TRAVMAYA BAKIŞ NEDİR
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Travma Yaşandığında Zihinde Neler Olur?
Travmatik bir deneyim yaşandığında, bu anılar zihinde işlevsel olmayan bir şekilde depolanır. Bu tür anıların rahatsızlık verici bileşenleri, yeni ve uygun bağlantılar kuramadıkları için durağan bir yapıda kalırlar. Travmatik yaşantılar; görüntüler, bedensel duyumlar, tat ve kokular, sesler, duygular ve inanç ifadeleri şeklinde kendisini gösterir. Çözümlenmemiş bir travma uyarıldığında, kişi sadece olayı hatırlamakla kalmaz; o an hissettiği tüm duygusal ve bedensel duyumları yeniden deneyimler.
Çocukluk Dönemi Travmaları ve Öz Tanımlama Süreci
Çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimler, bireyin kendisini nasıl tanımlayacağını belirleyen birer mihenk taşı haline gelir. Örneğin, babasının elini tutmak isterken yanlışlıkla veya bilerek darbe alan bir çocuk, bu durumu "İstediğimi elde edemiyorum, bende bir sorun olmalı" şeklinde yorumlayabilir.
Çocukların ebeveyn hataları için suçu üstlenme eğilimi evrenseldir. Bu durumun bazı temel özellikleri şunlardır:
- Otoriteye Boyun Eğme: Hayatta kalmak için geliştirilen bu refleks, cinsel taciz vakalarında bile mağdurun kendisini suçlamasına neden olabilir.
- Nöral Ağ Oluşumu: Yaşanan değersizlik ve güçsüzlük duyguları, fiziksel acıyla birlikte sinir sisteminde depolanarak bir nöral ağ bağlantısı oluşturur.
- Olumsuz Düğüm Noktaları: Reddedilme gibi sonraki tüm olumsuz deneyimler bu ağa katılırken, olumlu deneyimler bu ağ ile özdeşleşemez.
Travmanın Yetişkinlik Hayatına ve Davranışlara Etkisi
Çocuklukta oluşan bu olumsuz nöral ağlar, ergenlik ve yetişkinlik döneminde de aktif kalmaya devam eder. Kişi, bir arkadaşı veya öğretmeni tarafından reddedildiğinde eski deneyimleri tetiklenir ve "istediğimi alamam, bende bir sorun var" inancı bir kehanet gibi gerçekleşir.
Bu süreçte bireyin davranışları ve dünyayı değerlendirme biçimi işlevsizleşir. Sosyal veya profesyonel bir ortamda bir şeyi arzuladığında, geçmişten gelen kendi kendini kötüleme inancı devreye girerek kişinin sağlıklı hareket etmesini engeller.
Psikolojik İyileşme ve EMDR Yöntemi
Psikolojik rahatsızlıkların çözümü, kişinin doğuştan var olan kendini iyileştirme sürecinin uyarılmasıyla mümkündür. Bedenin fiziksel yaraları iyileştirme mekanizması, psikolojik acıları (t travmaları) iyileştirmek için de kullanılabilir. Sinir sisteminde hatalı depolanan bu bilgiler, EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) aracılığıyla sağlıklı hale getirilir.
EMDR Süreci Nasıl İşler?
| Aşama | Uygulama ve Etki |
|---|---|
| Uyarma | Kişiden rahatsız edici anıya dair bir görüntü getirmesi istenir; bu, fizyolojik bilgiyi uyarır. |
| Aktivasyon | Göz hareketleri, beynin bilgi işleme merkezini aktifleştirir. |
| Özümseme | Sağlıklı bilgi nöral ağda özümsenir ve hedef anı sağlıklı bir forma kavuşur. |
| Dönüşüm | Olumsuz inançlar, yeni bağlantılar kurularak olumlu olanlarla yer değiştirir. |
EMDR, travma nedeniyle unutulan olumlu anıların tekrar hatırlanmasını sağlayarak kişiyi daha sağlıklı bir ruh haline kavuşturur. Bu yöntem, sinir sistemi üzerinde her zaman ve oldukça hızlı bir şekilde sonuç verir.
Kaynak: EMDR - Francine Shapiro
