Şizoid Görüngü ve Nesne İlişkileri ve Kendilik- Harry Guntrip
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Harry Guntrip’in Nesne İlişkileri Kuramı ve Şizoid Yapı
Harry Guntrip, çalışmalarında bireyin temel motivasyonunun haz odaklı değil, ilişki odaklı bir yapıya sahip olduğunu savunur. Fairbairn’in de belirttiği gibi, haz aslında nesne için bir işaret levhasıdır; yani yaşam ancak nesne ilişkileri üzerinden bir anlam kazanabilir. Bu kurama göre, sağlıklı bir benlik gelişimi için ilişki kurmak zorunludur; zira ilişki olmaksızın benliğin (ego) gelişmesi mümkün değildir.
Psikopatolojilerin Temeli ve Savunma Mekanizmaları
Guntrip, psikonevrozların aslında daha derin bir yapı olan şizoide engel olmak amacıyla geliştirilen savunma görevleri olduğunu ileri sürer. Psikopatolojiler, bireyin iyi nesne arayışının engellenmesi, korku veya yoğun kaygı ile karşılaşması sonucunda ortaya çıkar. Bu süreçte dikkat çeken bazı temel dinamikler şunlardır:
- Kötü Nesne İçselleştirmesi: Kötü nesne, iyi nesneye oranla çok daha köklü ve derin bir biçimde içselleştirilir.
- Savunma Olarak Hastalık: Ruhsal hastalıklar, içselleştirilmiş kötü nesnelerle başa çıkabilmek için geliştirilen birer savunmadır.
- Şizoid Geri Çekilme: Bu mekanizma genellikle yaşamın ilk yılında ortaya çıkan erken bir tepkidir.
Şizoid ve Depresif Yapılar Arasındaki Temel Farklar
Şizoid ve depresif yapılar, nesneyle kurulan ilişki ve yıkıcılık biçimi açısından birbirinden ayrılır. Bu farklılıklar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | Depresif Yapı | Şizoid Yapı |
|---|---|---|
| Temel Korku | Yok etme korkusu ve suçluluk | Kendini yitirme ve yutulma korkusu |
| Yıkıcılık Biçimi | Nefret ile yok etme | Sevgi ile yok etme (yutucu/içe alıcı) |
| Nesne Algısı | Reddedici ve yok edilmesi gereken nesne | Uyarıcı ve gereksinilen nesne |
| Bebeklik Tepkisi | Isırma eylemi | Yutma isteği |
| İntihar Biçimi | Öfkeli ve yıkıcı | Duygu donukluğu şeklinde |
Şizoid Kişilik Dinamikleri ve Belirtileri
Şizoid bireyler için yutma isteği büyük bir korkuya, bu korku ise kaçınılmaz bir geri çekilmeye neden olur. Bu durumda libido dış nesnelere değil, iç dünyaya yönelir. Şizoidlerin dünyasında duygulardan ziyade özdeşleşme hakimdir. Bu bireyler için ayrılma eylemi, öfkeli, şiddet yüklü ve yıkıcı bir "kopuş" olarak deneyimlenir.
Şizoid yapının belirgin özellikleri şunlardır:
- İçsel İlişkiler: Sevgi nesneleri kendi içlerindedir ve onlarla özdeşleşirler. İlişkiler (örneğin anne ile olan ilişki) tamamen iç dünyada sürdürülür.
- Özgürlük Takıntısı: Kişiye duyulan yoğun gereksinim ile yutulma korkusu arasındaki çatışma nedeniyle özgürlük konusunu zihinlerinden çıkaramazlar.
- Maskeleme: Yaşadıkları kopukluk; durmaksızın konuşma veya telaşlı bir etkinlik haliyle maskelenebilir.
- Rüyalar: Rüyalarında genellikle başkalarının etkinliklerine sadece bir gözlemci olarak katıldıkları görülür.
- Entelektüelleştirme: Görev ve düşüncelere aşırı önem vermeleri, aslında bir yokluktan kaçma korkusudur.
Farklı Psikolojik Durumların Tanımları
Guntrip, farklı patolojik durumları şu şekilde sınıflandırır:
- Şizoid: Gerilemiş bir durumu temsil eder.
- Paranoid: Zulme uğramışlık hissi hakimdir.
- Depresif: Suçluluk yüklenmiş bir yapıdır.
Terapi Süreci ve Terapistler İçin Öneriler
Şizoid bireylerde sağlıklı gerileme; gevşeme, dinlenme ve uyuma şeklinde tezahür eder. Kişinin fantezileri ve takıntıları, aslında bene sahip olma duygusunu canlı tutmak ve benliği korumak için birer araçtır. Bir birey, yalnızlığa ancak iç yaşamında yalnız değilse katlanabilir.
Terapötik Süreçte Hedefler:
- Terapötik Gerileme: Birincil özdeşleşmenin başlangıç noktasına ulaşılması hedeflenmelidir.
- Yeniden Doğum: Danışanın geçmişte anne babasıyla gerçekleştiremediği "ben doğumu ve büyümesini" deneyimleyebileceği güvenli bir ilişki kurulmalıdır.
