Wisc-R yetenek (zeka) testi

WISC-R Zeka Testi Nedir?

WISC-R yetenek (zeka) testi, Türkiye’de geçerliliği, güvenirliği ve standardizasyonu tamamlanmış en kapsamlı değerlendirme araçlarından biridir. Farklı yetenek alanlarını ölçebilmesi, puanlama ve yorumlama esaslarının netliği sayesinde ülkemizde uzmanlar tarafından yaygın olarak tercih edilmektedir. Ölçekte yer alan her alt test, bireyin farklı bir bilişsel yeteneğini analiz etmek amacıyla özel olarak geliştirilmiştir.

WISC-R Uygulama Süreci ve Kapsamı

Bu test, 6-16 yaş aralığındaki bireylerin zihinsel performanslarını belirlemek amacıyla kullanılır. Uygulama süreci, uzman bir uygulayıcı eşliğinde, tek oturumda ve sadece bir kişiye özel olarak gerçekleştirilir. Testin tamamlanma süresi genellikle bir ile bir buçuk saat arasında değişkenlik göstermektedir.

Test yapısı, sözel ve performans olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Her bölüm, beş ana test ve bir yedek test olmak üzere toplamda altı alt testten meydana gelir. Herhangi bir alt testin uygulanamadığı durumlarda, o bölüme ait olan yedek test sürece dahil edilir. Değerlendirme sonucunda bireyin sözel, performans ve genel olmak üzere üç farklı zeka bölümüne ait veriler elde edilir.

Sözel Alt Testler ve Ölçülen Beceriler

Sözel bölüm, bireyin dil becerilerini, işitsel algısını ve sözel muhakeme yeteneğini değerlendiren şu alt testlerden oluşur:

• Genel Bilgi: Öğrenme yoluyla kazanılan genel kültür dağarcığını, kodlama, saklama ve geri çağırma süreçlerini kapsayan uzun süreli bellek kapasitesini ölçer.
• Yargılama: Sosyal yaşama uyum, pratik bilgi, toplumsal muhakeme ve bireyin ulaştığı duygusal-mantıksal olgunluk düzeyini değerlendirir.
• Aritmetik: Dikkati belirli bir probleme yoğunlaştırabilme yeteneğini ortaya çıkarır.
• Benzerlikler: Soyutlama, kavram oluşturma ve mantıksal yargılama becerilerini ölçer; soyut düşünebilme yetisi bu testte kritik öneme sahiptir.
• Sözcük Dağarcığı: Bireyin sahip olduğu sözcük sayısını ve bu kelimeleri tanımlama biçimindeki dil becerilerini gösterir.
• Sayı Dizisi (Yedek Test): Söylü-işitsel uyaranları anımsama gücü ve dikkat kabiliyetlerini analiz eder.

Performans Alt Testleri ve Ölçülen Beceriler

Performans bölümü, görsel-motor koordinasyon ve görsel algı süreçlerini kapsayan şu alt testlerden oluşur:

• Resim Tamamlama: Görsel algılama ve ayrımlaştırma yeteneği ile ilgili bir değerlendirmedir.
• Resim Düzenleme: Olaylar dizisini algılama, neden-sonuç ilişkisi kurma, parça-bütün ilişkisini sezme ve muhakeme gücünü ölçer.
• Küplerle Desen: Görsel analiz (ayrımlaştırma) ve sentez (organizasyon) yeteneği ile iki boyutlu şekillerden üç boyutlu sentez yapabilme becerisini ölçer.
• Parça Birleştirme: Görsel-motor koordinasyonu ve şekil-parça ilişkisini sezerek sentez yapabilme yeteneğini değerlendirir.
• Şifre: Çalışma hızı, dikkat, görsel-motor koordinasyonu, el kaslarının gücü ve karmaşık uyaranları işleme yeteneğini ölçer.
• Labirentler (Yedek Test): Planlama yeteneği, dikkat ve görsel-motor koordinasyon becerilerini ortaya çıkarır.

WISC-R Test Yapısı Özeti

Not: Sayı Dizisi ve Labirentler alt testleri, ihtiyaç duyulduğunda kullanılan yardımcı ek (yedek) testlerdir.