Sosyal Uyum Sorunları Neden Ortaya Çıkar? Uyum Sağlayamayan Birey “Uyumsuz” mudur?

Sosyal Uyum Sorunu Ne Demektir?
Sosyal uyum sorunu; bireyin sosyal ortamlarda kendini rahat ifade edememesi, ilişkileri
sürdürememesi ya da sosyal kurallara aşırı zorlanarak uyması durumudur.
Bu durum:
Sessizlik
Geri çekilme
Aşırı savunmacılık
Patlayıcı tepkiler
Şeklinde farklı biçimlerde ortaya çıkabilir.

Sosyal Uyum Sorunlarının Temel Psikolojik Nedenleri
1. Sosyal Kaygı
Kişi sosyal ortamda:
Yargılanmaktan
Küçük düşmekten
Yanlış bir şey söylemekten
Yoğun biçimde korkar. Bu korku, uyum sağlamayı değil kaçınmayı beraberinde getirir.
2. Travmatik Sosyal Deneyimler
Zorbalık, dışlanma, alay edilme gibi yaşantılar bireyin zihninde şu inancı oluşturur:
“İnsanlarla bir arada olmak tehlikelidir.”
Bu durumda uyumsuzluk aslında bir korunma mekanizmasıdır.
3. Kimlik Karmaşası

Kişi kendini tanımıyorsa, neye uyum sağlayacağını da bilemez.
Bu nedenle bazı bireyler her ortamda farklı bir “ben” sergilerken, bazıları hiçbir yere ait
hissedemez.

Uyum Sağlayamamak mı, Uyum Sağlamak İstememek mi?
Burada önemli bir ayrım vardır.
Bazı bireyler uyum sağlayamaz
Bazı bireyler uyum sağlamayı reddeder
İkisi aynı şey değildir.
İkinci grup genellikle:
Aşırı kontrolcü ortamlarda büyümüş
Kendi sınırları ihlal edilmiş
“Benim gibi olursan kabul edilirsin” mesajını almıştır
Bu bireyler için uyum, bir tehdit algısı yaratır.

Toplumsal Etiketlemenin Psikolojik Etkisi
“Uyumsuz” etiketi bireyin iç dünyasında şu inançlara yol açabilir:
“Bende bir sorun var”
“Ben insan ilişkilerinde başarısızım”
“Beni kimse gerçekten istemiyor”
Bu etiketler zamanla kendini gerçekleştiren kehanet haline gelir.

Sonuç
Sosyal uyum sorunu yaşayan bireyler çoğu zaman uyumsuz değil, yaralıdır.
Uyum sağlayamamak; zayıflık değil, çoğu zaman geçmişte işe yarayan bir savunmadır.
Psikolojik destekle birlikte birey, hem kendini koruyarak hem de ilişki kurmayı yeniden
öğrenebilir.

HAZIRLAYAN:

Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz