VARİS TEDAVİSİNDE SKLEROTERAPİ İŞLEMİ

Varis Nedir ve Neden Oluşur?

Kanı kalbe geri taşıyan damarlar toplardamar olarak adlandırılır. Bu damarlar, kan akışının kalbe doğru tek yönlü olmasını sağlayan özel kapakçıklar içerir. Toplardamarlarda meydana gelen tıkanıklıklar veya aşırı basınç, bu kapakçıkların işlevini yitirmesine ve kanın geriye doğru kaçmasına (venöz reflü) neden olur.

Bu sürecin sonunda bacaklardaki yüzeysel toplardamarlar genişler, uzar ve büklümlü bir görünüm alarak varisleri oluşturur. Varisler; gece krampları, kaşıntı, şişkinlik ve ayakta kalmaya bağlı ağrı gibi şikâyetlere yol açar. Klinik olarak varisler, deri altındaki kılcal damarlarda görülen C1 tipi ve dış ana damarlarda görülen C2 tipi olarak ikiye ayrılır.

Skleroterapi (İğne Tedavisi) Nedir?

Skleroterapi, özellikle C1 tipi kılcal damar ve örümcek ağı görünümündeki varislerin içine sklerozan (büzüştürücü) bir solüsyon enjekte edilerek damar boşluğunun kapatılması yöntemidir. Bu tedavi yöntemi büyük varislerde (C2 tipi) kullanılabilse de, yüksek doz ilaç gereksinimi nedeniyle başarı şansı daha düşüktür. En etkili sonuçlar, deriye yakın küçük varislerde ve kılcal damar tedavilerinde elde edilir.

Skleroterapi İşlemi Nasıl Uygulanır?

Profesyonel bir skleroterapi süreci şu adımlardan oluşur:

1. Hazırlık: Hasta yatay konuma getirilir, uygulama bölgesi antiseptik solüsyonla temizlenir.
2. Enjeksiyon: Varisli damar içine çok ince iğnelerle girilerek uygun dozda (%0.5, %1, %2) lauromacrogol (polidocanol) maddesi sıvı veya köpük formunda enjekte edilir.
3. Kompresyon: İşlem sonrası damar üzerine baskı uygulayacak tamponlar yerleştirilir ve bölge sıkıca bantlanır.
4. Aktivite: Hastaya elastik varis çorabı giydirilir ve hemen ardından yaklaşık 30 dakika tempolu yürüyüş yaptırılır.

Skleroterapinin Olası Yan Etkileri

Skleroterapi, uzman bir Kalp ve Damar Cerrahı tarafından hastane ortamında uygulanmalıdır. İlacın prospektüs bilgilerine göre görülebilecek yan etkiler şunlardır:

Varis Tedavisinde Alternatif Yöntemler

Kılcal damar tedavisinde ışın tedavileri (lazer, photoderm) önemli bir alternatiftir. İğne ile girilemeyecek kadar ince damarlara belirli dalga boyunda ışık gönderilerek damar hasarlandırılır ve vücut tarafından emilmesi sağlanır. Genellikle 2-4 seans gerektiren bu yöntem, her hasta tipi için uygun olmayabilir.

Tedavi Edilmeyen Varislerin Riskleri

Varislerin tedavi edilmemesi durumunda hastalık ilerleyerek şu komplikasyonlara yol açabilir:

• Yüzeyel Flebit: Damar içinde oluşan, oldukça ağrılı ve iyileşmesi 7-10 gün süren pıhtılaşmalı iltihaplar.
• Varis Kanamaları: Cilt tabakasının incelmesi sonucu kendiliğinden veya darbe ile oluşan, hayati tehlike yaratabilecek şiddetli kanamalar.
• Varis Ülserleri (Staz Ülseri): Ayak bileği çevresinde oluşan, tedavisi zor ve uzun süreli yatak istirahati gerektiren açık yaralar.

Uygulama Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Girişim Öncesi Hazırlık

• Uygulama günü bacaklarınıza krem, losyon veya yağ sürmeyiniz (bandajların tutunmasını engeller).
• İşlem sabahı bacaklarınıza epilasyon veya tıraş yapmayınız.
• Yanınızda işlem sonrası giymek için şort/tayt ve varis çorabınızı getiriniz.
• İşlem günü ağır egzersizlerden (koşu, aerobik) kaçınınız; ancak bisiklet veya yürüyüş yapılabilir.

Girişim Sonrası Bakım

• İşlemden hemen sonra en az 30 dakika hızlı tempoda yürüyünüz.
• Varis çorabını bir hafta boyunca gece-gündüz kullanınız.
• 1. günden itibaren bandajları çıkarıp banyo yapabilirsiniz; banyo sonrası yara yerlerine krem sürerek çorabı tekrar giyiniz.
• İlk 24 saat ağır efor gerektiren aktivitelerden uzak durunuz ve doktor kontrollerinizi aksatmayınız.