Kayıp sonrası yas süreci

Kayıp sonrası yas süreci

Insan yaşamının bazen zor dönemleri vardır. Yaşamınızdaki kayıplar ve  kayıp sonrasi yeniden hayata tutunmak en önemli yaşam krizlerden biridir. Kayıp denilince genelde akla gelen, ölüm olgusu olmakla birlikte aslında yaşamimizdaki kayıplarimiz sadece ölüm olgusuyla sınırlı değildir.  Ornegin boşanmak, sevgiliden ayrılmak, iş değişimi ya da işten ayrılma, şehir da ülke  değiştirme hatta bir semtten başka bir semte taşınmak bile insan ruhunda kayıp olarak hissedilir. Elbette bu kayıplar arasında en ağır olani ölümün yarattığı kaybın bıraktığı izlerdir. Kayıp sonrası süreç kriz ve yas dönemlerinden oluşmaktadır.

Bu süreç; özellikle günümüz batı toplumlarında "güçlü olmak" seklinde tanimlandigi gibi, kayip sonrasindaki bir iki haftada tamamlanıp, calisma ve günlük hayata kisa surede dönmeyi öngören kısa bir süreç değildir.  Kayipdan sonraki süreç , çeşitli evreleri olan ve her bir evresi yaşanılan kayibin  insan ruhunda bıraktığı izleri ifade ettigi bir dönemdir.

Uzmanlara gore; sağlıklı geçirilen kayıp sonrasi süreç  en az 4 ile 6 ay süresinde tamamlanmakta olup, kişinin kayip karşındaki ruhsal savunmalarına göre iki yila kadar da uzayabilmektedir.  Bu sürecinin ilk evresi "keder" duygusunun hakim olduğu "kriz dönemi" olup, bu dönem  birbirini takip eden süreçlerden oluşmaktadır. Bunlardan ilki kayip karşısında bedenimizin   fiziksel tepkiler vermesidir. Donup kalmak, olanlari anlamakta güçlük çekmek , dış  gerçeklikten  kopmak, şok olmak, bağırmak ve ağlamak gibi tepkiler bu evreye girmektedir. Ikıncı evre ise inkar dönemidir. Yaşanılan kaybın aslında gerçek olmadığını düşünmek ve kaybettigimize  inanmama dönemidir.

Bu dönem özellikle ani ölüm ya da ani kayıplar  gibi beklenmedik olaylar sonrasında daha sık görülür. Üçüncü dönem pazarlık aşamasıdır. Kişi kaybının karşısında zamanı geri almak ve kaybin hemen öncesindeki olayları değiştirmek ister.. Daha sonra  terk eden sevgiliye ya da ölen kisiye bizi birakip gittigi icin, kaybimiza dair ofkelendigimiz dönemdir.  Ve sonrasında kriz donemi yerini, kaybın kabul etmeye dönüştüğü " yas donemine" bırakır. Sağlıklı bir şekilde bu süreçlerin atlatmasının ardından ölüm gibi telafisi olmayan kayıplarımız için yil donemlerinde anma törenleri yaparak anımsarız. Bu süreçlerin atlatılmasında herhangi bir dönemde takılmak ve bu dönemi atlatamamak  yas sürecinin tamamlanmasını engeller. Kişiyi,  bitmeyen bir keder duygusunun içine, adeta hapseder. Kaybınızin, sizin iç dünyanızdaki anlamı ne kadar büyükse ve kayıp durumunda herhangi bir psikoljik destek almadıysanız; yas sürecinizin bitmemesi ve kendinizi sıklıkla keder duygusu içinde  bulmanız muhtemeldir. 

Özellikle ani ve beklenmedik ölüm, terk edilme, iş ve itibar kaybi durumlarında sağlıklı bir yas sürecinden geçmek kişi için kolay olmayabilir. Bu tür yaşam krizlerinde profesyonel olarak psikolojik destek almanız kederinizi yaşayıp tukettikten sonra, kaybınızı kabullenip, yaşama kaldığınız yerden devam etmenizi kolaylaştırır.

Bu makale 10 Mart 2019 tarihinde güncellendi. 0 kez okundu.

Yazar

1989 Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldum. Mecburi hizmetimin ardından bir kamu hastanesinde  Üreme sağlığı alanında " Aile Hekimi" olarak görev yaptım. 2011 yılında Livcon Coaching' den Yaşam koçluğu ve NLP eğitimleri aldım. 2013- 2015 yillarinda Üsküdar Üniversitesi Klinik Psikoloji bölümünde Yüksek Lisans yaptim ve uzmanlik tezimi " "Evlilik Uyumu ile Bedensel Agri" uzerine calisarak Klinik Psikoloji alanında uzman oldum.  2016- 2018 yılları arasında  prof. Dr Cengiz GÜLEÇ, Prof. Dr Vamık Volkan ve Psikoterapist Cem Kece' den aldığım  Psikoterapi " eğitimi sonrasında   psikoterapist unvanı kazandım. 2016- 2017 yılları da Prof. Dr Mehmet Sungur'dan Bilişsel Davranışçı Terapi egitimi aldim. 2017 yılında Evlilik ve Çift Terapisi eğitimlerimi tamamladım..  Halen,  " Fusun Uysal Psikolojik Danismanlik" olarak açtığım ofisimde d ...

Etiketler
Keder
Uzm. Psk. Füsun Uysal
Uzm. Psk. Füsun Uysal
Bursa - Psikoloji
Facebook Twitter Instagram Youtube