İLİŞKİLERDE NEDEN HEP BEN ÇABALIYORUM ŞEMA TERAPİ BAKIŞ AÇISINA GÖRE TEDAVİ
İLİŞKİLERDE NEDEN HEP BEN ÇABALIYORUM ŞEMA TERAPİ BAKIŞ AÇISINA GÖRE TEDAVİ
İlişkide Neden Hep Ben Çabalıyorum? Şema Terapi Bakış Açısıyla Değerlendirme
İlişkilerde sürekli çaba gösteren, fedakârlık yapan ve karşılığını alamadığını düşünen birçok kişi şu soruyu sorar:
“Neden hep ben uğraşıyorum?”
Bu durum çoğu zaman yalnızca partner seçimiyle değil, kişinin erken dönem yaşantıları ve geliştirdiği şemalarla yakından ilişkilidir.
⸻
📌 Şema Terapi Nedir?
Şema Terapi, çocukluk ve ergenlik döneminde gelişen, kişinin kendisi ve ilişkileri hakkında oluşturduğu kalıcı düşünce ve duygu kalıplarını ele alan bir terapi yaklaşımıdır.
Bu şemalar, yetişkinlikte kurulan ilişkileri doğrudan etkiler.
İlişkide Sürekli Çabalamanın Psikolojik Nedenleri
Şema terapiye göre bu durumun altında genellikle şu şemalar yer alır:
1. Fedakârlık Şeması (Self-Sacrifice)
Kişi kendi ihtiyaçlarını geri plana atarak sürekli karşı tarafı mutlu etmeye odaklanır.
• “O üzülmesin”
• “Önce o iyi olsun”
Bu yaklaşım zamanla tükenmişlik yaratır.
2. Terk Edilme Şeması
Kişi, ilişkiyi kaybetme korkusuyla daha fazla çaba gösterir.
“Eğer yeterince uğraşmazsam beni bırakır”
Bu düşünce, ilişkide dengesiz bir çaba yaratır.
3. Onay Arayıcılık Şeması
Kişi, sevilmek ve kabul görmek için sürekli kendini kanıtlama ihtiyacı hisseder.
• Beğenilme ihtiyacı
• Değerli hissetme arayışı
Bu durum, ilişkide sürekli verme davranışına dönüşebilir.
4. Değersizlik / Kusurluluk Şeması
Kişi kendini yeterince değerli hissetmediğinde, ilişkide daha fazla çaba göstererek bunu telafi etmeye çalışır.
“Ben zaten yeterli değilim, o yüzden daha çok vermeliyim”
5. Sağlıksız Partner Seçimi
Şemalar, kişinin farkında olmadan benzer ilişki dinamiklerini tekrar etmesine neden olabilir.
• Uzak duran partnerler
• İlgisiz kişiler
Bu da kişinin daha fazla çaba göstermesine yol açar.
Bu Döngü Neden Devam Eder?
Şemalar tanıdık olduğu için kişi bilinçdışı olarak aynı ilişki kalıplarını tekrar eder.
Bu durum:
• Aynı tür partnerleri seçme
• Aynı duygusal deneyimi yaşama
şeklinde kendini gösterir.
Şema Terapiye Göre Çözüm
Bu döngüyü kırmak mümkündür. Bunun için:
✔ Şemaları fark etmek
Kişi hangi duygusal kalıplarla hareket ettiğini anlamalıdır.
✔ İhtiyaçları tanımak
Sadece karşı tarafın değil, kendi duygusal ihtiyaçlarının da önemli olduğunu fark etmek gerekir.
✔ Sağlıklı sınırlar koymak
İlişkide denge kurmak için sınır koymak kritik bir adımdır.
✔ Partner seçimlerini gözden geçirmek
Benzer döngüleri tekrar ettiren ilişki seçimleri fark edilmelidir.
✔ Terapötik destek almak
Şemalar genellikle derin ve köklü olduğu için profesyonel destek süreci hızlandırır.
Ne Zaman Destek Alınmalı?
Eğer:
• Sürekli aynı ilişkiyi yaşıyorsanız
• Hep veren taraf olduğunuzu hissediyorsanız
• İlişkiler sizi yoruyorsa
şema terapi yaklaşımı ile çalışmak faydalı olabilir.
Sonuç
“İlişkide hep ben çabalıyorum” hissi çoğu zaman bir tesadüf değildir.
Bu durum, geçmişten gelen şemaların ilişkilerde tekrar etmesinin bir sonucudur.
Bu nedenle önemli olan sadece ilişkiyi değiştirmek değil,
ilişki kurma biçiminizi anlamaktır.
