CİNSEL ORGANIN YÜZEYEL HASTALIKLARI

Genital Bölge Cilt Hastalıkları ve Genel Özellikleri

İnsan cildini etkileyen tüm hastalıklar genital bölge cildinde de görülebilir. Çok az sayıda cilt hastalığı yalnızca cinsel organlarla sınırlıdır. Genital bölgedeki cilt sorunları, vücudun diğer kısımlarındaki belirtilerle benzerlik gösterir. İlk paragrafta belirtildiği üzere, bu bölgedeki değişimler uzman bir doktor tarafından titizlikle incelenmelidir.

Mantar Enfeksiyonları ve Belirtileri

Mantar enfeksiyonları, erkeklerde genellikle kasık ve skrotum (testis torbası) bölgesinde, kadınlarda ise dış dudaklarda ve kasıklarda görülür. Penis tutulumu nadirdir. Hastalığın temel özellikleri şunlardır:

• Cilt yüzeyinden yüksek, kırmızı veya kırmızımsı-kahverengi kenarlı lezyonlar.
• Normal ciltten keskin sınırlarla ayrılan kaşıntılı alanlar.
• Kronikleşen vakalarda ciltte koyulaşma ve renk değişikliği.

Tedavi: Genellikle bölgeye sürülen uygun merhemler yeterlidir; nadiren ağızdan ilaç tedavisine başvurulur.

Kontakt (Temas) Dermatit

Kişinin alerjen veya tahriş edici maddelere karşı gösterdiği cilt reaksiyonuna kontakt dermatit denir. Sabunlar, parfümler, kayganlaştırıcılar ve vücut salgıları bu reaksiyonu tetikleyebilir.

• Tahriş Edici Dermatit: Maddeyle temastan hemen sonra oluşur. Kaşınma ve keselenme şiddeti artırır.
• Alerjik Dermatit: Savunma sisteminin yanıtıdır ve etkiler zamanla ortaya çıkar. Tanı için yama testi kullanılabilir.

Tedavi: En önemli adım sorumlu ajandan kaçınmaktır. Doktor kontrolünde merhem ve ilaç tedavisi uygulanır.

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar ve Parazitler

Bit ve Uyuz Bulaşması

• Bit: Kıl gövdelerinde sirkelerin (yumurta) veya bitlerin görülmesiyle teşhis edilir. Yoğun kaşıntı yapar. Tedavide ilaç kullanımıyla eş zamanlı olarak havlu ve çarşafların kaynatılarak temizlenmesi kritiktir.
• Uyuz: Parmak araları, koltuk altı ve genital bölgede görülen, 0,5 cm'lik kabarık ve doğrusal tünel benzeri lezyonlarla karakterizedir. Sıcak suyla hijyen önlemleri tedaviyle birlikte yürütülmelidir.

Genital Uçuk (Herpes) ve Siğil (Kondilom)

Genital Herpes, virüs kaynaklı ve tekrarlayıcı bir hastalıktır. Ağrılı, içi sıvı dolu küçük kesecikler şeklinde görülür.

Genital Siğiller (HPV) ise rahim ağzı kanseri riski taşıması nedeniyle hayati önem taşır. HPV hakkında bilinmesi gerekenler:

Genitoüriner Tüberküloz (Verem)

Genital ve idrar yollarını tutan verem, genellikle akciğer tüberkülozuna ikincil olarak gelişir. Tedavi edilmeyen idrar kesesi iltihapları ve idrarda kanama durumunda genitoüriner tüberküloz şüphesi doğar.

Tanı ve Risk Grupları

Tanı için ARB boyama, kültür testleri ve PCR yöntemi birlikte değerlendirilir. PPD (verem deri testi) pozitifliği önemli bir bulgudur. Risk altındaki gruplar şunlardır:

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler (HIV/AIDS).
• Şeker ve böbrek yetmezliği hastaları.
• Organ nakli olanlar ve yaşlılar.

Tedavi: 2 ay 4’lü, ardından 4 ay 2’li ilaç kombinasyonu uygulanır. Cerrahi müdahale; çalışmayan böbrek veya apse gibi komplikasyonlarda düşünülür.

Nadir Görülen Genitoüriner Hastalıklar

1. Genitoüriner Filariasis: Tropikal bölgelerde sivrisineklerle bulaşan paraziter bir hastalıktır. Fil hastalığına (aşırı ödem) yol açabilir.
2. Genitoüriner Aktinomikozis: Fırsatçı bir bakteriyel enfeksiyondur. Karın içi organlardan yayılarak apse ve akıntılı deliklere neden olur. Tedavisi penisilin ile yapılır.
3. Genitoüriner Şistosomiasis: Kirli sulardan cildi delerek giren parazitler neden olur. İdrar kesesi duvarına yerleşerek mesane kanseri riskini ciddi oranda artırır.

Diğer Benign (İyi Huylu) Oluşumlar

• Yağ Kistleri (Sebase Kistler): Deri bezlerinin tıkanmasıyla oluşur. Enfekte olmadıkça veya büyümedikçe tedavi gerektirmez.
• İnci Penil Papüller: Penis başında görülen, 1-2 mm boyutunda zararsız deri etiketleridir. Erkeklerin %30'unda görülür ve tedavi gerektirmez.

Önemli Not: Cinsel bölgede meydana gelen her türlü yara, ulsere yapı veya renk değişikliği için mutlaka bir üroloji veya dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.