Psikodrama-Eğitici Drama-Yaratıcı Drama Nedir?

Drama Nedir? Uygulayarak ve Deneyimleyerek Öğrenme Metodu

Drama, bir kelimenin, kavramın, deneyimin veya olayın oyun şeklinde canlandırılmasıdır. Eğitimciler, en etkili ve kalıcı öğrenme biçiminin uygulama yaparak ve deneyimleyerek gerçekleştiği konusunda hemfikirdir. Bu bağlamda drama, eğitim yöntemleri arasında en zengin öğeleri sunan metotlardan biri olarak öne çıkmaktadır.

Süreç içerisinde çeşitli oyunlara yer veren drama, düşüncelerin eyleme dönüşmesine fırsat tanır. Birey, bu deneyimleme yoluyla yeni davranışlar ve duygular geliştirme şansı yakalar. Duygusal boşalım, olumsuz duyguların farkına varma ve sözlü-sözsüz iletişim yeteneklerini geliştirme gibi süreçler dramanın temel kazanımları arasındadır.

Oyun ve Drama Arasındaki İlişki

Oyun, insan gelişimi ve büyümesinin en temel unsurlarından biridir. Çocuklar oyun aracılığıyla paylaşmayı, yardımlaşmayı, iş birliği yapmayı ve karar verme becerilerini öğrenirler. Drama için bir tür oyun demek mümkün olsa da, onu "yapılandırılmış oyun" veya temelinde oyun bulunan bir yöntem olarak tanımlamak daha doğrudur.

Drama çalışmaları, kültürel ve evrensel öğelere dayanan, üzerinde özel olarak çalışılmış materyallerdir. Bu süreçte katılımcılara rehberlik eden ve maksimum fayda sağlanması için çabalayan bir grup lideri bulunur. Çocuklar, doğaları gereği drama uygulamalarından yetişkinlere oranla çok daha fazla fayda sağlamakta ve kendilerini bu yolla daha etkin ifade edebilmektedirler.

Drama Uygulamalarının Bireysel Gelişime Yararları

Drama uygulamaları, bireyin "şimdi ve burada" yaşantısını yakalamasını sağlar. Tüm duyuların aktif kullanıldığı bu süreçte, katılımcıların algılama becerileri keskinleşir ve konsantrasyon yetenekleri artar. Uygulamaların sağladığı temel yararlar şunlardır:

• İletişim Becerileri: Etkin dinleme, sözlü ve sözsüz ifade yetenekleri gelişir.
• Sosyal Gelişim: Utangaç ve çekingen yapılar yerini daha girişken ve rahat bir tavra bırakır.
• Öz farkındalık: Birey, güvenli bir ortamda benliğini oyuna yansıtarak kendini tanıma ve iç görü kazanma imkanı bulur.
• Zihinsel Kapasite: Hayal gücü (imajinasyon) zenginleşir, eleştirel düşünme ve problem çözme yetenekleri güçlenir.
• Duygusal ve Ahlaki Gelişim: Sağlıklı bir özgüven ve özsaygı gelişimi desteklenir; estetik duygusu artar.
• Çevresel Farkındalık: Canlı ve cansız varlıklara karşı duyarlılık artar, sosyal etkileşimin kalitesi yükselir.

Temel Drama Türleri

Drama, kullanım amacına ve yöntemine göre üç ana başlık altında incelenmektedir:

1. Psikodrama

Bireylerin yaşadıkları sorunları bir grup ortamında yeniden sorgulama ve sahneleme biçimidir. Katılımcılar, dramatik canlandırmalar yoluyla geçmiş veya güncel çatışmalarıyla başa çıkma becerisi kazanırlar. Bu türün hem terapötik hem de pedagojik etkileri bulunmaktadır.

2. Eğitici Drama

Drama yönteminin doğrudan eğitim amacıyla kullanılmasıdır. Yeni kavramların öğrenilmesi ve becerilerin kazandırılması hedeflenir. Bilgilerin kalıcı hale gelmesini, eğlenerek ve yaşayarak sağlar.

3. Yaratıcı Drama

Bireylerin hayal dünyasını zenginleştirmek ve özgün ürünler ortaya koymalarına yardımcı olmak için uygulanır. Hızlı ve farklı düşünme becerilerini geliştirerek yaratıcılık özelliğini ön plana çıkarır.

Drama Uygulama Aşamaları

Profesyonel bir drama çalışması belirli bir disiplin çerçevesinde şu aşamalardan oluşur:

1. Isınma ve Rahatlama Aşaması: Bedensel hareketlerle kasların çalıştırılması ve ardından tüm vücudun rahatlatılması sürecidir.
2. Rol Oynama Aşaması: Katılımcıların rolleri bölüşerek doğaçlama yaptıkları aşamadır.
3. Pandomim Aşaması: Konuşmanın olmadığı, sadece jest, mimik ve hareketlerle yapılan doğaçlamaları kapsar.
4. Oluşum ve Değerlendirme Aşaması: Uygulama sonunda katılımcıların hislerini paylaştığı, grup liderinin sorularıyla farkındalığın pekiştirildiği bölümdür.

Drama Uygulamaları İçin Gereksinimler

Başarılı bir drama etkinliği gerçekleştirmek için belirli unsurların bir araya gelmesi gerekir:

Kaynaklar: Schützenberger, A.A. (1995). Psikodrama: Yöntemlerin Bir Özet Sunumu. (A. Özbek, Çev.) Ankara: Grup Psikoterapileri Derneği Yayını.