Polikistik Over Sendromu (Pcos) Nedir? Pcos'lu Bir Birey Nasıl Beslenmeli?

Polikistik Over Sendromu (PCOS) Nedir?

Polikistik Over Sendromu (PCOS), üreme çağındaki kadınların yaklaşık %5-10'luk kısmını etkileyen önemli bir endokrin bozukluktur. Bu durum, östrojen ve progesteron hormonlarının dengesiz dağılımıyla birlikte, erkek üreme hormonu olan testosteronun fazlalığından kaynaklanmaktadır. Hastalığın temelinde genetik yatkınlık yatabileceği gibi; egzersiz eksikliği, kötü beslenme ve hızlı kilo alımı gibi faktörler tetikleyici rol oynamaktadır.

PCOS Belirtileri ve Tanı Kriterleri

Kişiye PCOS tanısı konulabilmesi için belirli klinik bulgulardan en az iki tanesinin görülmesi gerekmektedir. Hastalığın teşhisinde kullanılan temel belirtiler şunlardır:

• Adet düzensizliği veya amenore (adet görmeme durumu)
• Hirşutizm (erkek tipi kıllanma)
• Ciltte aşırı yağlanma ve sivilcelenme (akne)
• Ultrason görüntüsünde yumurtalıklarda inci tanesi şeklinde polikistler

PCOS'un Uzun Dönemli Riskleri ve Tedavi Yöntemleri

Polikistik Over Sendromu, sadece üreme sağlığını değil, tüm vücut sistemini etkileyen bir tablodur. Tedavi edilmediği takdirde uzun dönemde; insülin direnci, obezite, Tip 2 diyabet, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, kısırlık, rahim duvarında kalınlaşma ve rahim kanseri gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Hastalığın yönetiminde ve tedavisinde; diyet, yaşam tarzı değişiklikleri, düzenli egzersiz ve gerekli durumlarda medikal ilaç tedavisi birlikte uygulanmaktadır.

PCOS'lu Bireyler İçin Beslenme Rehberi

Kilo fazlalığı ile PCOS arasında doğrudan ve orantılı bir bağ bulunmaktadır. PCOS tanısı alan kadınların %50’den fazlası hafif şişman veya şişman kategorisinde yer aldığı için, tedavinin ilk ve en önemli basamağı vücut ağırlığı kaybına yönelik olmalıdır.

Beslenme tedavisinde kan şekerindeki dalgalanmaları önlemek adına öğün sayısını artırmak faydalıdır. Bu süreçte basit karbonhidratlardan kaçınılmalı ve düşük glisemik indeksli besinler tercih edilmelidir.

Günlük Enerji Dağılımı ve Besin Öğeleri

PCOS yönetiminde günlük alınan enerjinin makro besin öğelerine dağılımı şu şekilde planlanmalıdır:

Doymuş yağ kaynakları olan peynir, yumurta, et ürünleri, sakatatlar, süt ve tereyağı tüketimi sınırlandırılmalıdır. Buna karşın, insülin direncini ve androjen salınımını azaltan Omega-3 yağ asitleri diyete mutlaka eklenmelidir.

Zengin Omega-3 Kaynakları:

• Balık ve keten tohumu
• Ceviz
• Ispanak ve karalahana
• Tüm yeşil yapraklı sebzeler

Ağırlık Yönetiminin Önemi

Adet düzensizliği veya uzun süre adet olamama durumu, birey üzerinde ekstra bir stres oluşturabilir. Bu stres faktörü; fazla yemek yeme ve rafine şeker tüketiminde artış gibi yeme bozukluklarını tetikleyebilir. Ancak unutulmamalıdır ki, mevcut vücut ağırlığında sağlanacak %5-10 oranındaki bir kayıp, bu semptomların büyük ölçüde ortadan kalkmasını sağlayacaktır.