Özgüven Sorunu Yaşayanlar EMDR Psikoterapisi İle Bundan Kurtulabilirler Mi?

Özgüven Eksikliği ve Kendine Güvensizlik Sorunu

Özgüven eksikliği, bireyin yetenekleri, yapabildikleri veya ifade edebildikleri konusunda kendisine yönelik aşırı eleştirel bir tutum sergilemesiyle ortaya çıkan yaygın bir sorundur. Bu durum, kişinin kendi iç dünyasında sürekli bir yetersizlik hissiyle mücadele etmesine neden olur. Kendine güven sorunu yaşayan bireyler, genellikle başarılarını görmezden gelerek yalnızca eksik yönlerine odaklanma eğilimi gösterirler.

Özgüven Düşüklüğünün Belirtileri ve İçsel Diyaloglar

Özgüven sorunu yaşayan kişilerin iç dünyasını yansıtan bazı tipik düşünce kalıpları bulunmaktadır. Bu bireyler, çevrelerinden gelen olumlu geri bildirimleri küçümseyerek şu tür olumsuz içsel diyaloglar kurabilirler:

• "Beceriksizin tekiyim, benden bir halt olmaz."
• "Eleştiriler karşısında tepki veremeyecek kadar eziğim."
• "Hakkımı savunamıyorum ve fikirlerimi ifade edemiyorum."
• "İnsanlarla konuşurken ne söyleyeceğimi şaşırıyorum."
• "Benim dışımdaki herkes çok başarılı."

Özgüven Sorununda Kısırdöngü ve Suçluluk Psikolojisi

Özgüven eksikliği olan kişilerde kim olduklarına ve hedeflerine dair sorgulamalar sıkça görülür. Ancak bu sorgulamalar geliştirici olmaktan ziyade, kişiyi suçlamaya yönelik kuruntulu bir yapıdadır. Bu durum, bireyin içinden çıkamadığı tehlikeli bir kısırdöngü yaratır:

Suçluluk psikolojisi ve özgüven eksikliği birbirini besleyen unsurlardır. Kendini suçlama eğilimi arttıkça, bireyin kendine olan güveni sistematik olarak azalır.

Özgüven Eksikliğine Eşlik Eden Psikolojik Durumlar

Özgüven sorunu tek başına bir problem olabileceği gibi, farklı psikolojik rahatsızlıklarla birlikte de seyredebilir. Özellikle depresyon ve sosyal fobi, özgüven düşüklüğünün en sık eşlik ettiği klinik tablolardır. Bu sorunlar, kişinin sosyal yaşamını ve ruhsal sağlığını doğrudan olumsuz etkiler.

Özgüven Düşüklüğünün Temel Nedenleri ve Çocukluk Travmaları

Klinik uygulamalar, özgüven düşüklüğünün kökeninde genellikle geçmişte yaşanan travmatik deneyimlerin yattığını göstermektedir. Bu sorunun temelinde yatan başlıca faktörler şunlardır:

• Ebeveyn Tutumları: Çocuklukta yeterince onaylanmamak, takdir edilmemek ve sevilmediğini hissetmek.
• Sosyal Travmalar: Akranlar tarafından dışlanmak, alay edilmek, fiziksel veya duygusal tacize uğramak.
• İletişim Eksikliği: Ebeveynlerin ve büyüklerin çocukla yeterli etkileşime girmemesi.
• Psikolojik Baskı: Büyükler tarafından sürekli ayıplanmak, utandırılmak veya eleştirilmek.

Bu tür yaşantılar, bireyin yetişkinlik döneminde ilgi, sevgi ve onay açlığı çekmesine; dolayısıyla ciddi bir özgüven sorunu yaşamasına yol açar.

EMDR Psikoterapisi ile Özgüven Kazanımı

Özgüven eksikliği yaşayan bireylerde uygulanan EMDR psikoterapisi, sorunun kaynağına inerek kalıcı çözüm sunmayı hedefler. Bu terapi yönteminde temel amaç; ebeveynler, akranlar veya diğer figürlerle yaşanan travmaların yarattığı olumsuz inançları ortadan kaldırmaktır.

EMDR terapisi süreciyle birlikte;

1. "Beğenilmem ve sevilmem" düşüncesi bertaraf edilir.
2. "Beceriksizim ve başarısızım" gibi olumsuz kalıplar değiştirilir.
3. Özgüven eksikliği kademe kademe azalarak yerini sağlıklı bir özsaygıya bırakır.

Ercüment Doğan, Ph.D.
Klinik Psikolog