VERTİGO TESTLERİ

Vertigo Nedir? Baş Dönmesi ve Dengesizlik Hissi

Latince “dönmek” fiilinden türetilmiş olan vertigo, günümüzde en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biridir. Denge bozuklukları, hastalar tarafından genellikle iki farklı şekilde tarif edilmektedir: Gerçek bir dönme hissi olan vertigo (kişinin kendisinin veya etrafın dönmesi) ve göz kararması ile karakterize olan dizziness (dengesizlik hissi).

Vertigo Tanı Süreci ve Hasta Öyküsünün Önemi

Vertigo bir hastalık değil, başka bir hastalığın belirtisidir. Bu nedenle, kliniğimize baş dönmesi şikayetiyle başvuran hastaların detaylı hikayesi titizlikle dinlenir. Hastanın yaşadığı baş dönmesinin özelliklerini anlamak, doğru teşhis koyabilmek adına en önemli ipuçlarını sunar.

Tanı süreci genellikle şu aşamalardan oluşmaktadır:

1. Detaylı Hasta Hikayesi: Baş dönmesinin süresi, şiddeti ve tetikleyicileri analiz edilir.
2. Fiziksel Muayene: Uzman hekim tarafından detaylı bir denge muayenesi gerçekleştirilir.
3. İleri Tanı Testleri: Gereklilik halinde Videonistagmografi (VNG) ve vHIT testlerine başvurulur.

Videonistagmografi (VNG) Testi Nedir?

Baş dönmesi, sersemlik ve denge bozuklukları, nistagmus adı verilen istemsiz göz hareketlerine yol açar. Videonistagmografi (VNG), belirli uyaranlar sonucunda ortaya çıkan bu göz hareketlerinin kaydedilmesine ve değerlendirilmesine dayanan kapsamlı bir test bataryasıdır.

Test sırasında hastaya üzerinde infrared (kızılötesi) kamera bulunan özel bir gözlük taktırılır. Bu teknoloji sayesinde hastanın istirahat halindeki ve çeşitli görsel/vestibüler uyaranlar sırasındaki göz hareketleri bilgisayar ortamına aktarılır. Elde edilen verilerin analiz edilmesiyle baş dönmesinin kaynağı hakkında kritik bilgiler elde edilir. VNG testinin süresi, içeriğine bağlı olarak 30 dakika ile 1 saat arasında değişebilmektedir.

VNG Testinin Teşhisteki Kritik Rolü

VNG testi, modern tıpta vertigo teşhisinde vazgeçilmez bir araçtır. Bu testin sağladığı temel bilgiler şunlardır:

• Kaynağın Belirlenmesi: Baş dönmesinin iç kulak (periferik) kaynaklı mı yoksa merkezi sinir sistemi (santral) kaynaklı mı olduğu saptanır.
• BPPV Tanısı: Halk arasında iç kulak kristal kayması olarak bilinen BPPV teşhisinde en önemli yöntemdir.
• Lokalizasyon: Problemin hangi iç kulakta ve hangi yarım daire kanalında olduğu netleştirilir.

Değerlendirme sonucunda sorunlu kanal saptandığında, uygulanan özel manevralar sayesinde baş dönmesi kısa sürede ortadan kaldırılabilmektedir.

Video Head Impulse Test (vHIT) ve Denge Kanalları

İç kulakta, vücudun her pozisyonunda bir su terazisi gibi çalışan ve beyne uyarılar gönderen toplam altı adet yarım daire kanalı (her kulakta üç adet) bulunur. Bu kanallar vücut kaslarını ve duruşunu düzenleyerek dengede kalmamızı sağlar.

Video Head Impulse Test (vHIT) yönteminin en önemli özelliği, bu altı kanalın her birini ayrı ayrı analiz etme imkanı sunmasıdır. Test süreci şu şekilde işler: