Göze yabancı cisim kaçarsa neler yapılmalı?

Göze Yabancı Cisim Kaçtığında Uygulanması Gereken İlk Yardım Adımları

Göze yabancı bir cisim kaçması, hızlı ancak son derece dikkatli müdahale gerektiren hassas bir durumdur. Yanlış bir uygulama, görme yetisine kalıcı zararlar verebilir. Bu gibi durumlarda yapılacak müdahalenin şekli, yabancı cismin gözün hangi bölgesinde olduğuna ve cismin niteliğine göre değişiklik gösterir.

Hangi Durumlarda Müdahale Edilmemelidir?

Bazı kritik durumlarda göze kesinlikle kişisel müdahalede bulunulmamalıdır. Aşağıdaki belirtilen hallerde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır:

• Yabancı cisim gözün renkli bölümü (iris) üzerinde ise,
• Cisim göz küresine gömülmüş vaziyetteyse,
• Kaçan madde metal bir parça ise.

Bu durumlarda iki göz birden temiz bir bezle kapatılmalı ve hasta acilen doktora ulaştırılmalıdır. İki gözün birden kapatılma nedeni, sağlam göz hareket ettiğinde hasta gözün de senkronize olarak hareket etmesidir; bu hareket cismin gözü daha fazla zedelemesine yol açar.

Göz Akındaki ve Alt Kapaktaki Cisimlerin Çıkarılması

Eğer yabancı cisim gözün ak kısmında veya alt göz kapağının iç tarafında net bir şekilde görülebiliyorsa, şu adımlar izlenebilir:

1. Temiz bir mendilin kenarını hafifçe ıslatın.
2. Islak kenar yardımıyla cismi nazikçe yerinden alın.
3. Pamuk kullanmaktan kesinlikle kaçının; pamuk lifleri göze yapışarak daha fazla rahatsızlık verebilir.

Üst Göz Kapağına Kaçan Cisimler İçin Uygulamalar

Yabancı cisim görünürde değilse, muhtemelen üst kapağın altına kaçmıştır. Bu durumda şu yöntemler denenebilir:

• Kapak Kaydırma Yöntemi: Üst göz kapağını alttakinin üzerine doğru çekin ve bir süre bekleyin. Bu hareket cismin yerinden oynamasını sağlayabilir.
• Yardımcı ile Müdahale: Cisim hala görünmüyorsa bir başkasından yardım alın. Hasta aşağı bakarken, yardımcı kişi üst kapağı kirpiklerden tutup aşağı çeker ve bir kibrit çöpü yardımıyla kapağı geriye doğru kıvırır. Ortaya çıkan cisim ıslak ve temiz bir mendille alınır.

Uzman Yardımı Ne Zaman Gereklidir?

Yabancı cismi çıkarmakta güçlük çekilen her durumda, göz dokusuna zarar vermemek adına bir doktora başvurmak en güvenli yoldur. Kendi başınıza yapacağınız zorlamalar geri dönülemez hasarlara neden olabilir.

Op. Dr. Ahmet UMAY
(Ophthalmology & Podiatric Surgery) UK.