Zona

Zona Nedir ve Nasıl Oluşur?

Zona, çocukluk döneminde su çiçeği geçiren bireylerde, virüsün vücutta uykuda kalması sonucu yaşamın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkan bir hastalıktır. Hastalık, vücudun herhangi bir bölgesinde, vücut orta hattını geçmeyecek şekilde yarım kuşak tarzında dizilen, içi sıvı dolu kesecikler (veziküller) ile karakterizedir.

Zona Belirtileri ve Ağrı Süreci

Zona döküntüleri ortaya çıkmadan önce, yaklaşık 15 gün sürebilen şiddetli ağrılar görülebilir. Bu süreçte deri üzerinde henüz bir belirti olmadığı için hastalar farklı branşlardaki doktorları ziyaret edebilmektedir. Belirtiler şu şekilde seyredebilir:

• Kırmızı ve ufak, içi sıvı dolu keseciklerin oluşumu.
• Döküntü öncesi başlayan veya döküntüyle eş zamanlı görülen ağrılar.
• Bazı vakalarda hiç ağrı olmaksızın doğrudan deri döküntülerinin başlaması.

Bulaşıcılık ve Herpes Zoster Virüsü

Hastalığın etkeni Herpes zoster virüsüdür. Zona, doğrudan başka bir kişiye zona olarak bulaşmaz. Ancak, daha önce su çiçeği geçirmemiş kişilere temas yoluyla su çiçeği virüsü bulaştırma riski taşımaktadır. Bu nedenle bağışıklığı düşük kişilerin ve çocukların dikkatli olması önerilir.

Tedavide Erken Teşhisin Önemi

Zona kaynaklı ağrılar, döküntüler iyileşse bile 6 ile 12 ay kadar uzun bir süre devam edebilir. Bu kronik ağrı riskini minimize etmek için erken tanı hayati önem taşır. Tedaviye döküntüler başladıktan sonraki ilk 72 saat içinde başlanması, ağrı riskini ve komplikasyonları ciddi oranda azaltmaktadır.

Zonayı Tetikleyen Faktörler ve Tekrarlama Durumu

Zona hastalığının ortaya çıkmasında vücut direncinin düşmesi temel rol oynar. Hastalığı tetikleyen başlıca unsurlar şunlardır:

• Stres ve yoğun psikolojik baskı.
• İmmün (bağışıklık) yetmezliği durumları.
• Vücut direncini kıran altta yatan diğer hastalıklar.

Normal şartlarda zona genellikle bir kez geçirilir. Eğer bir kişi 2. kez zona geçiriyorsa, bağışıklık sistemini ve altta yatan nedenleri araştırmak amacıyla mutlaka kapsamlı tahlillerin yapılması gerekmektedir.