İnmemiş testis ve tedavisi
- İnmemiş testis, testislerin hormonal veya mekanik nedenlerle torbaya inmemesi durumudur ve bu durumun ayrımı mutlaka bir üroloji uzmanı tarafından yapılmalıdır.
- Zamanında doğan bebeklerde görülme sıklığı %3 civarındayken, bir yaşından sonra kendiliğinden iniş beklenmediği için cerrahi müdahale gereklidir.
- Tedavinin geciktirilmesi ilerleyen yaşlarda kısırlık, testis kanseri ve testis torsiyonu gibi ciddi sağlık risklerine yol açabilmektedir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
İnmemiş Testis Nedir ve Neden Oluşur?
İnmemiş testis, bir veya her iki yumurtanın doğumdan sonra torbada (skrotum) bulunmaması durumudur. Testisler, gelişim sürecinde karın boşluğunda oluşur ve ardından vücut ısısından daha düşük bir sıcaklığa sahip olan torbalara göç ederler. Torba bölgesi, testislerin en verimli şekilde çalışabilmesi için vücudun diğer kısımlarına göre daha serin bir ortam sunar.
Testislerin ortam ısısı düştüğünde yukarı doğru hareket etmesi, bu fonksiyonel ısı dengesini koruma amacını taşır. Bu göç süreci ve yer değiştirme hareketleri, karmaşık hormonal ve mekanik etkileşimler sonucunda gerçekleşir. Bazı durumlarda hareketli olan ve inip çıkan yumurtalar, inmemiş testis ile karıştırılabilir; bu ayrımın mutlaka bir üroloji uzmanı tarafından yapılması gerekir.
İnmemiş Testis Görülme Sıklığı ve İstatistikler
İnmemiş testis vakaları, bebeğin doğum zamanına bağlı olarak farklı sıklıklarda görülmektedir. Testislerin torbalara inişi genellikle anne karnındaki son 3 ayda tamamlanır, ancak bu süreç bazen doğumdan sonra da devam edebilir.
| Bebek Durumu | Doğumdaki Görülme Sıklığı | 1. Yaşındaki Görülme Sıklığı |
|---|---|---|
| Zamanından Erken Doğanlar | %26 - %30 | %5.4 |
| Zamanında Doğanlar | %2.7 - %3.2 | %1 |
İstatistiksel verilere göre, inmemiş testis vakalarının %60'ı sağ tarafta görülürken, %20'si çift taraflı olabilmektedir. Ayrıca, bu sorunu yaşayan çocukların %14'ünde ailevi bir geçmiş bulunmaktadır.
İnmemiş Testis Tedavi Yöntemleri
Gerçek bir inmemiş testis tablosunda, yumurtanın 1 yaşından sonra kendiliğinden torbaya inmesi beklenmez. Bu nedenle, bir yaşını dolduran çocuklarda vakit kaybetmeden tedavi sürecine başlanmalıdır. Tedavi genellikle, cerrahi müdahale ile yumurtanın torbaya indirilmesi ve orada sabitlenmesi prensibine dayanır.
Uzman doktorlar tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda, hastanın durumuna göre hormonal ve/veya cerrahi tedaviler uygulanmaktadır. Ameliyat sırasında, inmemiş testisle birlikte sıkça görülen fıtık sorunu da eş zamanlı olarak onarılmaktadır. Tedavinin temel amacı, testislerin ideal fonksiyonlarını sürdürebileceği uygun ısı ortamına ulaştırılmasıdır.
Tedavi Edilmediğinde Ortaya Çıkabilecek Riskler
İnmemiş testisin zamanında tedavi edilmemesi, ilerleyen yaşlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Vücut ısısının testislere verdiği zararı önlemek adına cerrahi müdahale kritiktir. Tedavinin ihmal edilmesi durumunda karşılaşılabilecek başlıca riskler şunlardır:
- Kısırlık (İnfertilite)
- Yumurta kanseri riski
- Yumurta torsiyonu (testisin kendi etrafında dönmesi)
- Eşlik eden fıtık problemleri
Ameliyat Zamanlaması ve Uzman Takibi
Araştırmalar, ilk 2 yaş içerisinde karın içindeki yüksek ısının testislere verdiği zararın geri dönüşümlü olduğunu göstermektedir. Ancak bu durum, ameliyatın 2 yaşına kadar kontrolsüzce bekletilmesi gerektiği anlamına gelmez. Diğer eşlik eden anomalilerin tanınması ve doğru tedavi planlaması için süreç, üroloji uzmanı tarafından poliklinik kontrolleri ile yakından izlenmelidir.
Op. Dr. Erdal KALCI
Üroloji Uzmanı
