DEPREM SONRASI AKUT STRES BOZUKLUĞU

1 Mart 2023221 görüntülenme

Deprem gibi önceden tahmini ve kontrolü̈ mümkün olmayan felaketlerden sonra, genellikle birkaç̧ hafta içerisinde kendiliğinden düzelen psikiyatrik belirtiler ortaya çıkabilir. Travmatik olayı takip eden ilk 30 günlük süre içerisinde ortaya çıkan kaygı, çözülme belirtileri ve diğer bulguları kapsayan bir dizi akut stres tepkisi ile karakterize olan durum DSM-5’e göre Akut Stres Bozukluğu (ASB) olarak tanımlanmaktadır.Eğer belirti ve bulgular bir aydan daha uzun sürer ise, artık Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)’ndan bahsedilir.

Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Deprem Sonrası Akut Stres Bozukluğu Nedir?

Deprem gibi önceden tahmini ve kontrolü mümkün olmayan doğal afetlerin ardından, bireylerde genellikle birkaç hafta içerisinde kendiliğinden düzelen psikiyatrik belirtiler ortaya çıkabilmektedir. Travmatik bir olayı takip eden ilk 30 günlük süre içerisinde gelişen; kaygı, çözülme (disosiasyon) belirtileri ve diğer bulguları kapsayan bu tablo, DSM-5 kriterlerine göre Akut Stres Bozukluğu (ASB) olarak tanımlanmaktadır.

Akut Stres Bozukluğu ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Arasındaki Fark

Akut Stres Bozukluğu ile Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) arasındaki temel fark, belirtilerin süresidir. Eğer travmaya bağlı ortaya çıkan belirti ve bulgular bir aydan daha uzun sürerse, bu durum artık Travma Sonrası Stres Bozukluğu olarak adlandırılır. Bu nedenle, ilk bir aylık süreçteki gözlem ve müdahale kritik önem taşımaktadır.

Travma Sonrası Çözülme Belirtileri ve Etkileri

Travma esnasında veya hemen sonrasında; bilinç, bellek ve kimlikte geçici bozulma şeklinde görülebilen çözülme belirtileri, TSSB’nin gelişiminde ve kalıcı hale gelmesinde güçlü bir bağımsız öngördürücü faktör olarak kabul edilir.

Çözülme Mekanizması: Travmayla ilişkili acıyı engelleyici bir savunma mekanizması olarak ortaya çıkar.
İyileşme Süreci: Tehlike ortadan kalktığında ve uyumsal baş etme mekanizmaları devreye girdiğinde, bu belirtilerin ortadan kalkması beklenir.

Travma Sonrası Stres Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Travma sonrası stres tepkileri çoğu kişide olayı izleyen günlerde görülür ve genellikle birkaç hafta içinde kendiliğinden düzelir. Ancak bazı vakalarda bu süreç aylarca, hatta yıllarca sürebilmektedir. Travma sonrası stres hastalığında sıkça karşılaşılan belirtiler şunlardır:

Uykusuzluk ve kabuslar,
Olayla ilgili anıların rahatsız edici biçimde sık sık hatırlanması,
Olayın tekrarlanacağı korkusuyla sürekli diken üstünde hissetme,
Kolay irkilme ve çabuk sinirlenme,
Gelecekle ilgili plan yapamama,
Yabancılaşma (başkalarının yaşananları anlamadığı hissi),
Olayı hatırlatan durumlardan kaçınma ve huzursuzluk hissi.

Ne Zaman Profesyonel Yardım Alınmalıdır?

Yas süreci ve travma sonrası tepkiler çok zorlayıcı hale gelmişse profesyonel destek kaçınılmazdır. Aşağıdaki durumlar sürecin problemli hale geldiğini gösterir:

Durum	Belirti ve Risk Faktörleri
Yaşam Kalitesi	Kişinin günlük yaşantısını sürdürmesinin engellenmesi
Zaman Aşımı	Uzun süre geçmesine rağmen acının çok canlı yaşanması
Güvenlik Riski	Kişinin kendine zarar vermeyi düşünmesi

Deprem sonrası gelişen depresyon, akut stres bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu ve diğer kaygı bozuklukları için psikoterapi yöntemlerinin yanı sıra etkin ilaç tedavileri de mevcuttur. Bu tür durumlarda uzman bir psikiyatrist veya psikologdan yardım almaktan kaçınılmamalıdır.

Hazırlayanlar:
Uzm. Psk. Damla Kankaya Sünteroğlu
Psk. Ayşe Gökoğlu

Etiketler

Deprem korkusudeprem sonrası travma

Yazar Hakkında

Klinik Psikolog Damla Kankaya

Psikoloji Klinik Psikolog

Uzm. Psk. Damla KANKAYA, Almanya doğmuştur . PsikoTerap-İST Eğitim ve Danışmanlık Merkezi`nin İstanbul ve Antalya şubelerinin kurucusudur.
Lisans öncesi eğitimini (ilk, orta ve lise) Nürnberg'de tamamlamıştır. Ardından başlamış olduğu Beykent Üniversitesi Psikoloji Bölümünden "Onur Öğrencisi" olarak mezun olmuş ve Psk. unvanı almıştır. Üniversite eğitimi süresince birçok ulusal kongre ve üniversite seminerlerine katılım göstermiştir. Birçok sosyal sorumluluk projesinde ve Beykent Üniversitesi Psikoloji Kulübünde asil üye olarak aktif görev yapmıştır. Ve Lisans eğitimi sırasında, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi, Sana Klinik Hastanesi (Almanya) stajyer psikolog olarak birçok kurum ve hastanede staj yapmış ve kendini geliştirmeyi hedeflemiştir.
Mezuniyetini takiben aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimine başlamış ve "Klinik Psikolog" olarak yüksek lisans derecesini tamamlamış ve "Evli bireylerde Cinsel Doyum Ve Aldatma Eğiliminin İlişkisi" adlı tez çalışmasını yayınlamıştır. Okan Üniversitesi Klinik Psikoloji Doktora Programının Tez aşamasındadır.
2014 yılında Özel Olimpos Hastanesi- Antalya'da Psikolog olarak görev yapmıştır. Kurumsal Şirketlere yönelik Endüstriyel Psikoloji alanında danışmanlık vermektedir. Birçok Yurtiçi ve Yurtdışı Eğitimlerde Sunum ve Kongrelere Konuşmacı ve katılımcı olarak çalışmalarına devam etmektedirPsikoTerap-İST Eğitim ve Danışmanlık Danışmanlık Merkezi’nde yetişkinlere yönelik; Bireysel, Cinsel, Aile ve Çift Terapileri alanlarında hizmet sunmaktadır. İyi derecede Almanca, İngilizce ve Fransızca bilmektedir. Türk Psikologlar Derneği (TPD) üyesidir.
Ayrıca lisans eğitimi esnasında, Goodenough Harris Bir İnsan Çiz Testi, Bender Gestalt Görsel Motor Algılama Testi, Luisa Duss Psikanalitik Öykü Tamamlama Testi, Peabody Resim- Kelime Testi, Metropolitan Okul Olgunluğu Testi, Kent E.G.Y Testi, Catel 2A Zeka Testi, Cinsel Terapi Eğitimi, MMPI, WISC-R, BDT Eğitimi (Prof. Dr. Hakan TÜRKÇAPAR) , Temel Hipnoz ve İleri Hipnoz Eğitimi (Dr.Mehmet KARAV),Rorschach Eğitimi (Prof. Dr. Kadir ÖZER) ve Aile ve Çift Terapisi Eğitimlerini tamamlamıştır.

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.