Manuel Terapi Donuk Omuz (Frozen Shoulder) Tedavisinde Etkili Mi? Bilimsel Gerçekler

Omuz, insan vücudunun en geniş hareket açıklığına sahip eklemidir. Bu özelliğiyle günlük yaşamımıza inanılmaz bir kolaylık ve konfor sunar. Ancak bu durum hem büyük bir avantaj hem de bir dezavantajdır.

Avantaj, saçımızı taramaktan sırtımızı kaşımaya, perde asmaktan giyinip soyunmaya kadar pek çok hareketi kolaylıkla yapabilmemize olanak tanımasıdır.

Dezavantajı ise, ne yazık ki "hareket ne kadar çoksa, sorun potansiyeli de o kadar fazla" gerçeğidir. Bu sorunlardan en önemlisi ve can sıkıcı olanı ise donuk omuz problemidir.

Donuk omuz, omuz ekleminin hareket kabiliyetini kademeli olarak azaltan, şiddetli ağrı ile bireylerin yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren iltihaplı bir süreçtir. Donuk omuz problemi yaşayan kişi sayısı son zamanlarda artmakta olup, toplumda görülme sıklığı yaklaşık %2-5 gibi azımsanmayacak bir orandır.

Sorunun temelinde, eklem çevresindeki kapsülün kalınlaşıp sertleşmesi ve esnekliğini kaybetmesi yatar. Bu durum omuz hareketlerini ciddi şekilde kısıtlar. Süreç genellikle 3 evrede ilerler:

1. Donma / Ağrı Evresi: Omuzda giderek artan, özellikle geceleri şiddetlenen yoğun bir ağrı hakimdir.

2. Donuk / Katı Evre: Ağrı biraz azalabilir ancak hareket kısıtlılığı belirginleşir ve omuz adeta "donmuş" gibidir.

3. Çözülme / Erime Evresi: Ağrı önemli ölçüde azalır, hareket açıklığı yavaş yavaş geri dönmeye başlar.

Bireyler en sık, kollarını dışa doğru döndürme (örn: ceket giyme, arkaya uzanma) hareketinde zorlanır. Bu kısıtlılık, kişiyi gündelik aktivitelerinden mahrum bırakırken, inatçı ağrı da sağlık kuruluşuna başvurmanın ana nedenidir.

Tedavi sürecinde ağrı kesiciler ve antienflamatuar ilaçlar kullanılsa da, asıl belirleyici olan fizik tedavi ve rehabilitasyondur. Bu sürecin olmazsa olmaz, en etkili bileşenlerinden biri ise, 4 yıllık lisans eğitimi almış fizyoterapistler tarafından uygulanan Manuel Terapi'dir.

Manuel terapi, bir masaj veya yalnızca gevşetici bir dokunuş değil; kökleri eskiye dayanan, kişiye özel planlanan bilimsel bir tedavi yöntemidir. Temelinde, vücudun kendi kendini iyileştirme kapasitesini harekete geçirmek yatar.

Donuk omuzla ilgili sosyal medya ve internetteki kafa karıştırıcı bilgi çöplüğünden sizi kurtaracak manuel terapinin donuk omuz üzerindeki iyileştirici gücüne odaklanan 2 önemli ve dikkat çeken çalışmayı birlikte öğrenelim.

1. 2014 Yılındaki Çığır Açıcı Çalışma: Egzersiz Tek Başına Yeterli Mi?

Çalışmada 12 hafta boyunca iki kez manuel terapi (eklem ve yumuşak doku mobilizasyon teknikleri) ve egzersiz alan grubun ,tedavisinde yalnızca egzersiz yapan gruba kıyasla çok daha hızlı ve belirgin bir iyileşme kaydettiği ortaya koyuldu.Özellikle manuel terapi, ağrının azalması çok daha hızlı gerçekleşti. Manuel terapi özellikle donuk omuzda hareket açıklığını belirgin oranda arttırdı. Bu çalışma donuk omuz tedavisinin, hekimler tarafından verilen klasik ilaç ve egzersiz kağıdıyla sunulan ezbere egzersizlerden çok daha kapsamlı ve titizlikle yapılması gereken bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır.Manuel terapi donuk omuz şikayetinin ortadan kaldırılmasında hayati öneme sahiptir.

 2. 2017 Yılındaki Detaylı Araştırma: Spesifik Tekniklerin Gücü

Bu çalışma, omuz eklem kapsülüne ve ilgili sinir dokularına yönelik özel manuel terapi tekniklerinin etkisini inceledi.

Çalışmada omuz eklem kapsülüne ve omuz eklemiyle ilişkili sinir dokularına yönelik fizyoterapistlerce manuel terapi teknikleri uygulandı.Sonuç manuel terapinin donuk omuz sorunundaki başarısını bir kez daha gösterdi. Dinlenme ve gece ağrıları belirgin oranda azaldı. Omuz hareketleri tüm yönlerden (özellikle dışa dönme ve arkaya uzanma) ciddi oranda iyileşti. Bu araştırma aslında sadece manuel terapinin donuk omuzlu bireylerin iyileşme sürecindeki muazzam etkisini değil, aynı zamanda donuk omuzun yalnızca kas ve eklemle alakalı olmadığı, eklem kapsülünü, bağları ve hatta sinir iletiminin bozulduğu kompleks bir süreç olduğunu gösterdi. Bu da donuk omuz tedavisinin kapsamlı olması gerektiğini bir kez daha gözler önüne sermiştir.

Bu iki bilimsel çalışma, manuel terapinin donuk omuz tedavisinde  kanıta dayalı, etkinliği artıran ve süreci konforlu hale getiren ayrılmaz bir parça  olduğunu kanıtlamaktadır.

Donuk omuz, nedeni tam olarak aydınlatılamamış ve her bireyde beklenmedik bir zamanda ortaya çıkabilen bir sorundur.

Eğer siz de...

• Hiç hesapta yokken donuk omuz problemiyle karşılaştıysanız,

• İlaç tedavisi ve klasik  fizik tedaviden yeterli sonucu alamadıysanız,

Tedavi planınıza manuel terapiyi de entegre eden, bu konuda uzmanlaşmış bir fizyoterapist ile çalışmayı değerlendirme vaktiniz geldi demektir. Bilim, bu kararınızın iyileşme sürecinizi hızlandırmada ve konforunuzu artırmada önemli bir rol oynayacağını söylüyor.

Unutmayın, her vücut benzersiz, her sağlık problemi kişiye özeldir. En iyi tedavi, sizin özel durumunuza göre planlanmış, bilimsel dayanaklı tedavidir.

Donuk omuz şikayetinizden, size özel hazırlanacak bir tedavi programı ile kurtulmak ve eski hareket özgürlüğünüze kavuşmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar: 

• Page et al. (2014). Manual therapy and exercise for adhesive capsulitis (frozen shoulder). Journal of Physiotherapy.

• Jain et al. (2017). Clinical effectiveness of neural tissue mobilization and joint mobilization in patients with adhesive capsulitis. Clinical Rehabilitation.