İlişki Döngülerinde Çocukluk Etkisi: Neden Hep Benzer Kaoslara Çekiliyoruz?

NEDEN HEP YANLIŞ İNSANLARA ÇEKİLİYORUM?

Çocuklukta güvensiz, tutarsız ya da duygusal olarak zorlayıcı bir ortamda büyüdüysek, yetişkin olduğumuzda bilinçli olarak istemesek de aynı kaosa çekilebiliriz. Çünkü bilinçdışı, tanıdık olanı "güvenli" zanneder. Duygusal olarak mesafeli veya kontrolcü ebeveynlerle büyüyen biri, yetişkinlikte benzer şekilde mesafeli ya da kontrolcü partnere çekilebilir. Bazen de tam tersiz olur; bu örüntüden kaçmak isterken bu kez kendisi mesafeli/denetleyici olur ve duygusal olarak daha bağımlı ya da yoksun insanlara yönelir. Sonuç değişmez; alışık olduğumuz güvensiz ilişki tekrar yaşanır. Gerçekten güvenli bir ilişki arıyorsak; Güvenli olanın bize neden yabancı geldiğini, bizi neden korkuttuğunu, neden sabırsız ya da sıkılma yarattığını fark etmeniz gerekir. Bazen iyileşme, yıllardır tadına bakamadığımız o güvenli duygunun bize iyi gelebileceğine kendimizi yeniden ikna etmekle başlar.

Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Çocukluk Dönemi ve Yetişkinlikteki İlişki Tercihleri

Çocukluk döneminde güvensiz, tutarsız veya duygusal açıdan zorlayıcı bir ortamda büyümek, yetişkinlikteki ilişki dinamiklerimizi derinden etkiler. Bireyler bilinçli düzeyde bu kaosu arzulamasalar dahi, farkında olmadan benzer döngülerin içine çekilebilirler. Bunun temel sebebi, bilinçdışının tanıdık olanı hatalı bir şekilde "güvenli" olarak algılama eğilimidir.

Bilinçdışı ve Tanıdık Olanın Güven Algısı

Duygusal olarak mesafeli veya kontrolcü ebeveyn figürleriyle büyüyen bir birey, yetişkinlik hayatında bu figürlere benzer özellikler taşıyan partnerlere yönelebilir. Bu durum, zihnin alışık olduğu duygusal iklimi tekrar etme çabasından kaynaklanır. Ancak bu örüntü bazen tam tersi bir şekilde de tezahür edebilir:

Aynı Rolü Üstlenmek: Kişi bu döngüden kaçmaya çalışırken kendisi mesafeli veya denetleyici bir karaktere bürünebilir.
Bağımlı İlişkilere Yönelmek: Bu durumda kişi, duygusal olarak daha bağımlı veya yoksunluk çeken insanları hayatına dahil eder.

Her iki senaryoda da sonuç değişmez; birey alışık olduğu o güvensiz ilişki döngüsünü tekrar yaşamaya devam eder.

Güvenli İlişki Kurmanın Önündeki Engeller

Gerçek anlamda güvenli bir ilişki inşa edebilmek için öncelikle mevcut dirençlerin fark edilmesi gerekir. Güvenli bir bağ kurma ihtimali, bu deneyime yabancı olan kişilerde şu duyguları tetikleyebilir:

Duygu Durumu	Neden Hissedilir?
Korku	Bilinmeyen bir duygusal zemin olduğu için tehdit olarak algılanır.
Sabırsızlık	Alışık olunan kaosun yarattığı yüksek uyarılma hali eksiktir.
Sıkılma	Dram ve tutarsızlık içermeyen durağanlık, monotonlukla karıştırılır.

İyileşme Süreci ve Farkındalık

İyileşme süreci, güvenli olanın neden yabancı geldiğini ve neden korku veya sıkılma yarattığını derinlemesine anlamakla başlar. Duygusal iyileşme, yıllardır deneyimlenemeyen o güvenli duygunun aslında bize iyi gelebileceğine dair kendimizi yeniden ikna etme sürecidir. Bu farkındalık, sağlıklı ilişki döngülerine geçiş yapabilmenin anahtarını sunar.

Yazar Hakkında

Klinik Psikolog Kemal Erbay Evci

Psikoloji Klinik Psikolog

14 yıllık klinik deneyimim boyunca yetişkinler, çiftler ve ergenlerle çalıştım. Şema Terapi, EMDR ve Bilişsel Davranışçı Terapi alanlarında uzmanlaşmış bir psikoterapistim.
Terapi yaklaşımımda; kişinin kendini güvenle ifade edebileceği, yargılanmadan duyulduğu ve değişimin mümkün olduğu bir alan oluşturmayı temel aldım. Antalya’da Anima Psikoloji’nin kurucu ortağıyım.

● Klinik Psikoloji Yüksek Lisansı - İstanbul Gelişim Üniversitesi -Klinik Psikoloji, Psikoz alanında yüksek lisans stajını tamamladım.

● Psikolojik Danışmanlık (İngilizce) – Doğu Akdeniz Üniversitesi
– Tam burslu olarak ve başarıyla tamamladım
– Aile Danışmanlığı Eğitimini tamamladım.

Uzmanlık ve Sertifikalar;

ISST Onaylı Şema Terapisti (6 yıllık süpervizyon süreci)

EMDR Level 1 ve Level 2

Bilişsel Davranışçı Terapi – Prof. Dr. Hakan Türkçapar

Kişilik Bozuklukları & Dinamik Psikoterapi – Prof. Dr. Doğan Şahin

Gestalt Rüya Terapisi – Doç. Dr. Sertan Kağan

Korku Terapisi – Doç. Dr. Sertan Kağan

Şema Mod Çalışmalarında Yaşantısal Teknikler – Dr. Esra Ersayan

Profesyonel İlgi Alanlarıö;

Duygusal ve Bilişsel Odaklı Alanlar

Yoğun kaygı yaşayan bireylerle çalışma

Duygu durum değişkenliği ve duygu düzenleme güçlükleri

Kendilik algısı, yetersizlik hissi, özgüven sorunları

Takıntılı düşünme döngüleri

Öfke kontrolü ve dürtüsellik

Yas süreçleri

Sosyal ortamlarda zorlanma

Ergenlik dönemine özgü duygusal ve davranışsal problemler

İlişkisel Dinamikler

İlişki tekrar döngüleri

Bağlanma örüntüleri

İlişki içi çatışmalar

Terk edilme, değersizlik ve yakınlıkla ilgili zorluklar

Geçmiş Yaşantıların Etkisi

Çocukluk dönemi duygusal deneyimleri

Travmatik yaşantıların bugüne etkisi

Kişilik örüntüleri ve yaşam döngülerini anlamaya yönelik çalışma

Terapi Yaklaşımı

Kişinin yaşam öyküsü ve bugün yaşadığı zorluklar birlikte ele alınır.
Şema Terapi’nin köklü değişim hedefi, EMDR’nin travma işlemleme gücü ve BDT’nin düşünce-duygu-davranış odaklı yapısını bütünleştiren bir yaklaşım benimsenir.

Her danışan için bilimsel çerçevede kişiye özel bir terapi planı oluşturulur. Odak, kişinin kendi ihtiyaçlarını fark etmesi, geçmiş döngülerden özgürleşmesi ve yaşamında sürdürülebilir bir iyilik hali oluşturmasıdır.