Fibromiyalji Bir Nöroplastik Ağrı Sendromu Olabilir Mi?
Ağrının güncel, bilimsel ve klinik tanımı şu şekildedir: Gerçek veya potansiyel doku hasarıyla ilişkili, hoş olmayan duyusal ve duygusal bir deneyimdir. Bu, Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilatı'nın 2020 yılında güncellediği ve tıp dünyasında evrensel kabul gören tanımdır. Daha net bir ifadeyle ağrı, yalnızca bir doku hasarı neticesi değil, beynin bedende bir hasar, kırılma, çıkma olmasa da ürettiği, hoşa gitmeyen duyusal bir deneyimdir. Ağrı, hem beden hem de beyni içine alan kompleks bir süreçtir. Özellikle vücudumuzun neresinde olursa olsun, ağrı beynin bizleri hayatta tutma amacını ifa ederken, bizleri koruma maksatlı ürettiği bir uyarı deneyimidir. Beyin, bedenin her bir noktasından sinir sistemi elemanları aracılığıyla sinyalleri alır ve bu sinyalleri otomatik bir şekilde işleyerek, eğer bedenin herhangi bir noktasında hasar varsa koruyucu ve uyarıcı ağrı duyusunu oluşturur. Buradan da anlaşılacağı üzere ağrı, bazı zamanlarda beynin bizi bedenin herhangi bir bölgesinde hasar olduğuna yönelik uyarısıdır; ama işleyiş her zaman böyle olmaz.Fibromyalji gibi kronik ağrı sendromlarının oluşmasında önemli bir fark vardır.
Beyin bazen hata yapıp bedenden gelen "her şey yolunda" mesajını yanlış yorumlayıp, özellikle son zamanlarda klinikte çok sık denk gelmeye başladığımız, bedende her şey yolunda olsa da kronik ağrılar üretebilir. Beynin adeta "ağrı düğmesi" açık kalıp, beklenenden daha uzun süre devam eden, kronik ağrı sendromu olarak ifade edilen bu duruma Nöroplastik Ağrı Sendromu denir. Yani alışılmış ağrı kavramı bir bedensel hasarın sonucuyken, nöroplastik ağrı sendromunda bedende her şey yolundadır. Beynin, kişiye özel sebeplerle ağrı üreterek hata yapabilecek potansiyeli olduğundan habersiz bireyler, sürekli olarak bedende bir şeyleri düzeltmeye çalışırlar. Lakin büyük bir yanılgı içindeler.
Yapılan ileri görüntüleme çalışmaları, fibromiyalji patogenezinde merkezi sinir sisteminin merkezi bir rol oynadığını ve bu durumun klasik bir 'nosiseptif ağrı' modelinden ziyade bir 'nöroplastik ağrı' bozukluğu olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir.
2012 yılında yapılan önemli bir çalışma, FM'de artmış ağrı ağı bağlantısallığını göstermiştir. Bu çalışma, fibromiyalji hastalarının beyinlerinde ağrılı uyaranlara verilen yanıtın abartılı olduğunu, ağrı ile ilişkili ağların işlevsel bağlantılarında değişiklikler olduğunu gösterir. Yani beyindeki bağlantılar ve ağrı üretiminde rol alan sinir sistemi alanlarında meydana gelen hassasiyet, bedeninde her şey yolunda olan bireylerin sinir sisteminin bazı sebepler (travmalar, mükemmeliyetçilik, aşırı hayat temposu, geçirilmiş ağır enfeksiyon) nedeniyle bedenlerini işgal eden fibromiyaljiye, güncel ifadeyle nöroplastik ağrıya kapı aralıyor.
Bu problem, tek bir disiplinin değil, farklı disiplinlerde uzmanlaşmış sağlık profesyonellerinin ortak istişaresiyle sunulan, kişiye özel iyileşme programıyla ortadan kaldırılabilir. Bu uzman kadroya sahip bir merkez olarak, fibromiyalji sendromunda farklı branşlardan hocalarımız eşliğinde oluşturacağımız size özel iyileşme programıyla kronik ağrılarınıza kalıcı şekilde son verebiliriz.
