ve maya içeren besinler |
Düşük Ürik Asit İçeren ve Güvenle Tüketilebilecek Besinler
Ürik asit seviyesini yükseltmeyen veya düşük miktarda içeren aşağıdaki besinler beslenme düzenine dahil edilebilir:
- Süt ve süt ürünleri: Peynir, süt, dondurma (kolesterol ve kilo problemi olanlar dikkat etmelidir).
- Tahıllar: Ekmek, beyaz undan yapılmış mamuller, makarna, beyaz pirinç, mısır ve mısır ekmeği.
- Diğer: Yumurta, meyveler, meyve suları, kuruyemiş ve çay.
- Sebzeler: Kuşkonmaz, karnabahar, mantar, yulaf ezmesi ve ıspanak dışındaki tüm sebzeler.
Önemli Not: Normal şartlarda tam tahıllı ekmekler daha sağlıklı olsa da, ürik asit yüksekliği durumunda tam tahıllı ürünlerden kaçınılmalı, beyaz un tercih edilmelidir. Ancak kilo problemi olanlar beyaz un tüketiminde de dikkatli olmalıdır.
Kalp Hastalıklarından Korunma Stratejileri
Kalp sağlığını korumak için diyetin kolesterol ve doymuş yağlar (hayvansal yağlar) bakımından fakir olması gerekir. Arterioskleroz (damar sertliği) çocukluk yaşlarında başladığı için bu beslenme alışkanlığı yaşam boyu sürdürülmelidir. Kolesterol temel bir besin öğesi olmadığı için kısıtlanmasının bir sakıncası yoktur.
Kalp sağlığını desteklemek için şu adımlar izlenmelidir:
- Enerji Dengesi: Aşırı yeme ve fiziksel hareketsizlikten kaçınılarak şişmanlık önlenmelidir.
- Alkol Kısıtlaması: Aşırı alkol alımından ve enerji dengesini bozacak düzeydeki tüketimden sakınılmalıdır.
- Tuz Tüketimi: Sodyuma duyarlı bireyler başta olmak üzere, salamura ve konserve gıdalar azaltılmalı; doğal ve işlenmemiş yiyecekler tercih edilmelidir.
- Fiziksel Aktivite: Yürüme, ev ve bahçe işleri gibi aktiviteler yaşamın bir parçası haline getirilmelidir.
Beyin Tümöründe Beslenme ve Şekerin Etkisi
Beyin tümörü teşhisi konulan hastalarda en önemli kısıtlama şeker, glikoz, fruktoz ve dekstroz içeren yiyeceklerdir. Bunun temel nedeni, tümör hücrelerinin çok hızlı üremesi ve bu süreçte diğer normal hücrelere kıyasla çok daha fazla enerjiye ihtiyaç duymalarıdır.
