Yeni Yılda Yeni Kararları Olmalı İnsanın
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kilo Verme Sürecinde Psikolojik Yaklaşım ve Davranış Değişikliği
Birçok birey için kilo verme süreci 30 kilo, 20 kilo veya 5 kilo gibi hedeflerle başlar. Yeni bir yıla girerken duyulan bu arzular, bazen hayat enerjisinin yetersizliği bazen de çevresel koşullar nedeniyle yarım kalabilir. Ancak unutulmamalıdır ki, herhangi bir şeyi sadece istemek başarı elde etmek için yeterli değildir. Kilo verme sürecinde kalıcı başarı, sadece istemekle değil, doğru bir davranış motivasyonu ve stratejik planlama ile mümkündür.
Duyguları Değil Davranışları Değiştirmek
Başarılı bir kilo yönetimi sürecinde en büyük yanılgı, bireyin önce nasıl hissettiğini değiştirebileceğine olan inancıdır. Oysa sorun yaratan bileşenler arasında bireyin doğrudan müdahale edebileceği en güçlü alan davranışlarıdır. Kişiler öncelikle hislerini değil, davranış biçimlerini değiştirebileceğini bilmelidir. Bu değişim, rahatsızlık duyulan yemek yeme eyleminin azaltılması ve alternatif etkinliklerin artırılmasıyla sağlanır.
Etkinlik Çizelgesi ile Farkındalık Oluşturma
Bireyin sadece yemek yiyerek haz alması yerine, farklı başarı ve haz yaşantılarını artırması hedeflenmelidir. Bu amaçla hazırlanacak bir etkinlik çizelgesi, mevcut durumun saptanması ve sürekli açlık hissiyle başa çıkılması için kritik öneme sahiptir.
Etkinlik çizelgesinde yer alması gereken temel unsurlar şunlardır:
- Hafta boyunca her gün gerçekleştirilen rutin işler,
- Yapılan işlerden ne kadar keyif alındığı,
- Kişinin kendisini bu işlerde ne kadar başarılı bulduğu,
- Yapılması zorunlu olan etkinlikler,
- Haz almaya yönelik planlanan faaliyetler.
Stratejik Etkinlik Planlama ve Uygulama
Etkinlik planlaması yapılırken temel amaç, haz ve başarı yaşantısını yukarı çekmek olmalıdır. İlerleyen günlerin tek tek planlanması, bireyin kontrolsüz ortamlarda bulunmasını engeller. Örneğin; diyetteki bir birey sosyal hayatını yemek odaklı buluşmalar yerine tiyatro, sinema veya doğa yürüyüşleri gibi farklı faaliyetlerle zenginleştirmelidir. Bu faaliyetlerin kişiyi yemek kadar tatmin etmesi, plana sadık kalma motivasyonunu artıracaktır.
| Uygulama Adımı | Açıklama |
|---|---|
| Beklenti Puanlama | Etkinliğe başlamadan önce 100 üzerinden beklenen haz puanı verilir. |
| Gerçekleşen Puanlama | Etkinlik sonrası hissedilen gerçek haz 100 üzerinden not edilir. |
| Değerlendirme | Gün sonunda notlar sakin bir ortamda eski davranışlarla karşılaştırılır. |
Süreç Yönetimi ve Hedef Odaklılık
Eğer hazırlanan plana uyulmuyorsa veya yapılanlardan az doyum sağlanıyorsa süreç mutlaka gözden geçirilmelidir. Buradaki asıl amaç sadece sonuca ulaşmak değil, süreci yönetmeyi öğrenmek ve yoldaki dengeyi korumaktır. Kişi, hatalı davranışlarının farkına varmalı ve yalnızca nihai hedefe odaklanmak yerine, hedefe giden küçük adımları görmelidir. Sadece hedefe odaklanmak çaresizlik hissi yaratabilir; bu nedenle asıl amaç sağlıklı beslenme disiplini sonunda ulaşılan kilo kaybı olmalıdır.
Yeni Başlangıçlar İçin Uzman Önerileri
Yeni bir yıla başlarken kararlarınızı ertelemeyin ve vazgeçmeyin. Süreci daha sağlıklı yönetebilmeniz adına şu adımları izlemeniz önerilir:
- Ertelenen diyetlerinizin kapsamlı bir listesini yapın.
- Kilo verme nedenlerinizi öncelik sırasına göre not edin.
- Diyette olduğunuz anları; duygu, düşünce ve davranış bazında zihninizde canlandırın.
- Süreci zorlaştıran olumsuz düşüncelerinizi tespit ederek kayıt altına alın.
Yeni yılda her şeyin gönlünüzce olması dileğiyle.
Uzm. Klinik Psikolog - Bariatrik Psikolog
Merve PEHLİVAN
