HEMOROİD NEDİR? NASIL TEDAVİ EDİLİR?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hemoroid (Basur) Nedir? Genel Bir Bakış
Halk arasında basur veya mayasıl olarak da bilinen hemoroid, yaklaşık 4000 yıldır tanımlanan ve tedavi edilen bir hastalıktır. Tıp dünyasındaki gelişmelerle birlikte, bu hastalığın gerçek mahiyeti ve modern tedavi yöntemleri ancak yakın zamanda tam olarak anlaşılabilmiştir. Günümüzde toplumun büyük bir kesimini etkileyen bu durum, yaşam kalitesini ciddi oranda düşürebilen bir sağlık sorunudur.
İstatistiksel verilere göre toplumda her 2-3 kişiden birinde hemoroid görülmektedir. Kadın ve erkeklerde eşit oranda rastlanan bu rahatsızlık, özellikle orta yaşlarda en yüksek görülme sıklığına ulaşırken, 65 yaş sonrasında azalma eğilimi gösterir. Hemoroid, sosyal ve fiziksel mağduriyete en çok yol açan hastalıkların başında gelmektedir.
Hemoroid Neden Olur? Yapısı ve Görevleri
Aslında hemoroid olarak adlandırılan yapılar, her sağlıklı bireyde bulunan normal anatomik dokulardır. Bu dokular; dışkı algılanması, gaz ve dışkı tutulması (kontinans) ve dışkılama esnasında makat bölgesinin tahriş olmasını engelleme gibi hayati görevler üstlenir. Bu dokuların zamanla gevşemesi, genişlemesi ve makattan dışarı sarkması sonucunda ise hemoroid hastalığı meydana gelir.
Hemoroid oluşumunu tetikleyen temel faktörler şunlardır:
- Ailesel yatkınlık (Genetik faktörler)
- Kronik kabızlık veya ishal durumları
- Tuvalette uzun süre oturma alışkanlığı
- Aşırı ıkınma
- Şişmanlık (Obezite)
- Gebelik süreci
Hemoroid Türleri ve İç Hemoroid Evreleri
Hemoroidler yerleşim yerlerine göre ikiye ayrılır. Elle dokunulabilen bölgede yer alanlar dış hemoroid, makatın iç kısmından dışarı sarkanlar ise iç hemoroid olarak tanımlanır. İç hemoroidler, hastalığın ilerleme durumuna göre dört farklı evrede incelenir:
| Evre | Belirtiler ve Durum |
|---|---|
| Birinci Derece | Belirgin bir sarkma yoktur, ancak kanama görülebilir. |
| İkinci Derece | Tuvalet esnasında memeler dışarı çıkar, işlem bitince kendiliğinden içeri çekilir. |
| Üçüncü Derece | Dışarı çıkan memeler kendiliğinden girmez; ancak elle itilerek içeri gönderilebilir. |
| Dördüncü Derece | Hemoroid memeleri sürekli dışarıdadır ve hiçbir şekilde içeri girmezler. |
Hemoroid Belirtileri Nelerdir?
Hemoroid hastalığı sürecinde hastalar genellikle şu şikayetlerle uzmana başvurur:
- Kaşıntı, yanma ve ıslaklık hissi
- Rektal kanama
- Makat bölgesinde memelerin ele gelmesi
- Ağrı ve tuvalet hissinin bozulması (tam boşalamama hissi)
Önemli Uyarı: Bu belirtiler bölgedeki pek çok hastalıkla benzerlik gösterir. Kişi kendi kendine teşhis koymamalıdır; çünkü bu semptomlar kanser dahil olmak üzere diğer ciddi hastalıklarla karıştırılabilmektedir.
Hemoroid Tedavi Yöntemleri
Hemoroid tedavisi, uzman ellerde gerçekleştirildiğinde oldukça kolay, ağrısız ve risksiz bir süreçtir. Tedavi planlanmadan önce, başka bir hastalık (özellikle kanser) varlığını araştırmak amacıyla bağırsakların son 20 cm’sinin mutlak muayenesi yapılmalıdır.
Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri
Çok yeni başlamış vakalarda öncelikle ilaçla tedavi yöntemine başvurulur. Eğer hastalık ilerlemiyorsa bu yöntem yeterli olabilir. Ancak asıl tercih edilmesi gereken, modern ameliyatsız tedavi yöntemleridir.
- Band Ligasyon (Bant Yöntemi): En sık kullanılan ve en başarılı sonuç veren yöntemdir. 5-10 dakika içinde uygulanır; anestezi, hazırlık veya hastanede yatış gerektirmez. Komplikasyon riski yoktur ve hastaların en çok korktuğu gaz/dışkı tutamama riski sıfırdır. Hasta işlem sonrası yürüyerek işine dönebilir.
- İlaç Enjeksiyonu (Skleroterapi): Genellikle tek başına yetersiz kalabilir, ancak bant yöntemiyle kombine edilerek kullanılabilir.
Cerrahi Müdahale (Ameliyat)
Hastalık dördüncü evreye ulaştığında cerrahi müdahale kaçınılmaz hale gelir. Ameliyat süreci, ameliyatsız yöntemlere göre daha zahmetlidir:
- Hastaneye yatış ve genel anestezi gerektirir.
- İyileşme süreci 15 ile 45 gün arasında değişebilir.
- Operasyon sonrası süreç ağrılı olabilir ve düşük de olsa komplikasyon riski barındırır.
