TANSİYON NEDİR? HİPERTANSİYON NEDİR?

Hipertansiyon Nedir? Kan Basıncının Temelleri

Tansiyon, dolaşım sistemi içerisinde hareket eden kanın damar çeperlerine uyguladığı fiziksel basınçtır. Kalp, vücudun ihtiyaç duyduğu kanı damarlar aracılığıyla tüm dokulara ulaştırmak için sürekli bir pompa mekanizmasıyla çalışır. Hipertansiyon (yüksek tansiyon) ise bu kan basıncının, birey için normal kabul edilen değerlerin üzerine kalıcı olarak çıkması durumudur.

Hipertansiyonun Sağlık Üzerindeki Etkileri ve Yaşam Süresi

Hipertansiyon, insan sağlığını sinsi bir biçimde tehdit eden kritik bir durumdur. Tek başına bir hastalık olmaktan ziyade, vücutta gelişen farklı patolojilerin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Ancak yüksek tansiyon, yerleştikten sonra kendisi de birçok ciddi hastalığın temel nedeni haline gelmektedir.

Tedavi edilmeyen bir hipertansiyon hastasının, hastalığın yerleşmesinden sonraki beklenen yaşam süresi yaklaşık 20 yıl ile sınırlıdır. Buna karşın, hem hipertansiyonun hem de bu duruma yol açan temel hastalığın tedavi edilmesi durumunda, hastalar normal bir insanın yaşam süresine ulaşabilmektedir.

Kan Basıncını Etkileyen Faktörler ve Ölçüm Hassasiyeti

Normal kan basıncı değerlerini kesin sınırlarla belirlemek oldukça güçtür. Çünkü kan basıncı, bireysel özelliklere ve çevresel şartlara göre değişkenlik gösteren bir parametredir. Kan basıncını etkileyen temel unsurlar şunlardır:

• Bireysel Özellikler: Yaş, cinsiyet ve ırk.
• Fiziki Şartlar: İstirahat hali veya efor sarf edilmesi.
• Psikolojik Etkenler: Stres ve endişe.

Özellikle stres ve endişe, insanlarda olduğu kadar evcil hayvanlarda da kan basıncının artmasına neden olur. Stresin bu artıştaki patolojik sınırı tam olarak bilinmediğinden, sağlıklı bir değerlendirme için ölçümler en az 3 kez tekrarlanmalı ve bu ölçümlerin ortalaması alınmalıdır.

Tansiyon Terimleri: Sistolik ve Diastolik Basınç

Tansiyon değerleri ifade edilirken kalbin çalışma döngüsündeki iki farklı evre esas alınır. Bu değerler mm/Cıva cinsinden ölçülür ve raporlanırken önce sistolik, ardından bir kesir çizgisiyle diastolik değer yazılır.

Hipertansiyon Tanısı ve Esansiyel Hipertansiyon

Tıbbi olarak hipertansiyon tanısı, kan basıncının 145/95 mm/Cıva değerinin üzerine çıkmasıyla konulur. Klinik vakalar arasında en sık rastlanan tür ise Esansiyel Hipertansiyondur. Bu türün özellikle büyük kentlerde yaşayan, fazla kilolu (şişman) ve içine kapanık kişilik özelliğine sahip bireylerde daha sık görüldüğü saptanmıştır.