Genç Yetişkinlerin Beslenme Durumunun Sağlıklı Yeme İndeksi-2005 İle Değerlendirilmesi/ Assessment of Nutritional Status of Young Adults with Healthy Eating Index-2005
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Üniversite Öğrencilerinde Beslenme Durumu ve Diyet Kalitesi Üzerine Bir Araştırma
Bu bilimsel çalışma, 19-35 yaş arasındaki bireylerin beslenme durumlarını ve diyet kalitelerini Sağlıklı Yeme İndeksi (Healthy Eating Index-HEI-2005) kriterlerine göre saptamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü akademisyenleri tarafından yürütülen araştırma, genç yetişkinlerin beslenme alışkanlıklarını ve bu alışkanlıkların sağlık parametreleri üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.
Araştırmanın Yöntemi ve Katılımcı Profili
Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmaya, Bingöl Üniversitesi’nde eğitim gören 19-35 yaş aralığındaki toplam 498 gönüllü öğrenci katılmıştır. Katılımcıların %46.2’sini (230 kişi) erkek, %53.8’ini (268 kişi) ise kadın öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında şu veriler toplanmıştır:
- Öğrencilerin genel demografik bilgileri ve beslenme alışkanlıkları.
- 24 saatlik besin tüketim durumları.
- Antropometrik ölçümler (Boy, kilo, BKİ).
- Yaş ve cinsiyet değişkenlerinin HEI-2005 değerleri ile ilişkisi.
Sağlıklı Yeme İndeksi (HEI-2005) Puanlama Sistemi
Bireylerin diyet kalitesini ölçmek için kullanılan HEI sisteminde tam puan 100 üzerinden değerlendirilmektedir. İndeks sonuçları şu kategorilere göre sınıflandırılmaktadır:
| HEI Puan Aralığı | Diyet Kalitesi Tanımı |
|---|---|
| 80 Üzeri | Kaliteli Diyet |
| 51 - 80 Arası | Geliştirilmeli |
| 51 Altı | Yetersiz Diyet |
Araştırma Bulguları ve İstatistiksel Analizler
Yapılan incelemeler sonucunda, öğrencilerin yaş ortalaması erkeklerde 22.1±2.8, kadınlarda ise 21.7±3 yıl olarak belirlenmiştir. Ortalama Beden Kütle İndeksi (BKİ) değerleri erkeklerde 23.1±2.7 kg/m², kadınlarda 22.4±3.5 kg/m² olarak saptanmıştır. Katılımcıların %85.7’si 19-24 yaş grubunda yer alırken, %96.4’ünün bekar olduğu görülmüştür.
Sigara kullanımı verilerine bakıldığında; erkeklerin %42.6’sının, kadınların ise %13.8’inin aktif olarak sigara kullandığı tespit edilmiştir. Kadınların %79.9’u, erkeklerin ise %48.7’si hiç sigara kullanmadığını belirtmiştir.
Cinsiyete Göre Diyet Kalitesi Karşılaştırması
Toplam HEI-2005 puanları karşılaştırıldığında, kadın öğrencilerin diyet kalitesinin erkeklere oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05):
- Kadınların HEI-2005 Skoru: 57.1±6.7 puan
- Erkeklerin HEI-2005 Skoru: 54.0±6.3 puan
Genel tablo incelendiğinde, erkeklerin %72.6’sının ve kadınların %85.8’inin beslenme durumunun "geliştirilmesi gereken" düzeyde olduğu görülmüştür. Ancak ortalama puanlar baz alındığında, genel diyet kalitesinin yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç ve Akademik Öneriler
Üniversite dönemi, bireylerin beslenme alışkanlıklarının şekillendiği ve ileri yaşlarda görülebilecek kronik hastalıkların önlenebileceği kritik bir evredir. Araştırma sonuçları, üniversite öğrencilerinin diyet kalitesinin beklenen seviyenin altında olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Bu bağlamda, öğrencilerde beslenme bilgisi ve farkındalığının artırılmasına yönelik eğitimlerin düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Üniversite bünyesinde sağlıklı beslenmeyi teşvik edecek programlar ve kurumsal politikalar oluşturularak gençlerin yaşam kalitesinin artırılması hedeflenmelidir.
