Çocuklarda Ayrılık Kaygısı ve Bağımsızlık Gelişimi

1. **Ayrılık Kaygısının Gelişimsel Temelleri:**
- 8–18 ay arası çocuklarda “nesne sürekliliği” kavramı gelişmediği için ebeveynin yokluğu
kaygı yaratır.
- 3 yaş civarında çocuk, ebeveynin geri döneceğini anlar ancak duygusal bağ çok güçlü
olduğu için ayrılık yine zorlayıcı olabilir.
- Okul öncesi dönemde görülen ayrılık kaygısı, çevresel değişikliklerle (yeni okul, bakıcı,
kardeş doğumu) artabilir.
2. **Bağlanma ve Güven İlişkisi:**
- Güvenli bağlanma kuran çocuk, ebeveynin fiziksel olarak uzaklaştığında bile duygusal
olarak var olduğunu hisseder.
- Güvensiz bağlanma (kaygılı veya kaçıngan) çocukta yoğun endişe ve bağımlılık
davranışlarına neden olabilir.
- Ebeveynin tutarlılığı, çocuğun içsel güven sistemini oluşturur.
3. **Aile Tutumlarının Rolü:**
- Aşırı koruyucu ebeveyn tutumu, çocuğun kendi başına hareket etme becerisini zayıflatır.
- Kayıtsız veya ilgisiz tutumlar, duygusal güvenin gelişmesini engeller.
- Ebeveynin sakin ve kararlı tavrı, çocuğa “ayrılığın geçici olduğu” mesajını verir.
4. **Bağımsızlık Gelişimini Destekleyen Yöntemler:**
- Küçük yaşta çocuğa yaşına uygun sorumluluklar verilmelidir.
- “Sen yapabilirsin” mesajı, özgüveni güçlendirir.
- Ayrılık anlarında kısa vedalar tercih edilmeli, dramatik tepkilerden kaçınılmalıdır.
- Günlük rutinler, çocuğa öngörülebilirlik sağlar ve kaygıyı azaltır.
- Okul uyum sürecinde öğretmen ve ebeveyn iş birliği çok önemlidir.
5. **Psikoterapötik Yaklaşımlar:**
- Oyun terapisi, çocuğun ayrılıkla ilgili duygularını güvenli biçimde ifade etmesine yardımcı
olur.
- Aile terapisi, ebeveynin kaygı yansımalarını fark etmesini sağlar.
- BDT temelli çalışmalar, çocuğun korkularını somutlaştırmasına ve yeniden
yapılandırmasına yardımcı olur.

Sonuç olarak, ayrılık kaygısı çocuğun ebeveynle kurduğu bağın bir göstergesidir. Ancak
güvenli bağlanma ve bağımsızlık gelişimi arasındaki denge sağlandığında, çocuk hem
duygusal olarak güçlü hem de çevresine güvenle açılabilen bir birey haline gelir.