KABIZLIK SORUNU !

Kabızlık Nedir? Belirtileri ve Yanlış Bilinenler

Kabızlık, dışkılama sıklığının azalması ve dışkılama eylemi sırasında güçlük çekilmesi durumudur. Sağlıklı bireylerde dışkılama sayısı kişiden kişiye farklılık gösterir; bu nedenle kesin bir sayıdan bahsetmek mümkün değildir. Bazı bireylerin dışkı yapısı doğal olarak katı olabilir. Ancak 3 günden uzun süren dışkılama eksikliğinde dışkı sertleşir ve boşaltım süreci ağrılı bir hal alabilir. Bu durum, daha sık tuvalete çıkan kişilerde de gözlemlenebilir.

Toplumda yaygın olan yanlış bir inanış, her gün mutlaka dışkılama yapılması gerektiğidir. Oysa bazı insanlar günde 3 kez, bazıları ise haftada 3 kez tuvalete çıkarlar ve her iki durum da normal kabul edilir. Dışkılama ile atılamayan atıkların vücutta emilerek sağlığa zarar verdiği veya ömrü kısalttığı düşüncesi bilimsel bir temele dayanmamaktadır. Bu tür yanlış inanışlar, özellikle yaşlı bireylerde gereksiz laksatif ilaç kullanımına yol açmaktadır.

Kabızlığın Nedenleri Nelerdir?

Kabızlık, yaşam tarzından kronik hastalıklara kadar pek çok farklı nedene bağlı olarak gelişebilir. Başlıca kabızlık nedenleri şunlardır:

• Yüksek oranlarda rafine şeker tüketimi ve lifli (posalı) besinlerin az tüketilmesi,
• Dışkılama ihtiyacının sürekli ertelenmesi,
• Bağırsaklardaki iltihabi durumlar, tümör veya kanser gibi ciddi tıbbi sorunlar,
• Uzun mesafeli seyahatler ve kullanılan bazı ilaçlar,
• Gebelik, hemoroit, Parkinson ve şeker hastalığı,
• Tiroit bezinin az çalışması (hipotiroidi).

Eğer kabızlık bulguları 3 haftadan fazla sürüyorsa veya kişiyi günlük hayatını sürdüremeyecek kadar düşkün bırakıyorsa, mutlaka bir hekime başvurulmalıdır.

Kabızlıkla Mücadelede Beslenme ve Yaşam Tarzı Önerileri

Hekim tavsiyesi olmadan posa hapları, tozları veya laksatif kullanımından kaçınılmalıdır. Bu maddeler besinlerin sindirim sisteminden çok hızlı geçmesine neden olarak vitamin ve mineral emilimini engelleyebilir, sıvı ve potasyum kaybına yol açabilir. Bunun yerine doğal yöntemler tercih edilmelidir.

Bağırsak Hareketlerini Artıran Beslenme İlkeleri

Kabızlık şikayetlerini azaltmak için aşağıdaki beslenme düzenine uyulması önerilir:

1. Sık ve Az Beslenme: Günde 5-6 öğün olacak şekilde küçük porsiyonlar tüketilmelidir.
2. İyi Çiğneme: Lokmalar iyice çiğnenmeli ve yemekler acele edilmeden yenilmelidir.
3. Sıvı Tüketimi: Günlük 2-3 litre su ve sulu besinler tüketilmelidir.
4. Doğal Laksatifler: Sabahları aç karına içilen bir bardak ılık limonlu su veya bir tatlı kaşığı zeytinyağı doğal bir yumuşatıcı görevi görür.
5. Kuru Meyveler: Sabah kahvaltıdan önce erik veya kayısı marmelatı/kuru meyvesi yenilip üzerine ılık su veya ıhlamur içilmelidir.

Kaçınılması Gereken Alışkanlıklar

• Fast-food beslenme tarzından uzak durulmalıdır.
• Aşırı şekerli gıdalardan kaçınılmalıdır.
• Fazla miktarda kahve ve özellikle koyu çay tüketilmemelidir.

Posa (Lif) Alımını Artırmanın Önemi

Bağırsak sağlığı için posa alımı kritik öneme sahiptir. Aşağıdaki tabloda yüksek lif içeren besin grupları yer almaktadır:

Tuvalet Alışkanlığı ve Fiziksel Aktivite

Her gün, özellikle sabah kahvaltısından sonra dışkılama hissi olmasa dahi belirli bir süre tuvalette kalınmalıdır. Bu süreçte dikkati dağıtmak için gazete veya dergi okunabilir. Alaturka tuvalet kullanımı anatomik olarak dışkılamayı kolaylaştırabilir. Ayrıca, günlük fiziksel aktivitenin artırılması bağırsak hareketlerini doğrudan olumlu etkilemektedir.