Otizmi tanımanıza yardımcı olacak bazı ipuçları

Otizm Tanısı ve İlk Belirtiler: Ne Zaman Şüphelenilmeli?

Otizmin anlaşılması çoğunlukla çocuk 1 yaşını doldurduktan sonra gerçekleşir. Genellikle 2 yaş civarında, çocuğun konuşmaması üzerine ailenin bir uzmana başvurmasıyla süreç netleşir. Dil gelişimindeki gecikmenin zeka geriliği veya sağırlık gibi fiziksel nedenlerden kaynaklanmadığı durumlarda, çocuğun sosyal iletişim becerileri titizlikle incelenir.

Motor gelişiminde bir sorun olmayan ve zamanında yürüyen, ancak 2 yaşına yaklaştığı halde konuşmayan çocuklarda dikkatli olunmalıdır. Özellikle konuşmaya niyet belirtisi göstermeyen çocuklar, uzman değerlendirmesi gerektiren bir grupta yer almaktadır.

Çocuklarda Otizm Olduğunu Gösteren 10 Önemli İpucu

Çocuğunuzun gelişim sürecinde otizm spektrum bozukluğu olup olmadığına dair ipucu verebilecek temel davranış kalıpları şunlardır:

• Etkileşim Eksikliği: Otistik çocuk genellikle sizinle muhatap olmaz ve sorularınıza cevap vermez. Kendisine seslenildiğinde veya bir şey söylendiğinde duymuyor gibi davranabilir. Başını çevirip bakmaz ve konuşma gayreti göstermez.
• Kelimelerin Kaybolması: 1 yaş civarında bazı kelimeleri kullanmaya başlasalar dahi, ilerleyen dönemlerde bu kelimeleri kullanmaktan tamamen vazgeçebilirler.
• İşaret Etme Yerine Yönlendirme: İsteklerini belirtmek için anneyi çekerek istediği yere götürürler. Annenin elini tutup nesneye uzatırlar ancak istedikleri şeyi sözle ifade etmez veya parmakla işaret etmezler.
• Kısıtlı İletişim Alanı: Kurdukları tüm iletişim biçimleri sadece kendi ilgi alanları ve ihtiyaçları doğrultusundadır.
• Jest ve Mimik Kullanımı: Konuşmayı destekleyen ve dili tamamlayan jest, mimik gibi beden dili unsurlarını kullanmazlar.
• Monoton Ses Tonu: Ses tonları oldukça monotondur. Konuşmalarında duygusal iniş-çıkışlar veya vurgulamalar bulunmaz.
• Diyalog Sürdürme Sorunları: Konuşmayı başlatma ve devam ettirmede sorun yaşarlar. Karşıdaki kişiyi merak edip tanımak için soru sormazlar. Örneğin; "Nasılsın?" sorusuna "İyiyim" cevabını verseler de nezaketen "Siz nasılsınız?" şeklinde karşılık vermezler.
• Ekolali ve Kalıplaşmış Dil: Tekrarlayıcı ve basmakalıp bir dil kullanırlar. Öğretilen sözleri aynen tekrarlar veya bazen bir kelimeyi papağan gibi üst üste söyleyebilirler.
• Zamirlerin Ters Kullanımı: Zamirleri karıştırırlar; kendileri için "ben" yerine "sen" derler. Genellikle kendilerinden üçüncü şahıs olarak bahsederler.
• Ezber ve Ritmik Hareketler: İlgilerini çeken reklam, şarkı veya şiirleri hızla ezberlerler ancak bunları bağlam dışı, gereksiz yerlerde kullanırlar. Ayrıca ritmik hareketleri severler; tekrarlayan konuşma ve hareket döngülerine sahiptirler.

Otizmde İletişim ve Davranış Özellikleri Özeti