Okul Bahçesinden Plaza Katlarına: Yetişkin Zorbalığı ve "Sessiz Mobbing"
Zorbalığın sadece çocuklara özgü olduğunu sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Toplantılarda sözünüzün kesilmesi, "yanlışlıkla" mail listesinden çıkarılmanız veya o malum sessizlik... Bunlar iş stresi değil, sistematik bir "Akran Zorbalığı"dır. Peki, bu psikolojik savaştan ruh sağlığınızı nasıl korursunuz?
Sabah ofise giriyorsunuz. "Günaydın" diyorsunuz ama o koca sessizlik duvarına çarpıyorsunuz. Öğle yemeği planları siz yanınızdayken fısıldaşarak yapılıyor ama kimse size dönüp bir şey sormuyor. Ya da daha kötüsü; yaptığınız işler sürekli küçümseniyor, fikirleriniz toplantıda "duyulmuyor" ama 5 dakika sonra aynı fikri bir başkası söyleyince alkışlanıyor.
Çoğu beyaz yakalı, yaşadığı bu durumu "Kurumsal Hayatın Cilvesi" ya da "Zorlu Yöneticilik" zanneder. Hatta bir süre sonra kendinden şüphe etmeye başlar: "Acaba ben mi çok alınganım?", "Acaba ben mi yetersizim?"
Hayır, yetersiz değilsiniz. Ve hayır, bu sadece "iş hayatı" değil. Bunun adı, literatürde Yetişkin Akran Zorbalığı, iş dünyasındaki adıyla Mobbing'dir. Ve ilkokuldaki itip kakmadan çok daha sinsi, çok daha planlıdır.
Zorbalığın "Kibar" Yüzü: Gaslighting ve İzolasyon
Yetişkin zorbalığı yumrukla yapılmaz; kelimelerle, bakışlarla ve yok sayarak yapılır. Amaç kurbanı fiziksel olarak değil, psikolojik olarak yok etmektir. Plaza zorbalarının en sık kullandığı 3 silah şunlardır:
-
Sessiz Muamele (Ghosting): Sizi projelerden dışlamak, maillere cevap vermemek, sanki orada yokmuşsunuz gibi davranmak. İnsanın en temel ihtiyacı olan "görülme" ihtiyacına saldırırlar.
-
İtibar Suikastı: Arkanızdan "Aslında iyi çocuk ama biraz dengesiz", "İşleri yetiştiremiyor galiba" gibi söylentiler yayarak profesyonel kimliğinizi zedelerler.
-
Gaslighting: Siz durumu sorguladığınızda diyerek sizin gerçeklik algınızı bozarlar.
Peki Bu Psikolojik Savaşta Nasıl Ayakta Kalırsınız?
Zorbayı besleyen şey sizin duygusal tepkinizdir (korku, öfke, ağlama). Bu yüzden stratejinizi değiştirmelisiniz.
-
"Gri Kaya" (Grey Rock) Tekniği
Bir kaya kadar sıkıcı, tepkisiz ve duygusuz olun. Size iğneleyici bir laf mı soktu? Öfkelenmeyin, savunmaya geçmeyin. Sadece boş gözlerle bakın ve "Hımm, anladım" deyip işinize dönün. Zorbaya istediği dramayı vermezseniz, oynamaktan sıkılacaktır.
-
Her Şeyi Belgeleyin (Dijital Kanıt)
Mobbing bir suçtur ama ispatı zordur. Bu yüzden o "sözlü" iğnelemeleri, verilmeyen işleri, dışlanan mailleri tarih ve saatle not edin. Duygularınızla değil, verilerle hareket edin.
-
Kendinizi Suçlamayı Bırakın
Zorbalık sizin eksikliğinizden değil, zorbanın kendi yetersizlik hissinden kaynaklanır. Sizin ışığınız, onların gölgesini rahatsız etmiştir. O yüzden ışığınızı kısmayın, sadece kalkanınızı güçlendirin.
Sonuç
İş yeriniz bir savaş alanı olmak zorunda değil. Eğer bu sistematik baskı ruh sağlığınızı, uykularınızı ve özsaygınızı kemirmeye başladıysa, profesyonel destek almak bir zayıflık değil, stratejik bir hamledir. Unutmayın; hiçbir maaş, ruh sağlığınızdan daha değerli değildir.
