Bağımlılık ve İlişki Döngülerinde Enabling Kavramı: Sevgi mi, Kolaylaştırıcılık mı?

Sevgiyle Yapılan Bir Şey Nasıl Döngüyü Besleyebilir?

Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Bağımlılık ve İlişki Döngülerinde Görünmez Engel: Dışsal Koruma

Bağımlılık ve toksik ilişki döngüleri üzerine yapılan bilimsel araştırmalar, sarsıcı bir gerçeği gün yüzüne çıkarmaktadır: Bireye dışarıdan sağlanan her türlü koruma kalkanı, kişinin içsel olarak geliştirmesi gereken durma ve yüzleşme ihtiyacını ertelemektedir. Tıpkı ödenemeyen bir borç başkası tarafından kapatıldığında hissedilen geçici rahatlama gibi, kişi üzerindeki baskı kalktığında değişimi tetikleyecek olan en güçlü motivasyon kaynağı da ortadan kalkmaktadır.

Psikolojide Enabling (Kolaylaştırıcılık) Nedir?

Psikoloji literatüründe "Enabling" (Kolaylaştırıcılık/Döngüyü Beslemek) olarak tanımlanan kavramın özü, iyi niyetle yapılan eylemlerin zarar verici sonuçlar doğurmasıdır. Bu süreçte, karşı tarafa duyulan derin sevgi ve yardım etme arzusuyla, farkında olmadan kişinin yıkıcı döngüsüne konforlu bir alan açılır. Bu davranış modeli bir karakter zayıflığı değil; aksine şu duyguların birleşimiyle ortaya çıkar:

Saf ve derin bir sevgi,
Yoğun bir panik ve kaygı hali,
"Belki bu sefer her şey değişir" umudu.

Sevgi ve Yıkıcı Döngü Arasındaki İnce Çizgi

İlişkilerdeki en büyük ve yıkıcı tuzak, aynı eylemin hem derin bir sevgi göstergesi hem de zehirli döngüyü besleyen bir yakıt olabilmesidir. Bu iki zıt durum aynı anda var olabilir ve birbirini dışlamaz. Bu can yakıcı çelişkiyi fark etmek; kendinizi veya bir başkasını suçlamak için değil, kilitli kapıyı açacak doğru anahtarı bulmak için hayati önem taşır.

Döngüyü Kırmak İçin Farkındalığın Rolü

Bir döngüyü sadece teorik olarak bilmek, onu anında paramparça etmeye yetmeyebilir. Ancak psikolojik bir gerçeklik vardır ki; görülmeyen ve fark edilmeyen hiçbir döngü asla kırılamaz. Değişim, mevcut durumun tüm çıplaklığıyla kabul edilmesiyle başlar.

Durum	Etki	Sonuç
Dışsal Koruma	Yüzleşmeyi Erteler	Değişim Motivasyonunu Yok Eder
Kolaylaştırıcılık	Konfor Alanı Sağlar	Zarar Verici Döngüyü Besler
Farkındalık	Gerçeği Gösterir	Döngüyü Kırma Potansiyeli Yaratır

Sonuç: Yüzleşme mi, Konforlu Körlük mü?

Hayatınızdaki döngüleri değerlendirirken kendinize şu dürüst soruyu sormanız gerekir: Sizin için hangisi daha ağır bir yük? Mevcut döngüyü tüm çıplaklığıyla ve acısıyla görmek mi, yoksa konforlu bir körlükle görmezden gelmeye devam etmek mi? Gerçek özgürlük, bu sorunun cevabında saklıdır.

Etiketler

Bağımlı İlişki Döngüsüenabling

Yazar Hakkında

Klinik Psikolog İhsan Onur Kızılkan

Psikoloji Klinik Psikolog

Uzman Klinik Psikolog İhsan Onur Kızılkan; terapi sürecini, kişinin bilimsel ve bütüncül yöntemler ışığında kendi potansiyelini ve değerini keşfettiği güvenli bir yolculuk olarak tanımlar.

Maltepe Üniversitesi Psikoloji bölümünü Onur Derecesiyle tamamlamış, ardından Beykent Üniversitesi’nde Klinik Psikoloji Yüksek Lisans eğitimini bitirerek uzmanlığını almıştır. Akademik yetkinliğini kanıtladığı tez çalışmasında; insan psikolojisinin temel taşları olan depresyon, sosyal destek mekanizmaları ve ilişkisel dinamikleri (Akran Zorbalığı bağlamında) derinlemesine incelemiştir.

Mesleki yetkinliğini, Türkiye’nin en köklü kurumlarındaki saha çalışmalarıyla pekiştirmiştir. Fenerbahçe Spor Kulübü ve Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi bünyesindeki kapsamlı klinik staj programlarını başarıyla tamamlamış; Hollanda, Fransa ve Belçika’da Avrupa Birliği projeleriyle Türkiye’yi temsil ederek uluslararası bir vizyon kazanmıştır.

Terapilerinde tek bir kalıba bağlı kalmaz. Bütüncül Psikoterapi perspektifiyle; Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Şema Terapi, Çözüm Odaklı Terapi, Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT), Sistemik Terapi ve Psikodinamik Terapi gibi ekolleri danışanın ihtiyacına göre tecrübesiyle harmanlayarak kişiye özel bir yol haritası çizer.

Yetişkin ve ergen bireysel terapilerinin yanı sıra, Çift ve Aile Terapisi alanında; ilişki çatışmaları, iletişim sorunları ve duygusal kopukluk konularında çiftlerle de aktif olarak çalışmaktadır.

Şu anda Ankara’da, kurucusu olduğu ve Sağlık Bakanlığı ruhsatlı özel kliniğinde; yetişkin, ergen ve çift danışanlarına yüzyüze ve online olarak hizmet vermektedir.