Panik Atak

Panik Atak ve Panik Bozukluk Nedir?

Panik atak, beklenmedik bir anda aniden ortaya çıkan, yoğun sıkıntı ve korku hissinin yanı sıra bedensel ve bilişsel belirtilerin eşlik ettiği bir nöbettir. Bu atakların belirli bir sayı ve sıklıkta tekrarlaması durumu ise tıpta panik bozukluk olarak tanımlanmaktadır.

Ataklar aniden başlar ve semptomlar çok kısa sürede en yüksek seviyeye ulaşır. Panik atak geçiren bireyler; ölüm korkusu, kontrolü kaybetme, delirme, kalp krizi geçirme veya inme (felç) riski gibi yoğun ve sarsıcı duygular yaşarlar. Bu süreçte temel dürtü, bulunulan ortamdan hızla uzaklaşmak ve kaçıp kurtulmaktır.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Panik atak sırasında hem fiziksel hem de psikolojik birçok semptom aynı anda görülebilir. En yaygın görülen panik atak belirtileri şunlardır:

• Kardiyovasküler Belirtiler: Çarpıntı, kalp hızında artış veya kalp atışlarını şiddetli hissetme.
• Solunum Sistemi Belirtileri: Soluğun kesilmesi, nefes darlığı, hava yetmiyormuş hissi ve boğulma korkusu.
• Fiziksel Duyumlar: Terleme, titreme, sarsılma, uyuşma, karıncalanma, üşüme, ürperme veya ateş basması.
• Sindirim Sistemi Belirtileri: Bulantı, karın ağrısı, midede kıpırtı veya huzursuzluk hissi.
• Nörolojik Belirtiler: Baş dönmesi, sersemlik, düşecekmiş veya bayılacakmış gibi olma hissi.
• Bilişsel Belirtiler: Benliğinden ayrılmış olma (depersonalizasyon), gerçek dışılık duygusu (derealizasyon) ve yoğun ölüm korkusu.

Panik Bozukluğun Tanı Süreci ve Hastaların Yaklaşımı

Panik hastaları, yaşadıkları fiziksel semptomlar nedeniyle genellikle ilk olarak psikiyatrist yerine kalp, beyin veya sinir hastalıkları uzmanlarına başvurur ya da acil servislere giderler. Yapılan araştırmalar, acil servislere göğüs sıkıntısı şikayetiyle başvuran hastaların önemli bir kısmında aslında panik atak olduğunu göstermektedir.

Hastalara tıbbi bir sorunları olmadığı, durumun panik atak olduğu söylense bile, kişiler ikna olmayarak farklı doktorları gezmeye ve gereksiz tetkikler yaptırmaya devam edebilirler. Bu durum, doğru teşhis ve psikiyatrik tedavinin gecikmesine neden olabilir.

Panik Atak Hakkında İstatistiksel Veriler

Panik bozukluk toplumun genelinde görülebilen bir rahatsızlıktır. Yapılan araştırmalara göre görülme sıklığı ve demografik dağılım şu şekildedir:

Panik Bozukluğun Yaşam Kalitesine Etkileri

Panik bozukluğu olan bireylerde sıklıkla depresyon tablosu da sürece eşlik eder. Her an yeni bir atak geleceği korkusu (beklenti anksiyetesi), kişinin dışarı çıkmasını, işe veya okula gitmesini zorlaştırır. Birey, hayatını atak ihtimaline göre düzenlemeye başladığında akademik, mesleki ve sosyal alanlarda ciddi kayıplar yaşar.

Bazı hastalar, yaşadıkları bu yoğun kaygıyı dindirmek amacıyla alkol kullanımına başvurabilir. Ancak bu durum, hastalığın seyrini kötüleştirerek tedaviyi daha karmaşık bir hale getirmekte ve hastanın yaşadığı kayıpları artırmaktadır.

Panik Atak Tedavisi ve Hastalığın Seyri

Panik atağın gidişatı hastadan hastaya farklılık göstermektedir. İstatistiksel olarak hastaların durumu şu üç grupta incelenir:

1. %30: Tamamen iyileşme gösterir.
2. %40-50: Belirgin bir düzelme yaşar ancak hafif belirtiler devam eder.
3. %20-30: Hastalık belirtileri aynı şiddette sürmeye devam eder.

Panik atak tedavisi kapsamında modern tıpta kullanılan yöntemler arasında ilaç tedavisi, bilişsel-davranışçı terapi ve psikodinamik psikoterapi yer almaktadır. Uzmanlar, vakanın durumuna göre bu tedavi yöntemlerini tek başına uygulayabildiği gibi, bazen kombine bir tedavi planı da oluşturabilirler.