hemoroidal hastalık tanı ve tedavi yöntemleri
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hemoroid (Basur) Nedir?
Hemoroid, halk arasında bilinen adıyla basur veya mayasıl, anal bölgedeki toplar damarların ve bağ dokusunun karın içi basınç artışına bağlı olarak şişmesiyle karakterize bir rahatsızlıktır. En sık görülen anal bölge hastalığı olan hemoroid ile hemen hemen her insan hayatı boyunca en az bir kez karşılaşmaktadır. Genellikle kabızlık sonucu oluşan basınç nedeniyle toplar damarlarda kan birikmesi; bölgede şişme, ağrı ve kanamalara yol açmaktadır.
Hemoroid Nedenleri Nelerdir?
Hemoroid oluşumunu tetikleyen pek çok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerin temelinde genellikle bölgedeki basıncı artıran unsurlar yer almaktadır:
- Kronik kabızlık, ishal ve bağırsak iltihapları,
- Prostat büyümesi ve buna bağlı idrar yaparken zorlanma,
- Kronik öksürük problemleri,
- Tuvalette gereğinden fazla zaman geçirmek (kitap veya dergi okuma alışkanlığı) ve aşırı ıkınmak,
- Şişmanlık (obezite),
- Aşırı alkol ve kahve tüketimi.
Hemoroid Belirtileri ve Çeşitleri
Hemoroidin en yaygın belirtileri arasında parlak kırmızı renkli kanama, makatta ele gelen şişlik, akıntı, ıslaklık hissi ve kaşıntı yer almaktadır. Hastalık, yerleşim yerine ve gelişimine göre şu şekilde sınıflandırılır:
- İç Hemoroidler: Başlangıç aşamasında olup genellikle tuvalet sonrası kanama ile kendisini gösterir.
- Dış Hemoroidler: Çoğunlukla iç hemoroidlerle birlikte görülür ve içteki pakelerin dışa taşmasıyla oluşur.
- Makat Dokusu Bozulması: Makatı destekleyen yastıkçıkların aşağı kayarak ele gelir hale gelmesidir.
Hemoroidin Klinik Derecelendirmesi
Hastalığın seyri ve tedavi planlaması için kullanılan klinik derecelendirme şu şekildedir:
| Derece | Belirtiler ve Klinik Durum |
|---|---|
| 1. Derece | Genelde fark edilmez; tuvalet sonrası hafif kanama ve kaşıntı görülebilir. |
| 2. Derece | Tuvalet esnasında dışarı sarkan pakeler mevcuttur, sonrasında kendiliğinden içeri girer. Kanama, kaşıntı ve ağrı eşlik eder. |
| 3. Derece | Dışarı çıkan hemoroidler ancak elle içeri itilebilir. Kanama, ağrı ve iltihap gelişme riski yüksektir. |
| 4. Derece | Pakeler tamamen dışarıdadır, aktif kanama ve ülsere alanlar mevcuttur. Şiddetli ağrı ve kaşıntı ile karakterizedir. |
Hemoroid Tedavi Yöntemleri
Hemoroid tedavisinde öncelik bağırsak fonksiyonlarının düzenlenmesine verilmelidir. Bu kapsamda bol lifli gıdalar ve yeterli su tüketimi içeren bir diyet programı uygulanmalıdır. Ayrıca, bağırsak hareketlerini olumlu etkileyen düzenli yürüyüş ve egzersizler tavsiye edilmektedir. Medikal tedaviler mutlaka doktor kontrolünde yapılmalı ve özellikle 1. ile 2. derece hemoroidlerde etkili sonuçlar vermektedir.
Cerrahi Tedavi ve Ameliyat Sonrası Süreç
Hastaların cerrahi tedavi konusundaki en büyük endişesi operasyon sonrası yaşanacak ağrıdır. Hemoroid cerrahisi, bölgenin fonksiyonel ve hassas yapısı nedeniyle hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, iyileşme sürecinde belirli bir miktar ağrıya neden olabilir. Ancak günümüzde post-op ağrı kontrolü için uygulanan ilaç tedavileri ve öneriler, bu sürecin sıkıntısız atlatılmasında çoğunlukla yeterli olmaktadır.
Hemoroid cerrahisinde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:
- Band ligasyonu (bantla boğma),
- Lazer koagülasyon ve infrared koagülasyon,
- Longo ameliyatı,
- Skleroterapi,
- Pake eksizyonu (cerrahi olarak çıkarma).
Bu tedavi seçenekleri, hastalığın evresine ve hastanın klinik durumuna göre uzman cerrah tarafından belirlenmektedir.
