Leep konizasyon
- LEEP işlemi, HPV kaynaklı prekanseröz lezyonların tedavisinde %94 başarı oranıyla kullanılan ve rahim ağzı kanserinin erken teşhisinde kritik rol oynayan etkili bir yöntemdir.
- Yaklaşık 7-8 dakika süren bu prosedür, anormal dokuların yüksek frekanslı elektrik dalgalarıyla temizlenmesini sağlayarak kanser hücrelerinin yayılmasını önler.
- İşlem sonrası iyileşme sürecinde hijyen kurallarına ve cinsel perhize dikkat edilmeli, hücrelerin tekrarlama riskine karşı düzenli smear takibi yapılmalıdır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
LEEP Konizasyon ve Rahim Ağzı Sağlığındaki Rolü
Human Papilloma Virüsün (HPV) neden olduğu servikal atipik hücrelerden oluşan prekanseröz lezyonların (ASCUS, LSIL, HSIL, CIN) ortadan kaldırılmasında, yüksek frekanslı elektrik dalgaları kullanılarak LEEP konizasyon işlemi gerçekleştirilir. Servikal lezyonların tanısı; direkt gözlem, smear testi, kolposkopi ve servikal biyopsi yöntemleri ile konulmaktadır. LEEP konizasyon ile hastalığın tam kür oranı oldukça yüksek olup yaklaşık %94 seviyesindedir.
Bu prosedür, rahim ağzı olarak adlandırılan uterin serviksin mikro-invaziv kanserinin erken tanısında oldukça faydalı bir yöntemdir. Ortalama 7-8 dakika süren LEEP işleminde kan kaybı minimal düzeydedir (8-10 ml). İşlem sonrasında enfeksiyon ve kanama gibi komplikasyonlar oldukça nadir görülmektedir.
Servikal Smear Testinin Hayati Önemi
Rahim ağzında kanser öncesi atipik hücreler, servikal smear yapılarak henüz epitel içindeyken saptandığında yayılma olasılıkları yoktur. Bunun temel nedeni, epitel doku içerisinde kan ve lenf damarlarının bulunmamasıdır. Ancak bu hücreler epiteli tüm tabaka boyunca doldurup epitel altına geçerse, bölgedeki damarlar aracılığıyla tüm vücuda yayılabilir.
Rahim ağzı kanserinde en sık görülen türler şunlardır:
- Skuamöz hücreli kanser: Vakaların %80 – 85’ini oluşturur.
- Adenokanser: Vakaların %15-20’sini oluşturur.
LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure) Nedir?
LEEP, rahim ağzından alınan smear sonucu anormal çıkan veya HPV tespit edilen vakalarda, ince ve düşük voltajlı tel loop kullanılarak anormal dokunun kesilip çıkarılması işlemidir. Tıbbi literatürde bu işlem, serviksteki transformasyon zonunun geniş loop eksizyonu (LLETZ - Large Loop Excision of the Transformation Zone) olarak da adlandırılmaktadır.
LEEP Öncesi Hazırlık ve Tanı Basamakları
HPV erken teşhisi için en yaygın tarama yöntemi servikal smeardir. Sonuçlara göre izlenecek yol haritası şu şekildedir:
- ASCUS Sonucu: Üç ay sonra smear tekrarı, HPV DNA tip tayini veya kolposkopik inceleme yapılır.
- AGUS Sonucu: Fraksiyone kürtaj ile hem servikal kanaldan hem de rahim iç tabakasından biyopsi alınmalıdır.
- LSIL/HSIL Sonucu: Kolposkopi altında şüpheli alanlardan (aseto-white alan, punktuasyon, mozaik alanlar) servikal biyopsi alınır.
Kolposkopi, serviks transformasyon bölgesindeki hücreleri 40 kat büyüterek lezyonların net görülmesini sağlar. Eğer biyopsi sonucu CIN-displazi olarak gelirse, rahim ağzı LEEP (sıcak konizasyon) veya bistüri (soğuk konizasyon) yöntemiyle çıkarılmalıdır.
LEEP İşlemi Nasıl Uygulanır?
LEEP işlemi hastane yatışı gerektirmeyen, klinik veya muayenehane ortamında ayaktan yapılan bir prosedürdür. Uygulama adımları şu şekildedir:
| Aşama | Uygulama Detayı |
|---|---|
| Pozisyon | Hasta jinekolojik pozisyona alınır ve steril örtü serilir. |
| Gözlem | Spekulum ile vajina duvarları ve serviks net bir ışık altında incelenir. |
| Anestezi | Sedoanaljezi veya servikal blok (lokal uyuşturma) uygulanır. |
| İşlem | Anormal doku, patolojik inceleme için parçalanmadan tek parça halinde çıkarılır. |
İşlem sırasında çıkarılan parçanın saat 12 seviyesi işaretlenmelidir. Bu, patoloji raporunda lezyonun cerrahi sınırları aşıp aşmadığının tespiti için kritiktir. Eğer lezyon derinliği 3 mm’yi aşarsa veya cerrahi sınırda atipik hücre kalırsa, ileri cerrahi veya radyoterapi gerekebilir.
Operasyon Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
İyileşme süreci yapılan işlemin derinliğine göre değişmekle birlikte, hastalar genellikle 1-3 gün içinde normal aktivitelerine dönebilir. Dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:
- İşlemden sonra birkaç saat hafif kramp tarzı ağrılar olabilir.
- İlk 7 gün koyu kahverengi vajinal akıntı normaldir; bu durum 2-3 hafta sürebilir.
- Yaklaşık 3 hafta boyunca vajinal tampon kullanılmamalı, hijyenik ped tercih edilmelidir.
- Operasyondan sonra yaklaşık bir ay cinsel ilişkiye girilmemelidir.
- Vajina iç kısmı yıkanmamalı ve parmakla kontrol edilmemelidir.
Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?
- Adet kanamasından daha yoğun kanama olması,
- Bir haftadan uzun süren kanama,
- Yüksek ateş ve kasıklarda şiddetli ağrı,
- Kötü kokulu vajinal akıntı (enfeksiyon belirtisi).
LEEP İşleminin Faydaları ve Riskleri
Faydalar: LEEP, serviksteki anormal hücreleri temizleyerek rahim kanserini önler. %94 başarı oranına sahiptir. Ayrıca cone biyopsi veya lazer tedavisine göre daha ekonomik ve kolay bir yöntemdir.
Riskler: Nadir de olsa servikal yetersizliğe bağlı erken doğum riski veya servikste darlık (stenoz) oluşabilir. Bu durum gebe kalmayı zorlaştırabilir. Ayrıca çok düşük ihtimalle enfeksiyon riski mevcuttur.
Önemli Hatırlatma: LEEP işleminden sonra hücrelerin tekrarlama riski nedeniyle; ilk yıllarda 4-6 ayda bir, sonraki süreçte ise yılda bir kez servikal smear takibi hayati önem taşır.
Op. Dr. Kutlugül Yüksel
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
