Gut Hastalığı Diyet Listesi

Gut Hastalığı Nedir? Padişah Hastalığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Halk arasında padişah hastalığı veya zengin hastalığı olarak da bilinen gut hastalığı, kalıtsal yatkınlığı bulunan metabolik bir bozukluktur. Bu rahatsızlık, temel olarak vücuttaki pürin metabolizmasının bozulması sonucunda meydana gelir. Normal şartlarda besinlerin yapısında bulunan pürin, vücutta parçalanarak ürik asite dönüşür ve sağlıklı bireylerde idrar yoluyla dışarı atılır.

Gut Hastalığı Neden Olur?

Pürin yıkımındaki bozukluklar veya vücudun aşırı miktarda ürik asit üretmesi, bu maddenin eklemlerde birikmesine yol açar. Eklemlerde kristalleşerek biriken ürik asit, şiddetli iltihaplanmalara neden olur ve bu klinik tablo gut hastalığı olarak tanımlanır. Hastalık, eklemlerde aniden gelişen şiddetli ağrılarla karakterizedir; ancak doktor kontrolünde uygulanan doğru tanı ve tedavi yöntemleriyle iyileştirilebilen bir sağlık sorunudur.

Gut Hastalığı Kimlerde Görülür ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Gut hastalığı her yaş grubunda ortaya çıkabilse de, özellikle 40 yaş üstü erkeklerde daha sık gözlemlenmektedir. Kadınlarda ise menopoz dönemi ile birlikte değişen hormon dengesinin böbrekler üzerindeki etkisi, hastalık riskini önemli ölçüde artırmaktadır.

Hastalığın gelişiminde rol oynayan temel risk faktörleri şunlardır:

• Kalıtsal yatkınlık (aile öyküsü),
• Pürin açısından zengin beslenme (et, sakatat, baklagiller vb.),
• Aşırı alkol tüketimi ve obezite,
• Böbrek rahatsızlığı, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol,
• Diyabet gibi tetikleyici kronik hastalıklar.

Gut Hastalığı Belirtileri ve Podogra Nedir?

Kandaki ürik asit miktarının artması ve erimeyen sodyum ürat tuzlarının eklemlerde birikmesi, belirgin ağrılara yol açar. Hastalığın en tipik belirtisi ayak başparmağı eklemlerinde görülen ve podogra olarak adlandırılan şiddetli ağrılardır. Bunun yanı sıra ayak bileği, el bileği, diz ve dirsek gibi eklemler de etkilenebilir.

Hastalığın seyri sırasında görülebilecek diğer semptomlar şunlardır:

• Eklem yerlerinde sertlik, şişme, kızarıklık ve sıcaklık hissi,
• Şiddetli atak sonrası günlerce sürebilen hassasiyet,
• Nadiren omuz, kalça ve bel bölgesinde oluşan ağrılar,
• İlerleyen vakalarda hareket kısıtlılığı ve eklemleri oynatmada güçlük.

Gut Hastalığı Diyeti ve Beslenme İlkeleri

Gut hastalığının tedavisinde beslenme yönetimi kritik bir öneme sahiptir. Hastaların alkollü içecekler, hazır meyve suları, deniz ürünleri ve sakatatlardan uzak durması gerekir. Ayrıca kızartma gibi aşırı yağlı yiyecekler, hazır çorbalar ve şarküteri ürünleri beslenme listesinden çıkarılmalıdır. Ispanak, karnabahar, bezelye, mantar ve kuru baklagiller (nohut, fasulye, mercimek) ise porsiyon kontrolü yapılarak kısıtlı tüketilmelidir.

Örnek Gut Hastalığı Diyet Listesi (1300-1400 Kalori)

Aşağıdaki tablo, gut hastaları için uygun olan ortalama kalori değerlerine sahip örnek bir beslenme programıdır: