''İnsanlığımı Yitirirken'' (Osama Dazai) adlı kitabın psikanalitik yaklaşıma göre incelenmesi;

Karakter Analizinde Nesne İlişkileri ve Anne Figürü

Eserde karakterin nesne ilişkileri incelendiğinde, baba faktörü sıklıkla ön plana çıkarken anne figürünün arka planda kaldığı görülmektedir. Bu durum, annenin içsel nesnesinin veya imagosunun karakterin zihninde yeterince yer edinmediğini göstermektedir. Winnicott’un tabiriyle “ortalama iyi anne” deneyimini yeterince hissedememiş olan karakterin, gelişimsel süreçte oral fiksasyona maruz kaldığı söylenebilir.

Çocuk, annenin içsel temsilini sağlıklı bir şekilde kurduğunda “temel güven” duygusu geliştirir. Bu duygu, bireyin ileride karşılaşacağı içsel çatışmalara, acılara ve toplumsal ilişkilerin getirdiği gerilimlere karşı dayanma gücü kazanmasını sağlar. Bu gelişimsel süreçler şu kuramsal temellere dayanmaktadır:

• Freud: Oral Dönem
• Erikson: Temel Güvene Karşı Güvensizlik
• Klein: Paranoid-Şizoid ve Depresif Dönem

Bağlanma Süreci ve Kaçıngan Bağlanma Modeli

Bowlby’nin katkılarıyla literatüre giren bağlanma süreci, karakterin yetişkinlikteki ilişkilerini doğrudan etkilemektedir. Karakterin bir kişiye içtenlikle bağlanamaması, anne ile arasındaki etkileşimin zayıf olmasının bir sonucudur. Romanın öyküsü dikkatle takip edildiğinde, karakterin sergilediği tutumun “Kaçıngan Bağlanma” türü olduğu net bir şekilde görülmektedir.

Oidipus öncesi dönemde anne ile yeterli düzeyde sevgi dolu bir ilişki kurulamaması, ilerleyen süreçte kişilerarası ilişkilerde kaygı ve genel güvensizliğe yol açmıştır. Romanda karşımıza çıkan alkol ve sigara kullanımı, bu dönemde yaşanan fiksasyonu telafi etmek amacıyla kullanılan oral doyum nesneleri olarak işlev görmektedir. Karakterin kendisini rahatlatabilecek kadınlarla ilişki kurma çabası, bağlanma türünün bir sonucu olup oral döneme regrese olma ve bu nesnelerle doyum arama arzusunu yansıtmaktadır.

Oidipus Kompleksi ve Baba İmgelesi

Oral dönemde annenin “iyi içsel nesne” haline getirilme düzeyi, Oidipus karmaşasından çıkış sürecini doğrudan etkiler. Karakterin ego gelişimi oral dönemdeki yetersiz sevgi ve bakım nedeniyle olgunlaşamadığı için, Oidipus kompleksi düzeyindeki çatışmalar katlanılması zor bir hal almıştır. Bu evrede baba, büyük bir korku ve tehdit nesnesi olarak algılanmaktadır.

Okul Dönemi: Persona ve Uyum Sorunları

Hartmann’ın belirttiği üzere, karakterin okula başlamasıyla birlikte ciddi uyum sorunları baş göstermiştir. Bu sorunların temelinde yetersiz ego gelişimi, bağlanma sorunları ve Oidipal kaygılar yatmaktadır. Karakter, bu süreçte dış dünyaya uyum sağlayabilmek adına Jung’un “persona” (soytarı maskesi) kavramıyla özdeşleşen bir savunma geliştirmiştir.

Takeichi'nin okuldaki kaygısını fark etmesinden endişe duyması, Oidipus kaygısının yeniden canlanmasının bir tezahürüdür. Karakter, bu dönemde tanıştığı Horiki’yi bir özdeşleşme nesnesi olarak benimser. Mahler’in ayrımlaşma-bireyleşme kavramıyla uyumlu olan bu süreçte; Horiki’ye bağımlı olma ve çatışma yaşama hali, ayrılık kaygısı ve iğdiş edilme kaygısı gibi duyguların kontrol edilmesine yardımcı olur.

Babanın Ölümü ve Cezalandırıcı Suçluluk

Karakterin babasının ölüm haberini alması, çocuklukta bastırılan Oidipal saldırganlığın ve nefretin gün yüzüne çıkmasına neden olmuştur. Bu durum, kontrol edilmesi güç bir Oidipal suçluluk duygusunu beraberinde getirmiştir. Ergenlik döneminde içselleştirilemeyen baba süperegosu, karakterde cezalandırıcı bir suçluluğa ve nihayetinde intihar girişimlerine yol açan temel motivasyon kaynağı olmuştur.

Savunma Mekanizmaları: Mizah ve İnkar

Karakter, sosyal hayatta hissettiği yoğun kaygı ve korkuyu mizah yoluyla gidermeye çalışmaktadır. Palyaço figürü, korkulan nesneyi dışarıya yansıtarak ve kendisini o nesnenin bir kurbanı gibi karikatürize ederek, içsel korkuyu inkar etmesini mümkün kılan bir savunma mekanizmasıdır.

İntihar Girişimlerinin Psikolojik Kökenleri

Karakterin intihar girişimleri farklı psikolojik dinamiklere dayanmaktadır:

1. İlk Girişim (Tsuneko ile): Anneyle geçmişte yaşanan simbiyotik bir duruma geri dönme (regresyon) arzusunun bir yansımasıdır.
2. İkinci Girişim: Yetişkin bir erkeğin eşini koruyamamasıyla ilgili bir yetersizlik duygusudur.

Menninger’in fikirleri ışığında bu eylemler; öldürme arzusu, öldürülme arzusu ve ölme arzusu üçlemesiyle açıklanabilir. Karakterin kendine zarar verme davranışı, ya kayıp babayla özdeşleştirilen egoya duyulan dille anlatılamaz bir düşmanlığın ya da anneyle olan simbiyotik kaybı telafi etme çabasının bir sonucudur. Bu durum, annenin rahmine geri dönme arzusu ve simbiyotik birliktelik arayışını temsil eder.