İshal!

İshal Nedir? Tanımı ve Süreçlerine Göre Sınıflandırılması

İshal, bir bireyin olağan dışkılama sayısının artması, dışkının sıvı içeriğinin yükselmesi, kanlı veya mükuslu bir yapıya bürünmesi durumudur. Tıbbi literatürde ishal, süresine bağlı olarak iki ana kategoriye ayrılmaktadır. İshalin iki haftadan az sürmesi akut ishal, iki haftadan daha uzun bir süre devam etmesi ise kronik ishal olarak tanımlanmaktadır.

İshalin Ayırıcı Özellikleri ve Yanılgılar

Her dışkılama değişikliği ishal olarak kabul edilmemelidir. Dışkı miktarındaki artış veya kıvamın yumuşaması bazen yanlışlıkla ishal sanılabilmektedir. Dışkı miktarı, büyük oranda tüketilen gıdalardaki bitkisel besin maddelerine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Sık sık ancak şekilli yapılan dışkılama ishal kapsamına girmez.

Gerçek bir ishal durumunda şu belirtiler gözlemlenir:

• Normalde kuru ve şekilli olan dışkının su miktarının artması ve şekilsizleşmesi.
• Bağırsak hareketlerinin artması sonucunda kısa aralıklarla dışkılama ihtiyacı.
• Dışkılama ile birlikte vücuttan ciddi miktarda sıvı ve elektrolit kaybı yaşanması.

Bebeklerde Normal Dışkılama Düzeni

Yeni doğan ve anne sütü ile beslenen bebeklerde dışkılama sıklığı yetişkinlerden farklılık gösterir. Bu gruptaki normal değerler şu şekildedir:

Bebeklerde bu sayıların üzerindeki dışkılama durumları klinik olarak ishal şeklinde tanımlanmaktadır.

Çocuklarda İshalin Hayati Önemi ve İstatistikler

Çocukluk döneminde yaşanan sıvı ve elektrolit kaybı hayati bir önem taşımaktadır. İstatistiksel verilere göre, beş yaşın altındaki çocuklar yılda ortalama 3.2 kez ishal atağı geçirmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde çocukluk çağı ölümlerinin başında ishal gelmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine ve ülkemizdeki duruma dair çarpıcı bilgiler şunlardır:

• Dünya genelinde her yıl 5 yaş altındaki her 1000 çocuktan 4.9'u ishal nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
• Türkiye'de ishal, 1 yaşından küçük çocuklarda ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada yer alır.
• 1-3 yaş grubundaki çocuklarda ise ölüm nedenleri arasında ikinci sıradadır.

İshalin Gelişim Üzerindeki Negatif Etkileri

İshal sadece hayati risk oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda çocukların genel sağlık durumunu da uzun vadede etkiler. İshal atağı geçiren çocuklarda büyüme yavaşlamakta ve ciddi beslenme bozuklukları ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, özellikle çocukluk çağındaki ishal vakalarında sıvı dengesinin korunması ve profesyonel takip büyük önem arz eder.