KOLONOSKOPİ İŞLEMİ NEDİR?

Kolonoskopi Nedir ve Neden Yapılır?

Kolonoskopi, doktorunuz tarafından parmak kalınlığında, ışıklı ve kıvrılabilen bir tüp yardımıyla anüs (makat) bölgesinden girilerek kalın bağırsağın video monitörde detaylıca incelenmesi işlemidir. Bu yöntem, ilaçlı röntgen filmlerine oranla çok daha kesin bir tanı imkanı sunar. Tanısal özelliğinin yanı sıra, bazı durumlarda doğrudan tedavi edici müdahalelere de olanak tanıyan tıbbi bir prosedürdür.

Bu işlem sayesinde divertikül, kolit ve tümör gibi hastalıkların teşhisi konulabilir. Gerekli görüldüğü takdirde patolojik inceleme için parça alınabilir (biyopsi) ve iç organların fotoğrafları çekilebilir. Eğer size kolonoskopi önerildiyse, sürecin başarısı için bilgilendirme notlarını dikkatle incelemeniz ve anlamadığınız noktaları hekiminize danışmanız kritik önem taşır.

İşlem Öncesi Bağırsak Hazırlığı

Kolonoskopinin ideal ve güvenilir bir sonuç verebilmesi için bağırsakların tam olarak temizlenmiş olması gerekir. Bağırsak hazırlığı olarak adlandırılan bu süreçte, içerideki atıkların temizlenmesi hekimin görüş alanını netleştirir. Bu hazırlık süreci için çeşitli yöntemler bulunmakta olup, doktorunuzla birlikte size en uygun olan yöntem belirlenmelidir.

İlaç Kullanımı ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Düzenli kullandığınız kalp ve tansiyon ilaçlarının büyük bir çoğunluğu işlem günü alınabilir. Ancak, bazı özel ilaç grupları için mutlaka doktorunuza bilgi vermeli ve yönlendirmelerine uymalısınız. Özellikle aşağıdaki ilaçları kullanıyorsanız doktorunuzu uyarınız:

• Aspirin, romatizma ve ağrı kesici ilaçlar
• Kan sulandırıcı ilaçlar (Kumadin, Heparin vb.)
• İnsülin ve diyabet ilaçları
• Demir preparatları veya antibiyotikler

Önemli Not: Kan sulandırıcı ilaçların doktor kontrolünde işlemden 7 gün öncesinde kesilmesi gerekmektedir. Ayrıca, mevcut tüm alerjileriniz hakkında sağlık ekibini bilgilendirmelisiniz.

Kolonoskopi Kimlere Yapılır?

Kolonoskopi sadece şikayeti olanlara değil, hiçbir yakınması olmayan kişilere de tarama amaçlı yapılabilir. Kalın bağırsak kanseri, dünya genelinde kanser kaynaklı ölümlerde üçüncü sırada yer almaktadır. Bu nedenle, 50 yaş üzerindeki bireylerin her 5 yılda bir tarama testi yaptırması, kanserin önlenmesinde hayati rol oynar. Özellikle birinci derece akrabalarında kalın bağırsak kanseri öyküsü olan kişilerin bu taramaları aksatmaması tavsiye edilir.

İşlem Günü ve Uygulama Süreci

Kolonoskopi yapılana kadar ortalama 8 saatlik bir açlık süresi gereklidir; bu süre zarfında hiçbir şey yenmemeli ve içilmemelidir. İşlem genellikle ağrısız ve konforlu bir şekilde seyreder. Uygulama öncesinde rahatlamanız için sakinleştirici ilaçlar verileceğinden herhangi bir huzursuzluk hissetmezsiniz.

Bazı durumlarda bağırsağın aşırı kıvrımlı veya uzun olması nedeniyle cihaz arzulanan noktaya kadar ilerletilemeyebilir. Bu gibi durumlarda tetkikin tekrarı istenebilir. Ayrıca cihazların temizliği konusunda endişe edilmemelidir; tüm ekipmanlar mekanik temizlik ve özel makinelerde dezenfeksiyon işleminden geçirilmektedir.

Polip Alımı ve Biyopsi İşlemleri

Kalın bağırsak kanserlerinin büyük bir kısmı, polip adı verilen selim (iyi huylu) urlardan kaynaklanır. Bu polipler zamanla kanserleşme riski taşıdığı için kolonoskopi sırasında koter yardımıyla yakılarak (elektrik akımı ile) ağrısız bir şekilde çıkartılabilir. Bu işlem kanser gelişimini önlemede en etkili yöntemdir.

Doktorunuz gerekli gördüğü bölgelerden biyopsi (parça alımı) yapabilir. Biyopsi sadece kanser şüphesinde değil, birçok iyi huylu hastalığın ayırıcı tanısında da kullanılır. Eğer işlem sırasında bir kanama odağı saptanırsa, iğne ile ilaç verilerek veya koter ile yakılarak kanama durdurulabilir. Bu müdahalelerin hiçbiri hastaya acı vermez.

İşlem Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

İşlem bittikten sonra verilen havadan dolayı gaz çıkarma ihtiyacı hissetmeniz normaldir. Uygulama sırasında kullanılan anestezi veya sakinleştirici ilaçlar reflekslerinizi etkileyeceği için araç kullanmanız sakıncalıdır. Bu nedenle işleme mutlaka bir yakınınızın refakatinde gelmeniz önerilir.

Doktorunuzun belirttiği sürenin ardından normal gıda tüketimine başlayabilirsiniz. Ancak aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaşırsanız vakit kaybetmeden doktorunuza başvurmalısınız:

• Şiddetli karın ağrısı
• Ateş ve titreme
• Makattan yarım bardaktan fazla kan gelmesi

Nadir de olsa görülebilen bu komplikasyonlar (kanama veya delinme) genellikle işlemden sonraki birkaç gün içinde ortaya çıkabilir. Erken müdahale ile bu sorunların çoğu cerrahi işleme gerek kalmadan çözülebilmektedir.